สื่อนอกชี้ ชัยชนะพรรคก้าวไกล ‘แผ่นดินไหวทางการเมือง’ แต่ตั้งรัฐบาลไม่ง่าย

สื่อนอกชี้ ชัยชนะพรรคก้าวไกล ‘แผ่นดินไหวทางการเมือง’ แต่ตั้งรัฐบาลไม่ง่าย

สำนักข่าวต่างประเทศยังคงติดตามการจัดตั้งรัฐบาลหลังชัยชนะถล่มทลายของพรรคก้าวไกลอย่างต่อเนื่อง โดยบทวิเคราะห์ของบีบีซีระบุว่า ผู้มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้งได้ส่งมอบชัยชนะอันน่าทึ่งสำหรับการปฏิรูป ซึ่งนักวิเคราะห์เรียกมันว่า “แผ่นดินไหวทางการเมือง” ซึ่งแสดงถึงการเปลี่ยนแปลงสำคัญทางความคิดที่สำคัญของประชาชนคนไทย และยังเป็นการปฎิเสธชัดเจนต่อ 2 พรรคแนวร่วมทหารของรัฐบาลปัจจุบัน

ประจักษ์ ก้องเกียรติ จากคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่า คะแนนเสียงส่วนใหญ่สะท้อนถึงความต้องการหลีกหนีจากระบอบประยุทธ์ และความโหยหาการเปลี่ยนแปลง มันแสดงให้เห็นว่าผู้คนเชื่อในความต้องการที่จะเปลี่ยนแปลงของพรรคก้าวไกล ซึ่งได้รับการสนับสนุนมากเกินกว่าที่คาด

บีบีซีระบุว่า ครั้งหนึ่งมันเป็นเรื่องเกินความคาดหมายที่พรรคก้าวไกล ซึ่งเรียกร้องการเปลี่ยนแปลง ทั้งในระบบราชการ เศรษฐกิจ บทบาทของกองทัพ ไปจนถึงกฎหมาย จะได้รับเสียงในสภาเกินกว่าพรรคอื่นๆ สิ่งเหล่านี้เป็นประเด็นเดียวกันกับที่กระตุ้นให้นักศึกษาออกมาประท้วงในปี 2563 และผู้สมัครบางคนของพรรคก็เป็นผู้นำการเคลื่อนไหว

อารมณ์ที่สนับสนุนพรรคของคนหนุ่มสาวในชวงหลายสัปดาห์ก่อนเลือกตั้งนั้นเห็นได้ชัด และมันก็เกิดขึ้นจริงในคูหาลงคะแนน พรรคก้าวไกลได้ประโยชน์สูงสุดจากความกระหายต่อการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างกว้างขวางของสาธารณชน

ขณะที่พรรคเพื่อไทยต้องจมอยู่กับความผิดหวังที่ก้าวขึ้นมาเป็นจ่าฝูงและได้รับชัยชนะแบบขาดลอย และยังสูญเสียสถานะผู้นำในการต่อต้านการปกครองแบบอนุรักษ์นิยมที่มีทหารหนุนหลังให้กับพรรคก้าวไกลที่ก้าวกระโดดขึ้นมาอย่างรวดเร็ว และยังต้องปรับตัวให้ชินกับการเป็นพันธมิตรที่เท่าเทียมกัน ซึ่งอาจเป็นประสบการณ์ที่ไม่คุ้นเคยสำหรับพรรคเพื่อไทยและผู้นำพรรค

บีบีซีระบุด้วยว่า พรรคก้าวไกลซึ่งเป็นพรรคที่อายุน้อยที่สุดและก้าวหน้าที่สุดของไทยได้ฉลองความสำเร็จอันน่าทึ่งในการเลือกตั้ง โดยผลงานของพรรคที่ได้ที่นั่งถึง 151 ที่นั่งถือว่าแข็งแกร่งกว่าที่คาดการณ์มาก และดีกว่าพรรคอื่นๆ จนมองว่าเป็นการรับมอบอำนาจที่จะผลักดันวาระในการปฏิรูป และแม้จะยังมีประเด็นเรื่องวุฒิสภาที่ถูกแต่งตั้งโดยพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา จะสามารถร่วมโหวดเลือกนายกรัฐมนตรีได้ แต่พรรคก้าวไกลก็พร้อมที่จะรับความเสี่ยง และกล้าที่จะให้วุฒิสภาที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักมาสกัดกั้นพวกเขา

นอกจากวุฒิสภาแล้วยังต้องดูว่าองค์กรอิสระที่มีบทบาทในการขัดขวางรัฐบาลจากการเลือกตั้งชุดก่อนกำลังหาข้ออ้างในการยุบพรรคก้าวไกล ฐิตินันท์ พงษ์สุทธิรักษ์ จากคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า ในประเทศอื่นๆ เมื่อพรรคใหญ่ที่สุด 2 พรรคแบบนี้รวมกันซึ่งคุมเสียงในสภาล่างได้เกินครึ่ง คุณก็น่าจะจัดตั้งรัฐบาลได้ แต่ในประเทศไทยมันขึ้นกับองค์กรที่ทำหน้าที่เป็นผู้ตัดสิน และพวกเขาก็แสดงให้เห็นว่าพวกเขาไม่ยุติธรรม

บีบีซีชี้ว่า ขณะที่สิ่งต่างๆ ยังคงดำเนินต่อไป พรรคก้าวไกลกำลังเตรียมพร้อมสำหรับการเป็นรัฐบาลซึ่งเป็นประสบการณ์ที่ไม่คุ้นเคยสำหรับผู้แทนราษฎรใหม่ บางคนเป็นนักเคลื่อนไหวทางการเมืองที่ข้อหาอาญาหลายกระทงจากการประท้วงบนท้องถนน แต่หากได้รับอนุญาตให้ดำรงตำแหน่ง ชาวไทยจะมีรัฐบาลที่อายุน้อยที่สุดและหัวก้าวหน้าที่สุดในประวัติศาสตร์ของประเทศ

ด้านสำนักข่าวเอพีรายงานว่า ผลการเลือกตั้งทั่วไปเป็นการปฏิเสธอย่างแข็งกร้าาวต่อกลุ่มอนุรักษ์นิยมในไทยและสะท้อนถึงความไม่พอใจโดยเฉพาะจากกลุ่มผู้มีสิทธิลงคะแนนเสียงรุ่นเยาว์ ที่ต้องการจำกัดอิทธิพลของทหารในการเมืองและการปฏิรูป อย่างไรก็ดีรูปร่างที่แน่นอนของรัฐบาลใหม่ยังไม่ชัดเจนนัก เนื่องจากการเจรจาจัดตั้งรัฐบาลหลังการเลือกตั้งและการเจรจาต่อรองเบื้องหลังยังเป็นเรื่องหลักที่ต้องจับตาดูกันต่อไป

ขณะที่นักวิเคราะห์มองว่ายังมีอีกหลายอย่างที่อาจเกิดขึ้นได้ก่อนที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) จะประกาศรับรองผลการเลือกตั้ง ซึ่งอาจใช้เวลานานถึง 75 วัน รวมถึงความท้าทายทางกฎหมายอื่นๆ ที่ผ่านมาองค์กรอิสระก็ได้ใช้อำนาจในการตัดสิทธิฝ่ายค้าน

ขณะที่เอเอฟพีระบุว่า พรรคก้าวไกลซึ่งไม่เคยได้รับชัยชนะในการเลือกตั้งมาก่อนและเป็นฝ่ายค้าน แต่กลับได้รับการสนับสนุนอย่างล้นหลามในการเลือกตั้งระดับชาติ และพลิกโฉมการเมืองไทยในรอบหลายทศวรรษ พรรคก้าวไกลเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ที่โหยหาการเปลี่ยนแปลง ต่อต้านผู้พิทักษ์เก่าที่มีแนวคิดอนุรักษ์นิยมซึ่งมีนายพลและมหาเศรษฐีอยู่เบื้องหลัง ไม่เพียงแต่ใช้ฐานจากเยาวชน พรรคก้าวไกลยังก้าวไปไกลกว่านั้นด้วยการแสดงจุดยืนเชิงนโยบายที่มีรายละเอียดในการจัดการกับเศรษฐกิจ ความไม่เท่าเทียม และสิ่งแวดล้อม

นภิสา ไวฑูรเกียรติ คณบดีคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร กล่าวว่า ความสำเร็จของพรรคก้าวไกลสร้างขึ้นจากการวิจัยเชิงลึกและรายละเอียดเชิงนโยบายที่ไม่เคยได้ยินมาก่อนในการเมืองไทย ซึ่งเป็นนโยบายที่ไม่เหมือนใครสำหรับสาธารณชน และสาธารณชนก็ชื่นชอบสิ่งนี้ ผลที่ตามมาคือการเปลี่ยนแปลงที่เปรียบดังแผ่นดินไหว โดยเปรียบเทียบได้กับชัยชนะในการเลือกตั้งของประธานาธิบดีบารัค โอบามา ของสหรัฐ

น.ส.ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล หรือรุ้ง กล่าวกับเอเอฟพีว่า การเลือกตั้งครั้งนี้เป็นการตบหน้าคนรุ่นเก่า ความคิดแบบเก่า ความเชื่อแบบเก่า และการเมืองเก่า สถานะแบบเดิมพังยับเยินและแสดงให้เห็นว่าประชาชนพร้อมจะก้าวไปข้างหน้า แต่หากมีการดำเนินการใดๆ เพื่อสกัดกั้นขัดขวางรัฐบาลพรรคก้าวไกล ผู้ประท้วงก็ไม่ลังเลที่จะออกมา เราพร้อมที่จะออกมาบนท้องถนนอีกครั้ง

สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า ชัยชนะของพรรคก้าวไกลถือเป็นการเปลี่ยนแปลงทางสังคม แต่ก็ถือเป็นสิ่งที่น่าประหลาดใจที่พรรคก้าวไกลได้รับชัยชนะเป็นพรรคอันดับหนึ่ง กระนั้นก็ดีการจัดตั้งรัฐบาลยังคงเป็นเรื่องยุ่งยาก ขณะที่ตลาดหุ้นรวมถึงค่าเงินบาทก็พากันร่วงลงด้วยความวิตกกังวลเกี่ยวกับความไม่แน่นอนทางการเมือง โดยนักวิเคราะห์มองว่านักลงทุนมีแนวโน้มจะออกไปรออยู่ข้างสนาม ระหว่างรอการจัดตั้งรัฐบาลชุดต่อไป รวมถึงรอความชัดเจนเกี่ยวกับนโยบาย

ขณะเดียวกันจุดยืนของพรรคก้าวไกลในการปฎิรูปกฎหมายม.112 ที่แม้พรรคก้าวไกลจะบอกว่าต้องการแก้ไขแต่ไม่ได้ยกเลิกก็ทำให้เป็นเรื่องยากในการหาพันธมิตรเพื่อจัดตั้งรัฐบาล และทำให้เกิดข้อโต้แย้งเกินกว่าที่พรรคอื่นๆ จะเข้าร่วมรัฐบาลที่นำโดยพรรคก้าวไกล เพราะแม้แต่น.ส.แพทองธาร ชินวัตร หัวหน้าครอบครัวเพื่อไทยก็ยังยืนยันว่า พรรคเพื่อไทยมีจุดยืนชัดจนว่าจะไม่ยกเลิก 112 แต่อาจมีการอภิปรายเกี่ยวกับกฎหมายในรัฐสภาได้