เยาวชนไทย ตอบเลขาแอมเนสตี้ฯ ‘ประเทศนี้ไม่มีหวัง’ กังวลแทนรัฐไทย เด็กวัย 15 ปีมีคดีอาญาติดตัว
เมื่อวันที่ 28 เมษายน สืบเนื่อง ดร.แอกเนส คาลามาร์ด เลขาธิการ แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล เดินทางมาเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการครั้งแรก เมื่อวันที่ 18 เมษายนที่ผ่านมา เพื่อพูดคุยกับองค์กรภาครัฐ ภาคประชาสังคม รวมถึงเหยื่อและผู้เสียหายจากการละเมิดสิทธิมนุษยชนในไทย พร้อมทั้งนำเสนอข้อเรียกร้องต่อรัฐบาลชุดใหม่หลังการเลือกตั้ง 14 พฤษภาคม 2566 ก่อนเดินทางไปยังประเทศออสเตรเลีย เพื่อแลกเปลี่ยนบนเวทีสิทธิมนุษยชนระดับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิก เมื่อ 22 เมษายนที่ผ่านมา
ทั้งนี้ ‘มติชน’ มีโอกาสสัมภาษณ์พิเศษ ดร.แอกเนส คาลามาร์ด หลังเสร็จสิ้นภารกิจ โดยในตอนหนึ่ง เลขาธิการ แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล กล่าวแสดงความห่วงใยในประเด็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน และการคุกคามเยาวชนไทยที่ออกมาชุมนุมประท้วงรัฐบาล
“ดิฉันมาเยืยนประเทศไทยเป็นเวลา 1 สัปดาห์แล้ว ที่เลือกมาช่วงเวลานี้เพราะรู้สึกว่าเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของไทย หลังจากหลายปีที่ผ่านมาต้องเผชิญความยากลำบากในการแก้ไขประเด็นที่เกี่ยวกับการละเมิดสิทธิฯ”
“ดิฉันประทับใจที่มีผู้สมัคร ส.ส.จากพรรคการเมืองหลักๆ หลายพรรค เข้าร่วมในเวทีวาระสิทธิมนุษยชนกับการเลือกตั้ง ร่วมดีเบตในหัวข้อ ‘วาทะผู้นำ วาระสิทธิมนุษยชน’ ซึ่งจัดขึ้นโดยแอมเนสตี้ฯ ประเทศไทย และองค์กรภาคประชาสังคม เมื่อ 20 เมษายนที่ผ่านมา ซึ่งนับเป็นก้าวย่างที่สำคัญสำหรับผู้นำทางการเมือง” ดร.แอกเนส คาลามาร์ด กล่าว
พร้อมฝากความหวังให้เกิดการ ‘ทบทวน’ พันธกิจร่วมกัน ในการคุ้มครองคนไทยให้มีพื้นที่คิด วิพากษ์ และเคลื่อนไหวได้อย่างเสรีกว่าที่เป็นอยู่
ดร.แอกเนส คาลามาร์ด เปิดเผยด้วยว่า สิ่งสำคัญในการเดินทางมาครั้งนี้ คือการได้พบกับเด็กและเยาวชนที่มีส่วนร่วมในการชุมนุมประท้วง พวกเขาเชื่อมั่นในประเทศไทย และดิฉันอยากจะแชร์ถึงวิสัยทัศน์บางประการขององค์กรเรา ประการแรก ‘ปัญหาด้านสิทธิของเยาวชนในประเทศไทย’
“เยาวชนที่มีส่วนเกี่ยวข้องเข้าร่วมการชุมนุม เขาอยากจะสร้างประเทศ สร้างสังคมที่มีความเข้มแข็งและเป็นธรรม แต่พอดิฉันถามว่า ‘คุณมองเห็นอนาคตของตัวเองอย่างไรบ้าง ?’ สิ่งที่เด็กไทยบอกกับดิฉันคือ ‘พวกเราไม่มีอนาคตในประเทศนี้’ ข้อนี้ทำให้ดิฉันกังวลอย่างมาก ซึ่งควรจะเป็นความกังวลของผู้นำในประเทศไทยด้วยเช่นกัน ไม่ว่าจะในแง่การเมือง หรือในด้านสังคม วัฒนธรรมก็ตาม เพราะเยาวชนคืออนาคตของประเทศชาติ หากเยาวชนเหล่านี้มีความรู้สึกว่า ถูกปราบปราม ถูกกดขี่ ละเมิดสิทธิ เห็นความเหลื่อมล้ำต่างๆ เห็นการทุจริตคอร์รัปชั่น เห็นความอยุติธรรม จะทำให้พวกเขารู้สึกไร้อนาคตในประเทศนี้” ดร.แอกเนส คาลามาร์ด กล่าว และว่า
เด็กและเยาวชนหลายร้อยคน รวมทั้งนักกิจกรรมทางการเมืองและนักปกป้องสิทธิมนุษยชน ถูกดำเนินคดีอาญาในไทย เพียงเพราะการใช้สิทธิในเสรีภาพการแสดงออกและการชุมนุมประท้วงโดยสงบ เสรีภาพของหลายคนถูกพรากไป และอาจมีประวัติอาชญากรติดตัว รวมถึงเด็กวัย 15 ปี ซึ่งถูกควบคุมตัวในสถานพินิจเด็กและเยาวชนเป็นเวลาหลายสัปดาห์แล้ว ดังนั้นสถานการณ์เช่นนี้จะต้องถูกเปลี่ยนแปลง
“ดิฉันก็รู้สึกกังวลแทน และหวังว่าเมื่อกลับมาเยือนไทยในปีหน้า เยาวชนในไทยที่ดิฉันได้เจอครั้งนี้จะมีความหวัง เด็กและเยาวชนมีบทบาทสำคัญต่อสังคม เราได้ให้ข้อเสนอแนะต่อรัฐบาลไทยในการยุติการข่มขู่เด็กผู้ชุมนุมประท้วง และยุติการสอดแนมข้อมูลของพวกเขา รวมถึงต้องยุติการดำเนินคดีต่อเด็กผู้ชุมนุมประท้วงโดยสงบ และให้แก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายและนโยบาย ซึ่งเป็นอุปสรรคที่ทำให้เด็กไม่สามารถเข้าถึงสิทธิในเสรีภาพการแสดงออกและการชุมนุมประท้วงโดยสงบได้อย่างเต็มที่ และเรายังได้แสดงข้อกังวลด้านสิทธิมนุษยชนอีกหลายประการระหว่างการเดินทางมาครั้งนี้ รวมทั้งการที่เจ้าหน้าที่ใช้กำลังเกินกว่าเหตุระหว่างการชุมนุมประท้วง และการควบคุมตัวผู้ชุมนุมและนักปกป้องสิทธิมนุษยชนโดยพลการ” ดร.แอกเนส คาลามาร์ด ระบุ
นอกจากนี้ ดร.แอกเนส คาลามาร์ด ยังฝากความหวังถึงพรรคการเมืองให้มีความกล้าหาญ ในการตอบสนองข้อเรียกร้องของเยาวชน
“เรามีความหวัง แต่เป็นความหวังด้านความกล้าหาญมากกว่า เราอยากเห็นแกนนำพรรคมีความกล้าหาญในการตอบสนองข้อเรียกร้องของเด็กและเยาวชน ผลักดันประเด็นสิทธิมนุษยชน เพราะนี่เป็นสิ่งที่เยาวชนไทยต้องการและอยากเห็น ฉะนั้น สำหรับดิฉันจึงอยากเรียกร้องความกล้าหาญจากแกนนำพรรคและผู้สมัครรับเลือกตั้ง เพราะเยาวชนก็ได้แสดงความกล้าหาญให้ได้เห็นแล้วด้วยการต่อสู้เพื่อสิ่งที่พวกเขาเชื่อและอยากเห็น เขารู้และตระหนักถึงสิทธิของตัวเอง
นี่ปี 2023 แล้ว เยาวชนรู้ว่าตัวเองมีสิทธิอะไรบ้าง คุณไม่สามารถจัดการกับเด็กและเยาวชนเหล่านี้ได้เหมือนเมื่อ 40-50 ปีก่อน มันเป็นไปไม่ได้แล้ว ความกล้าหาญจึงเป็นสิ่งที่สำคัญมากของผู้ที่ได้รับการเลือกตั้ง ในการตอบสนองข้อเรียกร้องของเด็ก” ดร.แอกเนส คาลามาร์ด ชี้
อ่านสัมภาษณ์ฉบับเต็มได้ที่ หน้า 13-14 หนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับวันอาทิตย์ที่ 30 เมษายน 2566 และผ่านเว็บไซต์มติชน
