วันที่ 24 มิ.ย. เวียนมาอีกครั้ง ผู้ที่ติดตามข่าวสารอาจสังเกตเห็นว่าในระยะ 10 ปีเศษๆ มานี้ โดยเฉพาะหลังการรัฐประหาร 2549 ที่ตอกย้ำด้วยรัฐประหาร 2547 เรื่องราวของ “24 มิ.ย. 2475” และ “คณะราษฎร” ได้กลายเป็นจุดสนใจของประชาชนหลายกลุ่ม มีการศึกษาค้นคว้าเรื่องราวของการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ 24 มิ.ย.2475 อย่างลึกซึ้งและจริงจังมากขึ้น วงสนทนาแลกเปลี่ยนความเห็น วงถกเถียงเกี่ยวกับข้อมูล ข้อเท็จจริง การตีความตรวจสอบ วาทกรรมบางประการที่เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงการปกครอง เกิดขึ้นอย่างคึกคัก และผู้สนใจหลักๆ ของกิจกรรมเหล่านี้ เป็นคนรุ่นใหม่
คณะราษฎรที่ประกอบด้วย ทหาร พลเรือน ปัญญาชน ได้ร่วมกันเปลี่ยนแปลงการปกครอง เมื่อย่ำรุ่งของวันที่ 24 มิ.ย.2475 ทำให้ประเทศไทยเข้าสู่การปกครองแบบใหม่ ประกาศของคณะราษฎรฉบับที่ 1 ระบุถึงหลัก 6 ประการ ซึ่งถือเป็นนโยบายของ “คณะกรรมการราษฎร” หรือคณะรัฐบาลชุดแรก ในระบอบประชาธิปไตยของประเทศสยาม คณะกรรมการราษฎรไม่มีการแถลงนโยบายต่อสภาผู้แทนราษฎร แต่ถือเอาหลัก 6 ประการเป็นนโยบายของรัฐบาล หลัก 6 ประการสรุปใจความหลักว่า “เอกราช ปลอดภัย เศรษฐกิจ เสมอภาค เสรีภาพ การศึกษา” และถือเป็นสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนแปลงในเวลานั้น
แนวทางจากหลัก 6 ประการของคณะราษฎร ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ในประเทศ ทั้งการมีผู้แทนฯในสภา รัฐบาลที่มาจากฝ่ายนิติบัญญัติ การเผยแพร่แนวคิดและหลักปฏิบัติของประชาธิปไตย ประชาชนมีสิทธิเลือกตั้ง และมีสิทธิเสรีภาพ สามารถตั้งพรรคการเมืองเพื่อมีส่วนในการปกครองประเทศ การขยายการศึกษาไปสู่คนส่วนใหญ่ กฎหมายที่ยกร่างตามแนวคิดสมัยใหม่ การกระจายอำนาจและการปกครองตนเอง ฯลฯ อย่างไรก็ตาม ต่อมาฝ่ายทหารได้ก่อการรัฐประหารหลายครั้ง ฉีกรัฐธรรมนูญด้วยข้ออ้างต่างๆ แต่สุดท้าย ก็คือกระทำเพื่อประโยชน์และอำนาจของกลุ่ม พวกพ้องของตนเอง
การที่คนรุ่นใหม่หันมาสนใจเหตุการณ์ 2475 สนใจการเมือง และออกมาเคลื่อนไหวจนถูกจับกุมตั้งข้อหา เป็นสัญญาณเตือนและทวงถามที่ไม่อาจมองข้ามและไม่อาจบิดเบือนได้ ประชาชนทุกยุค ล้วนต้องการมีชีวิตที่ดีกว่าภายใต้ระบบเศรษฐกิจและการเมืองที่เป็นธรรม และจะเห็นได้ว่าเป็นเรื่องยากมากขึ้นเรื่อยๆ และเป็นไปได้ยากมากขึ้นเรื่อยๆ ที่จะสวนทิศทางของการเมืองที่เสียงของคนส่วนใหญ่มีความหมาย ที่เริ่มต้นมาตั้งแต่ พ.ศ.2475
