‘ศิโรตม์’ โต้วาทะ คณะราษฎรแค่ ‘เสียงส่วนน้อย’ ซัด ไม่ได้เรียนเลข? เทียบคณะรปห.49-57 ใครน้อยกว่ากัน
เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน ที่ศูนย์อาชีพและธุรกิจมติชน (มติชนอคาเดมี) เครือมติชน นำโดย ศิลปวัฒนธรรม, สำนักพิมพ์มติชน, ศูนย์ข้อมูลมติชน (MIC) และเส้นทางเศรษฐี ร่วมกันจัดงาน ศิลปวัฒนธรรม สเปเชียล ‘๒๔ มิถุนาฯ วันมหาศรีสวัสดิ์’
ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศ เมื่อเวลา 15.00 น. มีการจัดเวทีเสวนา ศิลปวัฒนธรรมสเปเชียล ‘ความเป็นชาติคืออะไร’ โดย ดร.ศิโรตน์ คล้ามไพบูลย์ นักวิเคราะห์การเมืองและคอลัมนิสต์ชื่อดัง และดร.ฐนพงศ์ ลือขจรชัย ผู้เขียน ปลดแอกชาติ จากศักดินา-(ราชา)ชาตินิยม
ดร.ศิโรตน์ กล่าวว่า ในช่วงประมาณปี 2540 มีการพยายามศึกษาเรื่องชาติคืออะไร คอนเซ็ปต์หนึ่งที่ได้คือ ชาติเป็นสิ่งที่ถูกสร้างขึ้น ไม่ได้มีอยู่ ชาติเป็น Cultural artifact นั่นคือเป็นสิ่งประดิษฐ์ทางวัฒนธรรม ให้ลองจินตนาการว่า ถ้าเราเป็นคนรัตนโกสินทร์ อยู่ดีๆ เราเดินทางด้วยช้างไปเชียงใหม่ ใช้ระยะเวลาประมาณ 6-8 เดือน สิ่งที่จะเจอที่เชียงใหม่มันคืออีกโลกหนึ่งเลย มันไม่ใช่รัตนโกสินทร์ที่เรารู้จัก อาหาร วิธีพูด วิธีแต่งกายก็คนละแบบ
“ฉะนั้นชาติเป็นสิ่งที่ถูกสร้างขึ้นมา เพื่อให้คนที่มีความแตกต่างกัน รู้สึกว่าเราเป็นพวกเดียวกัน เพียงแต่ในยุคนี้เราอาจจะรู้สึกว่าชาติไม่ได้ถูกสร้าง เพราะกระบวนการสร้างมันเกิดขึ้นมานานพอสมควร แต่ถ้าไปลองจินตนาการว่าเราเป็นคนในยุครัตนโกสินทร์ แล้วอยู่ดีๆ ไปโผล่ที่ปัตตานี สิ่งที่เราจะเห็นคือโลกอีกโลกหนึ่ง
ชาติคือสิ่งที่ถูกสร้างความหมาย สำคัญที่สุดคือใครเป็นคนสร้าง และใครเป็นเจ้าของการสร้าง ของพวกนี้จะไปด้วยกันเสมอ งานของนักวิชาการรุ่นผมพยายามศึกษากระบวนการสร้าง Cultural artifact ของกระบวนการสร้างว่า สร้างผ่านอะไร กระบวนการสร้างชาติ การเคลื่อนของความหมายเรื่องความเป็นชาติ มันเป็นอย่างไร” ดร.ศิโรตน์ กล่าว
ดร.ศิโรตน์ เล่าว่า ในความหมายของการสร้างชาติ ตนคิดว่าชาติมีการเคลื่อนตัวของความหมาย ชาติเคย ‘ไม่ใช่ของประชาชน’ มันถูกเคลื่อนมาว่าชาติต้องเป็นของประชาชนมากขึ้น การปกครองโดยรัฐธรรมนูญ แกนสำคัญคือความเชื่อว่าประชาชนเป็นเจ้าของประเทศ เมื่อประชาชนเป็นเจ้าของประเทศ จึงต้องมีกฎหมายในการปกครอง
“เรามองการปกครองแบบรัฐธรรมนูญได้หลายแบบ แบบหนึ่งในมุมเรื่องชาติคือ การปกครองที่มีรัฐธรรมนูญจะเกิดขึ้นในสังคมซึ่งเริ่มเกิดความคิดว่าชาติเป็นของประชาชน ส่วนการปกครองในสังคมซึ่งไม่มีรัฐธรรมนูญ ไม่มีกฎหมายเป็นใหญ่ แน่นอนว่าชาติไม่ใช่ของประชาชน เพราะเมื่อกฎหมายไม่มี แปลว่าประชาชนไม่ใช่เจ้าของชาติ”
ดร.ศิโรตน์ เผยว่า อีกประเด็นที่อยากจะชี้ คือ เรื่องที่บอกกันว่า 2475 เป็นเรื่องของคนกลุ่มน้อย คณะราษฏรมี 99 – 101 คน สังคมไทยถือว่าเป็นคนส่วนน้อยในการเปลี่ยนแปลงการปกครอง มันเป็นสิ่งที่แย่ แต่การรัฐประหาร 19 กันยา 2549 หรือในปี 2557 ก็ตาม มี 5 คน ระหว่าง 5 คน กับ 101 คน ใครน้อยกว่ากัน คนที่พูดนอกจากความรู้ทางประวัติศาสตร์จะผิดแล้ว เขาคงไม่ได้เรียนคณิตศาสตร์
“เมื่อชาติถูกวิวัฒนาการไปสู่การสร้างประชาธิปไตยมักจะถูกโจมตีว่าประชาธิปไตยคือความต้องการของคนส่วนน้อย แต่เมื่อชาติถูกดึงกลับไปเป็นของคนส่วนน้อยจริงๆ ด้วยการปฏิวัติรัฐประหาร จะไม่มีเรื่องเล่าแบบนี้ ว่าการปฏิวัติรัฐประหารเกิดขึ้นโดยคนส่วนน้อย มักอ้างว่าเป็นเจตจำนงของคนส่วนใหญ่ เราอยู่ในสังคมแบบนี้” ดร.ศิโรตน์ ทิ้งท้าย
