‘ราษมัม-ทะลุฟ้า’ ชู 3 นิ้วชมงาน ‘Keep in the dark’ ผู้จัดยัน พื้นที่ศิลปะ ‘ต้องขยับเพดานเสรีภาพ’

ตะวัน วัตุยา ศิลปินเจ้าของผลงาน, สุรีย์รักษ์ ชิวารักษ์ มารดาพริษฐ์ หรือเพนกวิน, ยุพิน มะณีวงศ์ มารดาไมค์ ภาณุพงศ์ จาดนอกและพริ้ม บุญภัทรรักษา มารดา จตุภัทร์ หรือไผ่ ดาวดิน

เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม ที่หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ ถนนหน้าพระลาน กรุงเทพฯ มีการจัดแสดงนิทรรศการ ‘Keep in the dark’ ผลงาน ‘ตะวัน วัตุยา’ ศิลปินระดับนานาชาติ บรรยากาศทั่วไปมีผู้สนใจเข้าชมอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การเปิดนิทรรศการเมื่อวันที่ 14 ตุลาคมที่ผ่านมา

ตะวัน กล่าวว่า นิทรรศการครั้งนี้เป็นการพัฒนาโปรเจ็คร่วมกันกับกฤษฎา ดุษฎีวนิช ภัณฑารักษ์ โดยเริ่มจากงานชุดที่ตนวาดภาพกลุ่ม ‘เรด ยูเอสเอ’ ที่สหรัฐอเมริกาใน พ.ศ. 2559 ต่อมา ได้พยายามติดต่อเข้าไปวาดภาพกลุ่มผู้ชุมนุมทางการเมือง ได้แก่ 1.ในกิจกรรมเดินทะลุฟ้าที่จังหวัดสระบุรี 2. การชุมนุมที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 3. หมู่บ้านทะลุฟ้า ข้างทำเนียบรัฐบาล นอกจากนี้ บางส่วนวาดขึ้นจากข่าวในหน้าหนังสือพิมพ์ และภาพที่เผยแพร่ทางอินเตอร์เนต โดยภาพแรกที่วาดเป็นภาพของ ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล หรือ รุ้ง ขณะถูกจับกุม

“ปกติทำงานสตูดิโอ ใช้แบบจากรูปถ่าย อินเตอร์เนต แต่การวาดคนจริงๆให้ความรู้สึกพิเศษกว่า ผมไม่ได้วาดรูปให้เหมือน แต่จับช่วงเวลานั้นไว้ ถ้าสังเกตดู ผมจะให้ทุกคนที่เป็นแบบ เขียนชื่อตัวเองลงไปในภาพ เพราะเรามีเวลา 15 นาทีนั้นร่วมกัน มีการพูดคุยกับแบบด้วย มันไม่ใช่แค่พอร์ตเทรต ผมชอบวาดคนกลุ่มน้อย คนชายขอบ คนที่สังคมส่วนใหญ่ไม่ค่อยมามองเขา อย่างในไทย เคยวาดเด็กกำพร้าซึ่งพ่อแม่เสียชีวิตจากเหตุรุนแรงที่ปัตตานี วาดคนทำงานในพัฒน์พงษ์ เรด ยูเอส เอ ก็เป็นส่วนที่สนใจ รวมทั้งกลุ่มทะลุฟ้าด้วย” ตะวันกล่าว

ตะวัน วัตุยา กับภาพกลุ่มทะลุฟ้า วาดสดในกิจกรรมเดินทะลุฟ้าที่จังหวัดสระบุรี
อีกส่วนหนึ่งของผู้ทำกิจกรรมเคลื่อนไหวสร้างรอยปริแตกเผยให้เห็นแสงสว่างความจริง อาทิ ปั๊บ กรกนก คำตา กลุ่มเฟมินิสต์ปลดแอก และอินทรา เจริญปุระ หรือ ‘(แม่ยก)ทราย’ ของม็อบคนรุ่นใหม่

ด้าน กฤษฎา ดุษฎีวนิช ภัณฑารักษ์ กล่าวว่า นิทรรศการชุดนี้ พูดถึงความมืดที่คงอยู่ในสังคมกับรอยแตกของสถานการณ์บ้านเมืองที่ปรากฏขึ้นมาพร้อมกับแสงสว่างแห่งความจริง

“นับว่าเป็นนิทรรศการที่เข้าขั้นท้าทายเลยก็ว่าได้ แต่เรายืนยันว่าสิ่งที่ปรากฏในนิทรรศการ คือปรากฏการณ์สังคมซึ่งพื้นที่ทางศิลปะต้องเขยิบเพดานเสรีภาพ เราพยายามดึงความเห็นต่างให้คุยกันได้อย่างสันติ” กฤษฎาเผย

กฤษฎา ดุษฎีวนิช ภัณฑารักษ์ของนิทรรศการ นำสูจิบัตรให้นักเคลื่อนไหวทางการเมืองผู้ปรากฏในภาพเซ็นชื่อ

ทั้งนี้ ในการเปิดให้เข้าชมรอบสื่อมวลชนเมื่อช่วงเย็นของวันที่ 12 ตุลาคมที่ผ่านมา กลุ่มทะลุฟ้า, ราษมัม (มารดาของแกนนำราษฎร) รวมถึงผู้เคลื่อนไหวทางการเมืองได้เข้าชมนิทรรศการดังกล่าวเป็นจำนวนมาก โดยร่วมเซ็นชื่อบนภาพของตนในสูจิบัตรอีกด้วย

สุรีรัตน์ ชิวารักษ์ มารดา พริษฐ์ ชิวารักษ์ หรือเพนกวิน กล่าวว่า ตะวันวาดรูปตนในกิจกรรมเดินทะลุฟ้าที่จังหวัดสระบุรี นอกจากนี้ยังวาดรูปเพนกวินจากภาพข่าวซึ่งเมื่อได้เห็นทำให้คิดถึงลูกชายที่ยังอยู่ในเรือนจำ อยากชวนให้มาขมนิทรรศการและร่วมกันนับว่าผู้ที่มีภาพบนผนัง อยู่ในเรือนจำแล้วกี่คน ตอนนี้เป็นห่วงเบนจา อะปัญ ซึ่งเป็นผู้หญิงและยังเด็กมาก

“มาเห็นรูปเพนกวินแล้วคิดถึง จำเหตุการณ์ได้ทันทีว่าเป็นตอนที่ถูกจับครั้งที่ 2 ล้อมรอบด้วยตำรวจ กำลังจะประกาศอดอาหาร นิทรรศการนี้ มีภาพนักกิจกรรมหลายคน ยังคุยกับน้องๆ เลยว่า มาลองนับคนที่มีรูปตรงนี้ ว่าอยู่ข้างนอกกี่คน อยู่ในเรือนจำกี่คน แล้วเมื่อไหร่จะหยุดจับสักที เมื่อไหร่จะปล่อยเด็กออกมาสักที เป็นห่วงเบนจา เขายังเด็กมาก เยาวชนถูกจับเยอะขึ้นเรื่อยๆ อายุน้อยลงเรื่อยๆ อีกหน่อยเด็ก 3 ขวบคงถูกจับ” แม่เพนกวินกล่าว

มายด์ ภัสราวลี ธนกิจวิบูลย์ผล ขนาบด้วยตะวัน วัตุยา และสุรีรัตน์ ชิวารักษ์ เบื้องหน้าภาพพริษฐ์ หรือเพนกวินซึ่งศิลปินวาดจากภาพข่าวขณะถูกจับกุมครั้งที่ 2 ก่อนประกาศอดอาหาร

ในขณะที่ ยุพิน มะณีวงศ์ มารดา ไมค์ ภาณุพงศ์ จาดนอก กล่าวว่า เป็นครั้งแรกที่ได้เข้ามายังมหาวิทยาลัยศิลปากร ไม่เคยคาดคิดมาก่อนว่าจะได้เป็นส่วนหนึ่งของนิทรรศการศิลปะ จำได้ว่าศิลปินมาขอวาดตอนเดินทะลุฟ้า ภูมิใจกับทุกคนในภาพซึ่งต่อสู้เพื่อเพื่อนมนุษย์

“ดีใจ ไม่คิดว่าจะได้เข้ามาเยี่ยมชม ชีวิตปกติอยู่แต่ชนบท อยู่แต่กับไร่ กับนา มาศิลปากรครั้งแรก ทุกที่ในเมืองเป็นครั้งแรกของแม่หมด ภูมิใจในตัวของทุกคนที่ร่วมกันสู้” แม่ไมค์กล่าว

ยุพิน มะณีวงศ์ มารดา ไมค์ ภาณุพงศ์ จาดนอกเผยว่าภูมิใจกับทุกคนที่ปรากฏในภาพซึ่งร่วมต่อสู้เพื่อเพื่อนมนุษย์

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในวันดังกล่าว มีผู้เข้าร่วมชมนิทรรศการอย่างคึกคัก โดยเกือบทั้งหมดเป็นผู้มีภาพในนิทรรศการ อาทิ พริ้ม บุญภัทรรักษา มารดา จตุภัทร์ หรือ ไผ่ ดาวดิน, พันธ์ศักดิ์ ศรีเทพ หรือพ่อน้องเฌอ กลุ่มพลเมืองโต้กลับ, เลิศศักดิ์ คำคงศักดิ์ กลุ่ม People Go Network, ภาสกร อินทุมาร อาจารย์คณะศิลปกรรมศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์, ภัสราวลี ธนกิจวิบูลย์ผล หรือ มายด์ , ‘แก้วใส’ วงสามัญชน, ทรงพล สนธิรักษ์ หรือ ยาใจ ทะลุฟ้า, ปนัดดา ศิริมาศกูล หรือ ต๋ง ทะลุฟ้า, ธนพัฒน์ กาเพ็ง หรือปูน ทะลุฟ้า ‘ต้นอ้อ’ และสมาชิกกลุ่มเดมโฮป เป็นต้น

พันธ์ศักดิ์ ศรีเทพ หรือพ่อน้องเฌอ ร่วมชมนิทรรศการก่อนขอตัวไป ‘ยืนหยุดขัง’ หน้าศาลฎีกาในช่วงเย็น เพื่อเรียกร้องสิทธิการประกันตัวให้เยาวชนและนักกิจกรรมทางการเมือง
พริ้ม บุญภัทรรักษา ชู 3 นิ้วไปที่ภาพของ ไผ่ ดาวดิน ลูกชายที่ยังอยู่เรือนจำ
ปนัดดา ศิริมาศกูล หรือต๋ง ทะลุฟ้า หนึ่งในนักโทษทางความคิดที่ได้รับการประกันตัว ถ่ายภาพตัวเองในนิทรรศการ
ทรงพล สนธิรักษ์ หรือยาใจ ทะลุฟ้า ผู้ปราศรัยหลักในกิจกรรมต่างๆของกลุ่ม
ผศ.ดร.ภาสกร อินทุมาร อาจารย์คณะศิลปกรรมศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์ หนึ่งในนักวิชาการผู้มีบทบาทเคียงข้างคนรุ่นใหม่
เลิศศักดิ์ คำคงศักดิ์ กลุ่ม People Go Network กับภาพครั้งเดินทะลุฟ้า ต่อมา ยังอดอาหารหน้าศาลอาญา รัชดาภิเษก เรียกร้องสิทธิประกันตัวให้เยาวชน
ณัฐพงษ์ ภูแก้ว หรือ ‘แก้วใส’ แห่งวงสามัญชน วงดนตรีที่ร่วมต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย จนโดยหมายเรียกเช่นเดียวกัน

ชมนิทรรศการ Keep In The Dark ได้แล้วตั้งแต่วันนี้ถึง 27 พฤศจิกายน 2564 ที่หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ ถนนหน้าพระลาน เขตพระนคร กรุงเทพฯ
วันจันทร์ถึงเสาร์ 9.00 – 18.00 น. (ปิดวันอาทิตย์และวันหยุดราชการ)
สอบถามรายละเอียด 02 849 7522

 

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon