‘ยิ่งชีพ’ ชี้ เจ้าหน้าที่ไม่เก็ท ผวา ‘ถ่ายรูปคูหา’ ยัน ถ่ายจากด้านนอกได้ ไม่ผิดกฎหมาย
เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม สืบเนื่องการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร (ส.ก.) “ยูดีดีนิวส์” (UDD news) รายงานว่า หน่วยเลือกตั้งที่ 46 ใต้อาคารแฟลต 12 ห้วยขวาง เขตดินแดง เกิดเหตุเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยซึ่งเป็นครู เพศหญิง ได้ห้ามประชาชนผู้สังเกตุการณ์ซึ่งอยู่ด้านนอกหน่วยเลือกตั้ง บันทึกภาพและวีดีโอ
โดยครูรายดังกล่าวระบุว่า จะไปหากฎหมายมาให้อ่าน แต่หาข้อบังคับไม่เจอ ทั้งนี้ ภายหลังได้มีการชี้แจงกันจนเป็นที่เข้าใจและอนุญาตให้บันทึกภาพได้
ด้าน โครงการอินเตอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน หรือ iLaw ชี้ว่า กฎหมายไม่ห้าม ถ่ายรูป “ป้ายหน่วยเลือกตั้ง-กระดานนับคะแนน-ใบรายงานผลคะแนน” ได้
ตาม พ.ร.บ.การเลือกตั้งท้องถิ่นฯ มีข้อห้ามสำคัญเกี่ยวกับการถ่ายภาพไว้เพียงหนึ่งมาตรา คือ มาตรา 87 ที่ระบุว่า ในระหว่างการออกเสียงลงคะแนน ห้ามมิให้ผู้ใดใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ใดถ่ายภาพบัตรเลือกตั้งเพื่อให้เห็นเครื่องหมายลงคะแนนในคูหาเลือกตั้ง ดังนั้น การที่ประชาชนทั่วไป หรือ ผู้ที่ไปสังเกตการณ์การเลือกตั้ง สามารถถ่ายรูปต่างๆ หลังจากปิดหีบเลือกตั้งได้ ไม่ว่าจะเป็น “ป้ายหน่วยเลือกตั้ง-กระดานนับคะแนน-ใบรายงานผลคะแนน” รวมถึงสามารถถ่ายคลิปวิดีโอในช่วงระหว่างการนับคะแนนได้อีกด้วย
หลัง 17.00 น. วันนี้ ใครที่ต้องการเป็น อาสาสมัคร #vote62 หรือ #ทีมหน้าหน่วย ที่จะไปรายงานผลคะแนน #เลือกตั้งผู้ว่ากทม และ ส.ก. ไม่ว่าจะลงชื่อจองหน่วยไว้ก่อนหน้านี้แล้วหรือไม่ สามารถถ่ายภาพและส่งมาที่เว็บไซต์ vote62.com ได้ โดยภาพที่เราอยากได้ ประกอบด้วย
1. ภาพป้ายไวนิลหน้าหน่วยเลือกตั้ง เห็นเลขหน่วยเลือกตั้งชัดเจน
2. ภาพกระดานนับคะแนนที่นับเสร็จแล้ว (ของผู้ว่าฯ กทม.จะมีทั้งหมด 6 แผ่น)
3. ใบสรุปผลคะแนนขนาด A4 ที่แปะอยู่หน้าหน่วยเมื่อนับเสร็จแล้ว (บางคนไปไม่ทัน เจ้าหน้าที่เก็บกระดานที่มีขีดนับคะแนนไปแล้ว จะยังมีใบสรุปคะแนนแปะไว้อยู่ ภาพนี้ก็ใช้ได้เหมือนกัน)
แล้วอัปโหลดมาที่ vote62.com เพื่อให้ #ทีมหน้าจอ มาช่วยกันกรอกคะแนน
ตาม พ.ร.บ.การเลือกตั้งท้องถิ่นฯ มีข้อห้ามสำคัญเกี่ยวกับการถ่ายภาพไว้ใน ม.87 โดยระบุว่า ในระหว่างการออกเสียงลงคะแนน ห้ามมิให้ผู้ใดใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ใด “ถ่ายภาพบัตรเลือกตั้ง” ดังนั้น การถ่ายภาพป้ายหน่วยเลือกตั้ง กระดานนับคะแนน ใบรายงานคะแนน ทำได้https://t.co/1yiqbMUaJ4 pic.twitter.com/uzKS46BzBQ
— iLawClub (@iLawclub) May 22, 2022
ด้าน นายยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้จัดการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw) โพสต์ข้อความผ่านทางเฟซบุ๊ก ถึงการถ่ายภาพหน่วยเลือกตั้งว่า
การถ่ายภาพตัวเองไปเลือกตั้ง ฉากหลังเป็นหน่วย
การถ่ายภาพตอนนับคะแนน และบอร์ดนับคะแนน “ไม่ผิดกฎหมาย”
สาเหตุ คือ ไม่มีกฎหมายข้อไหนห้าม
ไม่ต้องอ้างข้อไหน เพราะไม่มีข้อไหนห้าม
ข้อห้ามของการถ่ายภาพก็คือ ห้ามถ่ายภาพบัตร “ใน” กล่องคูหาเล็กๆ ที่เราเข้าไปกากบาท เพราะไม่ต้องการให้ใครสร้างหลักฐานว่า ตัวเองกาหมายเลขอะไร เพื่อไม่ให้เอาไปแลกรับผลประโยชน์ภายหลัง ข้อห้ามมีเท่านี้ ซึ่งสมเหตุสมผล
อีกหลักการหนึ่ง คือ ถ้ามีประชาชนคนอื่นกำลังลงคะแนนอยู่ในคูหา แล้วเรา ถ่ายรูปเข้าไปติดคนอื่น อาจเป็นการละเมิดสิทธิส่วนบุคคลได้ ก็ระวังเรื่องนี้ด้วย ถ้าเจ้าตัวยินยอมก็ถ่ายได้ เป็นมารยามที่ยังไม่มีกฎหมายห้ามโดยตรง และการถ่ายติดแต่เจ้าหน้าที่ไม่ผิดกฎหมายอะไร
เจ้าหน้าที่หลายคน ไม่ทราบ ไม่เข้าใจ เห็นการถ่ายรูปเป็นเรื่องน่ากลัวไปเสียหมด อาจจะเข้ามาห้ามปราม หรือมาทักท้วง ก็ขอให้เราใช้สติคุยดีๆ ไม่จำเป็นต้องทะเลาะกับเขา ก็ถามเขากลับไปอย่างสุภาพให้เขาอธิบายให้ได้ว่า มีระเบียบอะไรถึงห้ามถ่ายรูป ถ้าหากเขาตอบไม่ได้ เราก็เป็นฝ่ายอธิบายกับเขาเบาๆ ว่า เท่าที่ศึกษามาไม่เคยมีกฎหมายสั่งห้าม การถ่ายภาพเป็นสิ่งที่สามารถทำได้ และทำกันเป็นปกติทุกครั้งที่มีการเลือกตั้งทั้งในประเทศนี้และในโลกนี้
ในเมื่อการทำงานของเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเป็นไปโดยถูกต้อง ก็ควรให้ถ่ายรูปได้ การไม่ให้ถ่ายรูปเสียอีก จะสร้างปัญหา ทำให้ตรวจสอบการทำงานของ กกต. ประจำหน่วยไม่ได้ และถ้าหากมีข้อผิดพลาด มีข้อโต้แย้งเรื่องการนับคะแนนขึ้นมา กกต. ประจำหน่วยเองอาจจะถูกร้องเรียนว่าไม่ได้แสดงความโปร่งใสตั้งแต่ต้น ซึ่งจะเป็นปัญหากับเขาเอง บอกเขาดีดี ไม่ต้องข่มขู่
ถ้าเจ้าหน้าที่ยังไม่เชื่อแล้วห้ามถ่ายรูปในหน่วยเลือกตั้งอีก
ก็ให้เอารูปนี้ให้เขาดูว่า มันสามารถถ่ายได้เป็นปกติ ไม่ต้องตกใจไปนะครับ
ป.ล. รูปเอามาจากบีบีซีไทย ตั้งแต่ตอนประชามติปี 2559
