กกต.เท สจล. ไม่เห็นชอบระบบรายงานผลเลือกตั้ง ส.ส.อย่างไม่เป็นทางการ-รับสมัคร ส.ส.ออนไลน์ หลังแอพพ์ Rapid Report ในอดีตเกิดปัญหามัดคอตัวเอง ไร้คนรับผิดชอบ

เมื่อวันที่ 11 มกราคม ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อเร็วๆ นี้ ที่ประชุมกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีมติไม่เห็นชอบกรณีที่สำนักงาน กกต.เสนอแผนงานการจัดทำโปรแกรมการรับสมัครเลือกตั้ง ส.ส.แบบออนไลน์ และการรายงานผลการเลือกตั้ง ส.ส.อย่างไม่เป็นทางการ ตามที่ก่อนหน้านี้สำนักงานฯ ได้ประสานและได้รับความร่วมมือจากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ในการสร้างระบบนานเกือบปีจนแล้วเสร็จ โดยมีรายงานว่าที่ประชุม กกต. ไม่เชื่อว่าระบบที่มีการจัดทำขึ้นจะสามารถแก้ไขปัญหาต่างๆในอดีตที่ทำให้การรายงานผลการเลือกตั้งมีความคลาดเคลื่อนได้ อีกทั้งถ้า กกต.เห็นชอบให้สำนักงานดำเนินการตามที่ขอหากเกิดปัญหาขึ้นจะกลายเป็นสิ่งที่มัดตัว กกต.เอง เพราะเป็นระบบของสำนักงานเอง ขณะเดียวกันงบในการจัดทำราว 20 ล้านบาทก็สูงเกินไป

แหล่งข่าว เปิดเผยว่า กกต.ระบุว่าการเลือกตั้งปี 62 ที่สำนักงานฯ ให้สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) หรือสพร. ทำระบบรายงานผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการ ผ่านแอพพลิเคชั่น Rapid Report แต่พอเกิดปัญหาระบบรายงานผลล่ม มีการโจมตีระบบ ก็ไม่มีใครที่จะรับผิดชอบ กลายเป็นปัญหามาตกหนักที่กกต.

ทั้งนี้หลังนายแสวง บุญมี ได้รับแต่งตั้งเป็นเลขาธิการกกต. เคยระบุถึงนโยบายเกี่ยวกับการจัดเลือกตั้งส.ส.ทั่วไปที่จะเกิดขึ้นกรณีสภาผู้แทนราษฎรครบวาระในปี 2566 ว่า นอกจากระบบการรายงานผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการแล้ว จะพยายามนำใบรายงานผลการนับคะแนน ส.ส.แบบแบ่งเขต หรือ ส.ส. 5/18 ที่คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง ติดประกาศไว้หน้าหน่วยเลือกตั้งเมื่อมีการนับคะแนนเสร็จสิ้น เข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์เพื่อความโปร่งใส ให้ผู้สมัครและประชาชนตรวจสอบได้ ขณะเดียวกันกกต.มอบนโยบายให้สำนักงานหารือกับทางสื่อมวลชนเพื่อขอความร่วมมือในการรายงานผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการเพราะในการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร สื่อสามารถดำเนินการเรื่องนี้ได้ดี

แต่เมื่อสำนักงานฯหารือกับตัวแทนสื่อได้รับแจ้งว่าด้วยจำนวนหน่วยเลือกตั้งตั้งเกือบ 1 แสนหน่วยเลือกตั้งทั่วประเทศ สื่อมีกำลังคนไม่พอ ต่างจากเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ที่มีหน่วยเลือกตั้งราว 6 พันหน่วยเลือกตั้ง และการรายงานผลการเลือกตั้งของสื่อก็ใช้วิธีการสุ่มราว 2 พันหน่วยเลือกตั้งเท่านั้น ทางสำนักงานฯ จึงได้มีการประสานไปยัง สพร. แต่ได้รับแจ้งว่าไม่พร้อมเช่นกัน จนมีการติดต่อไปยัง สจล. ซึ่งเข้ามาศึกษาปัญหาและอุปสรรคต่างของการรายงานผลการเลือกตั้งในครั้งก่อน และสร้างระบบการรายงานผลอย่างไม่เป็นทางการขึ้นใหม่ โดยการรายงานผลคะแนนเลือกตั้งหน้าหน่วยเลือกตั้งรวมอยู่ด้วย ซึ่งงบประมาณในส่วนนี้ราว 10 ล้านบาท

ขณะเดียวกันทางสำนักงานฯเห็นว่าขณะนี้กฎหมายเลือกตั้ง ส.ส.มีการแก้ไขให้สามารถรับสมัครแบบออนไลน์ได้ จึงได้ขอให้มีการทำระบบการรับสมัครเลือกตั้งแบบออนไลน์ขึ้น เพื่อเป็นการอำนวยคามสะดวกให้กับผู้สมัคร และเป็นการเตรียมไว้กรณีหากเกิดปัญหาการปิดล้อมสถานที่รับสมัครเช่นอดีต โดยส่วนนี้ก็จะใช้งบประมาณอีกราว 10 ล้านบาท แต่ที่สุดก็ไม่ได้รับความเห็นชอบจากกกต.

อย่างไรก็ตาม การเลือกตั้งครั้งที่ผ่านๆ มากกต.จะมีระบบการรายงานผลการเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการโดยในปี 2562 ร่วมมือกับสพร.จัดทำเป็นแอพพลิเคชั่น Rapid Report ปี 2557 จ้างมหาวิทยาลัยนเรศวร เป็นผู้ดำเนินการ ขณะที่ปี 54 เป็นการร่วมมือกับสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ซึ่งล่าสุดหลังจากกกต.ไม่เห็นชอบแผนงานดังกล่าว ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่าสำนักงานฯ จะมีการดำเนินการในเรื่องการรายงานผลการเลือกตั้งอย่างไม่ทางการอย่างไร ซึ่งโดยระยะเวลาที่เหลืออยู่ไม่มาก ชัดเจนว่าการที่สำนักงานฯจะประสานและได้รับความร่วมมือจากสถาบันการศึกษาหรือหน่วยงานใดคงเป็นไปได้ยาก ทำให้มีความเป็นไปได้สูงที่การเลือกตั้งที่จะไม่ขึ้นจะไม่มีระบบการรายงานผลการเลือกตั้งอย่างไม่ทางการ