สถานีคิดเลขที่ 12 : เสียงส.ว.-เสียงประชาชน
ประเด็นนายกรัฐมนตรี กำลังเป็นเรื่องร้อนในสังคมไทยวันนี้ เพราะกฎกติกาจากรัฐธรรมนูญฉบับ คสช. บังเอิญระยะนี้กำลังรำลึกถึงวีรชนเหตุการณ์ 17 พฤษภาคม 2535 พอดี พอเอ่ยถึงพฤษภาทมิฬ เราก็ต้องนึกถึงการต่อสู้เพื่อให้ได้รัฐธรรมนูญ อันกำหนดว่า นายกรัฐมนตรีต้องมาจาก ส.ส.เท่านั้น
พฤษภาทมิฬ 2535 ชนวนเหตุมาจากการที่หัวหน้าคณะรัฐประหารสืบทอดอำนาจด้วยการเข้ามาเป็นนายกรัฐมนตรีเอง นำมาซึ่งการประท้วงขับไล่
พร้อมกับเรียกร้องให้เขียนรัฐธรรมนูญให้ชัดเจนลงไปเลยว่า ผู้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ต้องมาจาก ส.ส.ที่ผ่านการเลือกตั้งเท่านั้น
เพื่อปิดช่องไม่ให้มีการแทรกแซงทางการเมืองจากอำนาจภายนอก
จากนั้นรัฐธรรมนูญหลายฉบับก็กำหนดเรื่องนายกฯต้องมาจาก ส.ส.โดยตลอด
จนกระทั่งรัฐประหาร 22 พฤษภาคม 2557 นำโดย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา แล้วเกิดรัฐธรรมนูญ 2560 ที่มีการรื้อที่มาของนายกรัฐมนตรี ด้วยข้ออ้างว่า เพื่อป้องกันการเมืองติดล็อก และสถานการณ์เปลี่ยนไปจากปี 2535 แล้ว
ทีแรกจะเขียนรัฐธรรมนูญแบบเปิดกว้างไปเลยว่า นายกฯมาจากไหนก็ได้
พอเกิดข้อวิจารณ์ต่อต้าน และตั้งคำถามว่าจะลบเจตนารมณ์วีรชน 2535 ที่ต่อสู้ด้วยเลือดเนื้อชีวิตเลยหรือ
เลยปรับแก้ให้แนบเนียนหน่อย คือ นายกฯมาจากบุคคลที่พรรคการเมืองนำเสนอ โดยประกาศให้ประชาชนรับทราบก่อนเลือกตั้ง แต่ก็ไม่ได้กำหนดว่าต้องมาจาก ส.ส.เท่านั้น
หนักเข้าไปกว่านั้น ยังสอดแทรกในบทเฉพาะกาล ให้ ส.ว.ร่วมโหวตแต่งตั้งนายกฯด้วย ในวาระแรก 5 ปี
ประเด็น ส.ว.ร่วมโหวตนายกฯนี่แหละ คือปัญหาใหญ่ทางการเมือง ออกฤทธิ์เดชในการเลือกตั้งเมื่อปี 2562 มาแล้ว
รวมถึงการเลือกตั้ง 14 พฤษภาคม 2566 นี้ กำลังเป็นปัญหาใหญ่
เพราะพรรคก้าวไกล ชนะเป็นอันดับ 1 จับมือกับเพื่อไทยพรรคอันดับ 2 และพรรคขั้วเดิมรวม 310 เสียง เป็นเสียงส่วนใหญ่ของสภาผู้แทนฯแล้ว
แต่ในการโหวตให้นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ แคนดิเดตนายกฯของก้าวไกล ขึ้นเป็นนายกฯ อาจจะฝ่าด่าน ส.ว.ได้ลำบาก มีการเปิดเผยท่าทีต่อต้านชัดเจนจากเหล่าวุฒิสมาชิก
โดยพยายามปลุกประเด็นนโยบายอันแหลมคมของก้าวไกล ให้เกิดกระแสต่อต้านในหมู่ ส.ว. ซึ่งอยู่ในกรอบความคิดอนุรักษนิยมการเมือง
รวมทั้งน่าเชื่อว่า มาจากการเคลื่อนไหวในทางลับของเครือข่ายอำนาจเก่า เพื่อให้เสียง ส.ว.ออกมาในแนวปฏิเสธพรรคการเมืองที่แหลมคมทะลุเพดาน
ขณะที่วีรชนพฤษภาคม 2535 ต่อสู้เพื่อให้ได้รัฐธรรมนูญกำหนดนายกฯมาจาก ส.ส. แต่ผลพวงจากรัฐประหาร 2557 ทำให้เกิดรัฐธรรมนูญที่หักล้างเจตนารมณ์นี้ และมี ส.ว.มาเป็นอุปสรรคในการโหวตนายกฯ อันขัดแย้งกับประชาธิปไตย
หัวหน้าพรรคก้าวไกล ซึ่งชนะการเลือกตั้งเป็นอันดับ 1 ด้วยเสียงจากประชาชน มีสิทธิชอบธรรมในการเป็นนายกฯและตั้งรัฐบาล แต่กำลังมีปัญหาว่า ส.ว.จะยอมหรือไม่
นี่ไงรัฐธรรมนูญ 2560 ที่ไม่เป็นประชาธิปไตย
ไม่สนใจการต่อสู้ด้วยชีวิตเลือดเนื้อของวีรชนเมื่อปี 2535
สุริวงค์ เอื้อปฏิภาน
