“สมชัย” ยกสุภาษิตเตือนสธ. สั่งประหยัดวัคซีน 1 ขวด ฉีด 12 โดส ทำเจ้าหน้าที่กดดัน

ตามที่ นายอนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกฯ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณะสุข ได้สั่งการให้นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดทำงานร่วมกับผู้ว่าราชการจังหวัด เพื่อสำรวจความต้องการของประชาชน เสนอจำนวนวัคซีนและแผนการกระจายวัคซีน หลังรับมอบวัคซีนแอสตร้าเซนเนก้าจำนวนมาก ตั้งแต่มิถุนายนเป็นต้นไป พร้อมระบุว่า วัคซีน 1 ขวด ซึ่งปกติระบุว่ามี 10 โดส แต่ปริมาณวัคซีนให้มามากกว่า 10 โดส จึงขอให้ฉีดให้ได้ 12 โดส จะช่วยประหยัดงบประมาณและฉีดวัคซีนได้มากขึ้น

ย้อนอ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง

• อนุทินสั่งจังหวัดทำแผนฉีดวัคซีน แนะ แอสตร้าฯ 1 ขวด 10 โดส ขอฉีดให้ได้ 12 โดส
• พท.อัด รบ.ประหยัดไม่เข้าเรื่อง แอสตร้าฯ 1 ขวดฉีด 12 โดส ถามมีผลต่อการป้องกันโรคหรือไม่

วันนี้ (21 พ.ค.) นายสมชัย ศรีสุทธิยากร ศูนย์วิจัยการเมืองและการพัฒนา มหาวิทยาลัยรังสิต อดีตกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้โพสต์ข้อเขียนเรื่อง ดราม่า ฉีดยาโควิด เผยแพร่ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว โดยระบุว่า

“ทันทีที่อนุทินมาบอกว่า หากจัดการการฉีดวัคซีนกันดีๆ 1 ขวดยา แทนที่จะฉีดได้ 10 โดส อาจสามารถฉีดได้ 12 โดส ทำให้ไทยประหยัดไปได้อีกเยอะ ทัวร์ก็ลงมากมายว่า จะคิดประหลาดอะไรกันอีก

จนหมอที่เป็นอธิบดีกรมควบคุมโรคต้องมาบอกว่า นี่เป็นเรื่องที่เป็นไปได้ หากใช้เข็มฉีดยาที่เรียกชื่อว่า Low dead space syringe (LDS)

เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ เพราะเกาหลีใต้ และญี่ปุ่น ก็นำไปใช้ จนเกิดข่าวการขาดแคลนเข็มฉีดยารุ่นดังกล่าวในญี่ปุ่นช่วงเดือน ก.พ. 2564

เทคนิคการออกแบบอยู่ที่ ตรงปลายเข็มแบบใหม่ จะมีพื้นที่ว่างน้อยมากเมื่อเทียบกับเข็มรุ่นปกติทั่วไป ดังนั้นเมื่อดันยาในหลอดฉีดจนสุด จะไม่มียาค้างในปลายเข็ม ประหยัดได้ราว 17%

วัคซีนของ Sinovac เป็น single dose คือ 1 ขวดฉีด 1 คน แต่วัคซีนของ AstraZeneca และ Pfyzer เป็น multi-dose หนึ่งขวดฉีดได้หลายโดส

ขนาดบรรจุของ AstraZeneca คือ 5 ml. ในขณะที่โดสที่ฉีดคือ 0.5 ml. ดังนั้น จึงฉีดได้ 10 คน

เอกสารกำกับยาของ AstraZeneca ที่ อย.ไทย ขึ้นทะเบียนยาและแปลมาเป็นภาษาไทย เขียนไว้ชัดเจนว่า 1 ขวดฉีดได้ 10 โดส บวก Bonus (คือแถม) หากใช้ LDS คือ ต้องใช้กับเข็มฉีดยาแบบใหม่ แต่ไม่ได้บอกว่า โบนัสคือ 1 หรือ 2

ข้อสังเกตจากเรื่องนี้ คือ

1.เรามีเข็มแบบนี้เพียงพอแล้วใช่ไหม (ต้องจัดหาถึง 100 ล้านเข็มในสิ้นปีนี้ เนื่องจาก 1 เข็ม ฉีด 1 คน ใช้แล้วทิ้ง ห้ามซ้ำ)

2.เราแนะนำแพทย์ พยาบาลทั้งประเทศ ในเรื่องนี้แล้วใช่ไหม

3.การกำหนดให้ฉีดได้ 12 เข็ม ไม่ควรเป็นคำสั่งบังคับ เพราะแม้แต่บริษัทยา ยังบอกว่าเป็น Bonus และ การออกแบบเข็มประหยัดได้ราว 17% หรือ เพิ่ม จาก 10 เป็น 11.7 เข็ม ไม่ใช่ 12 เข็มเต็มๆ

4.หากรมต.ขึงขัง ทำทีสั่งการให้ประหยัด ผลคือ ความกลัวเป็นความผิดของเจ้าหน้าที่ที่ไม่สามารถฉีดได้ครบถ้วน อาจมีการฉีดให้ต่ำกว่าขนาดโดส เพื่อให้ได้ 12 เข็ม

เสียน้อย เสียยาก เสียมาก เสียง่าย