บทนำมติชน 11 เมษายน 2566 : เกณฑ์ทหาร
พ.อ.รุ่งคุณ มหาปัญญาวงศ์ รองโฆษกกองทัพภาคที่ 3 แถลงกรณีนายธนกฤต วุฒิโรธง นักแสดงที่ประสบอุบัติเหตุรถชนพิการ ผู้ป่วยติดเตียง เข้ารับการตรวจเลือกทหารกองเกินเข้าเป็นทหารกองประจำการ ประจำปี 2566 ที่ อ.เมือง จ.ลำพูน เมื่อ 8 เมษายนที่ผ่านมา ซึ่งผู้เป็นแม่พานายธนกฤต ที่นอนติดเตียงเข้าไปยังหน่วยตรวจเลือก จนกลายเป็นเรื่องวิพากษ์วิจารณ์ถึงความเหมาะสม รองโฆษกกองทัพภาคที่ 3 ระบุว่า สัสดี อ.เมือง จ.ลำพูน ได้อธิบายให้ผู้ปกครองทราบถึงข้อกฎหมายที่ต้องปฏิบัติ ว่าถ้าทางคณะกรรมการจะออกเอกสารใบรับรองผลการตรวจเลือก (สด.43) เป็นคนจำพวกที่ 3 (คนซึ่งมีร่างกายยังไม่แข็งแรงพอที่จะรับราชการทหารในขณะนั้นได้เพราะป่วย ซึ่งจะบำบัดให้หายไม่ได้ภายในกำหนด 30 วัน)
พ.อ.รุ่งคุณชี้แจงอีกว่า คณะกรรมการตรวจเลือกฯได้อำนวยความสะดวกตามที่ได้ประสานไว้ก่อนล่วงหน้า ผลการตรวจเลือกฯ กรรมการแพทย์ตรวจร่างกายพบว่าผู้ป่วยมีอาการกะโหลกศีรษะยุบ คณะกรรมการตรวจเลือกฯลงความเห็นว่าเป็นคนจำพวกที่ 2 (คนซึ่งมีร่างกายที่เห็นได้ชัดว่าไม่สมบูรณ์ดีเหมือนคนจำพวกที่ 1 แต่ไม่ถึงกับทุพพลภาพ) มอบเอกสารใบรับรองผลการตรวจเลือก (สด.43) ให้ผู้ปกครองรับไป รวมใช้เวลาในการดำเนินการทั้งสิ้น ประมาณ 10 นาที ซึ่งนับว่านายธนกฤตได้ผ่านการตรวจเลือกฯตามข้อกฎหมายอย่างสมบูรณ์โดยไม่ต้องมาเข้ารับการตรวจเลือกฯอีกต่อไป
แม้การดำเนินการดังกล่าว เป็นการปฏิบัติตามข้อกฎหมาย แต่สร้างความลำบากให้กับผู้ปกครอง รวมทั้งนายธนกฤต พ.อ.รุ่งคุณตัวแทนในนามกองทัพภาคที่ 3 จึงขอโทษท่านทั้งสองมา ณ โอกาสนี้ รวมทั้งได้ตำหนิผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหมดเป็นที่เรียบร้อยแล้ว และได้ประชาสัมพันธ์ให้ทราบว่า หากมีเหตุจำเป็นซึ่งไม่สะดวกที่จะมาแสดงตนเข้ารับการตรวจเลือก ขอให้แจ้งคณะกรรมการตรวจเลือกฯ พร้อมภาพถ่ายปัจจุบันของผู้เข้ารับการตรวจเลือกฯ ทางกองทัพภาคที่ 3 จะได้สั่งการให้คณะกรรมการอำนวยความสะดวกให้กับท่าน โดยจะเดินทางไปตรวจร่างกายให้ถึงบ้าน หรือโรงพยาบาลที่อยู่ในเขตอำเภอในวันที่มีการตรวจเลือกฯ และมอบเอกสารใบ สด.43 ให้ท่านต่อไป
ชายไทยอายุย่างเข้า 21 ต้องเข้ารับตรวจเลือกทหารทุกคน ตามกฎหมาย ไม่มีข้อยกเว้น แต่สามารถขอผ่อนผันได้ ตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ ในรายที่เกิดเป็นปัญหานั้น การออกมาขอโทษได้ช่วยลดเสียงวิพากษ์วิจารณ์ที่มีต่อการยึดกฎหมาย และระเบียบการคัดเลือก ที่ไม่อนุญาตให้กรรมการออกนอกพื้นที่อย่างเคร่งครัด อีกทั้งกองทัพภาคที่ 3 ยังได้ประชาสัมพันธ์กรณีมีเหตุจำเป็น ไม่สะดวกแสดงตน ซึ่งถือเป็นเรื่องดีที่ประกาศให้ได้รับทราบเป็นการทั่วไป ประเด็นการเกณฑ์ทหารนั้น มีการพูดถึงกันมาก บางพรรคการเมืองได้ชูนโยบายเลิกบังคับเกณฑ์ทหารในการเลือกตั้งครั้งนี้ กรณีที่เกิดขึ้น คงทำให้มีการพูดถึงข้อดี-ข้อเสียมากขึ้น รวมถึงเรื่องที่ว่า หากจำเป็นต้องคงไว้ จะยืดหยุ่นได้หรือไม่
