นักเรียนทุนอานันทมหิดล น้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ที่ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์เพื่อก่อตั้งกองทุนสนับสนุนด้านการศึกษา ให้นักเรียนผลการเรียนดี มีคุณธรรม ได้มีโอกาสศึกษาต่างประเทศ นายประสาร ไตรรัตน์วรกุล คณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ อดีตผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย ระบุว่า ได้รับพระราชทานทุนอานันทมหิดล แผนกวิศวกรรมศาสตร์ เมื่อปี 2519 และสำเร็จการศึกษาขั้นปริญญาเอก จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สหรัฐอเมริกา สาขาวิทยาการจัดการ เมื่อปี 2524 แม้รู้ว่าเป็นทุนการศึกษาที่ไม่มีข้อผูกมัดในการชดใช้ทุน แต่สำนึกอยู่เสมอในพระมหากรุณาธิคุณ
ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยปัจจุบัน นายวิรไท สันติประภพ เผยว่า เป็นคนหนึ่งที่ได้รับพระราชทานทุน ศึกษาต่อจบปริญญาโทและปริญญาเอก สาขาเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด นายวิรไทกล่าวว่า ?ตอนต้นรัชกาลได้มีพระราชดำริว่า ประเทศจะพัฒนาต้องเริ่มจากการพัฒนาคนก่อน จึงทรงตั้งกองทุนอานันทมหิดลขึ้นเมื่อกว่า 60 ปีที่แล้ว และทุนนี้ต้องเรียกว่ามีสายพระเนตรที่ยาวไกลมาก เพราะเป็นทุนที่ไม่มีข้อผูกมัดเลย ทรงมีพระราชหฤทัยกว้างมาก แม้จะมีหลายครั้งที่มีข้อเสนอว่าให้มีข้อผูกมัด เช่น ต้องกลับมารับใช้เป็นสองเท่าของทุน แต่พระองค์ทรงยืนยันมาโดยต่อเนื่องว่า ทุนนี้เป็นทุนให้เปล่าเพื่อสร้างนักวิชาการให้กับประเทศ ไม่ว่าจะกลับมาทำประโยชน์ในส่วนไหนก็สามารถสร้างประโยชน์ให้ประเทศได้?
ทุนอานันทมหิดลก่อตั้งขึ้นปี 2498 ต่อมาทรงมีพระราชวินิจฉัย เปลี่ยนสถานภาพเป็นมูลนิธิอานันทมหิดล และมีการขยายสาขาเพิ่มขึ้นเป็นลำดับตามความต้องการนักวิชาการแขนงต่างๆ พระมหากรุณาธิคุณต่อผู้ที่ได้รับทุนการศึกษา เป็นอีกแง่มุมพระราชกรณียกิจที่ทรงมีต่อวงการศึกษาของไทย เพื่อให้การสนับสนุนผู้มีความสามารถทางวิชาการได้มีโอกาสเดินทางไปศึกษาต่อต่างประเทศ นำวิทยาการ องค์ความรู้กลับมาพัฒนาประเทศ ซึ่งจะมีผลต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน การพระราชทานทุนแก่นักเรียนทุนโดยไม่มีข้อผูกมัด แต่เป็นทุนให้เปล่านั้น นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณหาที่สุดมิได้ ผู้ได้รับทุนต้องคิดตัดสินใจ ใคร่ครวญให้ลึกซึ้ง เมื่อเล่าเรียนจบการศึกษาแล้ว จะใช้ทุนนั้นในทางที่ถูกต้องอย่างไร จึงจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนา ยกระดับความเป็นอยู่ของประชาชน ดังที่พระองค์ท่านทรงทำเป็นแบบอย่างมาโดยตลอด
