ผลการเลือกตั้ง สส ปี 2562 “ทำการเมืองให้เป็นการวิจัย”
ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์ พิชิต รัชตพิบุลภพ
1
การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นเรื่องใหญ่ระดับชาติ เพราะส่งผลลัพธ์ต่อการเข้ามาบริหารประเทศตามหลักประชาธิปไตยพรรคการเมืองที่ได้รับคะแนนเสียงสูงสุด เป็นฝ่ายจัดตั้งรัฐบาล จะเป็นรัฐบาลพรรคเดียวหรือผสมหลายพรรคตามสถานการณ์ ในโอกาสที่จะมีการเลือกตั้งในวันที่ 14 พฤษภาคม 2566 เราถือโอกาสทบทวนผลการเลือกตั้งในอดีต ปี 2562 ในฐานะนักวิจัยที่สนใจใฝ่รู้การเมืองขอนำข้อมูลผลการเลือกตั้งมาวิเคราะห์พร้อมเสนอข้อสังเกตบางประการ
2
ก่อนอื่นขอขอบคุณคณะกรรมการเลือกตั้งที่บันทึกข้อมูลการลงคะแนนเป็นรายเขต/รายจังหวัด ระบุผลเลือกตั้งว่าแต่ละพรรคการเมืองได้คะแนนเท่าใด? โดยจับประเด็นเดียว คือ “การแพ้ชนะฉิวเฉียด” หมายถึงผลต่างระหว่างพรรคที่ชนะและพรรคที่ได้อันดับรองลองมา (vote margin) คิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์เทียบกับคะแนนสูงสุด (max vote) ในแต่ละเขต รูปภาพที่ 1 แสดงการกระจายของ “ผลต่างคะแนนเป็นร้อยละ” น้อยที่สุด 0.01% มากที่สุด 84.53% ค่าเฉลี่ย 30.23%
รูปภาพที่ 1 การกระจายของ “ผลต่างคะแนนร้อยละ” การเลือกตั้ง 350 เขตปี 2562
ตารางที่ 1 ผลต่างเป็นคะแนน และเป็นค่าร้อยละ
3
เพื่อความชัดเจนระบุชื่อพรรคการเมืองที่ชนะเลือกตั้ง “ฉิวเฉียด” จากจังหวัด/เขตอะไร โดยคัดเฉพาะกรณีชนะฉิวเฉียดต่ำกว่า 3% ดังแสดงในตารางที่ 2
ตารางที่ 2 การแพ้ชนะฉิวเฉียด พรรคการเมือง จังหวัดและเขตเลือกตั้ง
หมายเหตุ ตัวเลขแรกคือรหัสจังหวัด ตัวเลขที่สองเขต
4
ต้องย้ำว่าสถานการณ์การเมืองในปี 2566 ย่อมแตกต่างจากปี 2562 อย่างแน่นอน คนที่จะใช้สิทธิ์เลือกตั้งรอบใหม่จำนวนหนึ่งเคยใช้สิทธิ์มาแล้ว—แต่มีจำนวนผู้ใช้สิทธิ์เป็นครั้งแรกอีกหลายล้านคน นโยบายที่แต่ละพรรคนำมาหาเสียงก็แตกต่างจากเดิม ผลเลือกตั้งในปี 2562 อาจจะเป็นเพียงตัวชี้วัดเบื้องต้นเท่านั้น แต่วิธีการวิเคราะห์ผู้ชนะ-ผู้ได้คะแนนรองลงมา ผลต่าง vote margin ยังน่าสนใจเสมอโดยเฉพาะอย่างยิ่ง “การชนะแบบฉิวเฉียด” น่าตื่นเต้นและเร้าใจ
