We Watch ให้บทเรียน ‘กกต.’ ร้องแทนคนพิการ พร้อมใช้ยัง? ‘เครื่องลงคะแนน’ มีกันหมดทุกประเทศ
เมื่อเวลา 11.40 น. วันที่ 16 พฤษภาคม ที่ชั้น 4 อาคารวิศิษฐ์ ประจวบเหมาะ สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย We Watch และอาสาสมัคร ร่วมแถลงผลการสังเกตการณ์ “การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เป็นการทั่วไป 2566” นำโดย นายพงษ์ศักดิ์ จันทร์อ่อน น.ส.ณัฐชลี สิงสาวแห และ นายกฤต แสงสุรินทร์ ตัวแทน We Watch
ในตอนหนึ่ง ช่วงตอบถามจากสื่อมวลชน เมื่อถามว่า มีข้อกังวลเกี่ยวกับการจัดตั้งรัฐบาลครั้งนี้อย่างไร ?
นายพงษ์ศักดิ์กล่าวว่า เรากังวลเช่นเดียวกับประชาชนทุกคน ในเรื่อง วุฒิสมาชิก (ส.ว.)
“ถ้าจะให้ ส.ว.มีอำนาจ ไม่ฟังเสียงสะท้อนของประชาชน เราก็ขอ ทำให้เขาได้เข้าใจว่าประชาชนต้องการอะไร ไม่ควรจะค้านเสียงประชาชน นี่เป็นหลักการสากล” นายพงษ์ศักดิ์กล่าว
เมื่อถามถึงประเด็นการรายงานผลคะแนนไปยัง กกต.ส่วนกลางล่าช้า เนื่องจากไฟดับ สัญญาณอินเตอร์เน็ตติดๆ ดับๆ มองอย่างไร ?
นายพงษ์ศักดิ์มองว่า เป็นปัญหาทางเทคนิคที่แก้ไขได้ และควรนำไปเป็นบทเรียนในหารจัดการเลือกตั้งครั้งต่อไป
“จริงๆ เป็นปัญหาทางเทคนิค ปัญหานี้ กกต. น่าจะหาวิธีแก้ไข คิดว่ามีวิธีการ ควรทำเป็นบทเรียนและควรที่จะทำความกระจ่างให้กับประชาชนด้วย ว่าเมื่อมีปัญหาแล้ว กกต.ลงไปแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรมอย่างไร และเราจะใส่ลงไปในข้อเสนอแนะของเราด้วย” นายพงษ์ศักดิ์กล่าว
เมื่อถามว่า มีความเป็นไปได้หรือไม่ที่ประเทศไทย จะใช้เครื่องลงคะแนนเสียงเลือกตั้งเหมือนในต่างประเทศที่มีประชากรจำนวนมากเพื่อลดความผิดพลาด ?
นายพงษ์ศักดิ์กล่าวว่า เป็นไปได้ อย่างที่ทุกท่านรู้ ว่า กกต.ได้พัฒนา เครื่องลงคะแนนอัตโนมัติมาถึงรุ่นที่ 4 แล้ว โดยได้แบบอย่างมาจากประเทศอินเดีย
“มีคอมเมนต์หลายเรื่อง ผมคิดว่าตอนนี้ กกต. ก็เปิดให้ทดลอง โดยหน่วยงานของรัฐและหน่วยงานการศึกษาหลายที่มาก ผมคิดว่าเป็นเรื่องความพร้อม กกต.อาจจะคิดเรื่องความพร้อมว่าเมื่อไหร่ที่จะเปิดให้ใช้ แต่ผมเรียกร้องอยู่ 2 เรื่องคือ 1.ตรวจสอบเครื่องมือ ไม่ว่าจะเป็นโปรแกรม หรือเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ใดก็ตาม ต้องได้รับตรวจสอบโดยองค์กรที่ได้รับการยอมรับ เป็นกลาง
ในทุกประเทศมีเรื่องนี้ แต่ในประเทศไทย อย่าง Rapid report เมื่อ 4 ปีที่แล้ว ทาง We Watch ก็เรียกร้องให้ Verify source code โดยองค์กรที่น่าเชื่อถือ คือเครื่องมือ หรือแอพพลิเคชั่น ใดๆก็ตามที่เกี่ยวข้องกับผลคะแนน เกี่ยวข้องกับการแพ้ชนะในการเลือกตั้ง จะต้องมีการตรวจสอบก่อนที่จะใช้ ว่าไม่มีการแทรกแซงใดๆ เป็นหลักการที่คิด มีหลายประเด็นมาก เช่นเครื่องลงคะแนนรุ่นสุดท้ายที่ผมไปทดสอบ ไม่มีหูฟังสำหรับผู้พิการทางสายตาที่จะกดคอนเฟิร์ม แล้วได้ยินว่าตัวเองกดคอนเฟิร์มหมายเลขอะไร”
ผมอยากบอกว่าการเลือกตั้งมันต้อง inclusive คุณต้องทำให้ทุกคนเข้าถึงการเลือกตั้งให้ได้ ไม่ว่าจะใช้เครื่องมือใดๆ ก็ตาม หากใช้เครื่องมือนั้นแล้วกระทบกับผู้พิการหรือผู้ที่มีปัญหา คุณจะต้องเอาเขามาเข้าร่วมในการออกแบบ การใช้งานให้เขาทดสอบก่อน เป็นข้อเรียกร้องของเรา” นายพงษ์ศักดิ์กล่าว
