ล้อมวงโอด ‘รัฐธรรมนูญอ่านยาก’ สะท้อนชาติให้ความสำคัญกับอะไร ลั่น ส.ส.ร.ต้องมาจากการเลือกตั้ง
เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน ที่ลานประติมากรรมประวัติศาสตร์ หน้าหอประชุมใหญ่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ คณะรณรงค์เพื่อรัฐธรรมนูญฉบับประชาชน (ครช.) จัดงาน “มุ่งหน้าธรรมศาสตร์ เฉลิมฉลองวันชาติราษฎร”
บรรยากาศ เวลา 17.35 น. มีการปาฐกถา “91 ปี อภิวัฒน์สยาม กับการสร้างประชาธิปไตยด้วยรัฐธรรมนูญประชาชน” โดย รศ.ดร.อนุสรณ์ อุณโณ เนื้อหาความว่า ถึงเวลาร่วมเขียนรัฐธรรมนูญใหม่ ที่อำนาจอธิปไตยเป็นของประชาชนเสียที
ต่อมาเวลา 17.58 น. มีการร่วมร้องเพลง 24 มิถุนา 2475 ก่อนเข้าสู่เสวนา “เล่าฝัน ความหวังรัฐธรรมนูญฉบับประชาชน” โดย น.ส.บุณยนุช มัทธุจักร หรือ แตงโม ตัวแทนจาก ไอลอว์, ผศ.ดร.ชลิตา บัณฑุวงศ์ จากเครือข่ายนักวิชาการเพื่อสิทธิพลเมือง และ น.ส.จิรนุช เปรมชัยพร จากเครือข่ายรณรงค์รัฐธรรมนูญ (CALL) อดีตผู้สื่อข่าว
น.ส.บุณยนุช จาก iLaw กล่าวว่า ปัญหา ของรัฐธรรมนูญ มีตั้งแต่ที่มาและเนื้อหา โดยมีการให้ทำการรณรงค์ให้โหวตรับ Yes แต่นักศึกษาที่รณรงค์โหวต NO ถูกจับกุม คุกคาม
“ก่อนจะไปพูดถึงรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ คณะรัฐประหารพยายามสร้างความชอบธรรม ให้ดูดีในสายตาต่างประเทศ วิธีนี้ไม่ใช่วิธีใหม่ และไม่ใช่แค่ไทยที่ทำ ดูตัวอย่างเกาหลีใต้ ก็เคยมีกรณีเช่นนี้ ตั้งแต่ก่อตั้งประเทศ มีปัญหาเรื่องการแบ่งแบกประเทศ ว่าประธานาธิบดีจะสืบทอดอำนาจผ่านการแก้ไขวาระการดำรงตำแหน่ง ขยายเวลาให้ตัวเองอยู่ได้นานขึ้น สุดท้าย เกาหลีใต้ก็ผ่านปัญาสืบทอดอำนาจมาได้ ถ้าเราไปดูรัฐธรรมนูญเกาหลีใต้ จะเขียนล็อกเอาไว้ ถ้ามีการแก้ไขเรื่องการดำรงตำแหน่ง สะท้อนว่าเกาหลีใต้เขาถอดบทเรียน เพราะมีประธานาธิบดีใช้วิธีนี้เยอะนอกจากนี้ รัฐธรรมนูญเขายังเน้นเรื่องเศรษฐกิจ มีหมวดเฉพาะ สะท้อนว่า ประเทศของฉันให้คุณค่ากับอะไรบ้าง” น.ส.บุณยนุชกล่าว
น.ส.บุณยนุช กล่าวต่อว่า กลับมาที่ไทย คุณค่าที่ประชาชนเห็นร่วมกัน ควรถูกกำหนดไว้ในกฎหมายสูงสุด จึงต้องมาจากเสียงของประชาชน สะท้อนความเป็นไทย มีจุดเด่น มีเอกลักษณ์ โดยหลักมาจากประชาชน ดังนั้น วิธีการเบื้องต้น ต้องทำโดย สภาร่างรัฐธรรมนูญ ที่มาจากการเลือกตั้ง สะท้อนความต้องการของประชาชน ที่อยากกำหนดไว้รัฐธรรมนูญจริง
“ส.ส.ร.ควรมาจากการเลือกตั้งทั้งหมด อาจจะต้องกำหนด เพื่อให้มีความหลากหลาย ส่วนตัวมีข้อกังวลอยู่ เรื่องการกำหนดความหลากหลายของ ส.ส.ร. เพราะส่วนใหญ่ผู้ชายดำรงตำแหน่งทางการเมืองเยอะกว่า จึงควรมีวิธีในการออกแบบ ให้ตัวแทนคนแต่ละกลุ่มแต่ละประเด็น มีโอกาสมาร่วมร่าง สะท้อนตรงตามเจตนารมณ์ของคนในประเทศ” น.ส.บุณยนุชกล่าว
น.ส.บุณยนุชกล่าวว่า ในเชิงเนื้อหา ไม่ได้มีความเห็นมาก แต่ควรอ่านง่าย บทบัญญัติควรจะน้อย
“ต่างประเทศมี 100 กว่า ของเราล่อไป 200 กว่า ดังนั้น เนื้อหาความน้อยลง รายละเอียดไปอยู่ใน พ.ร.ป.” น.ส.บุณยนุชกล่าว
ด้าน น.ส.จิรนุช กล่าวว่า เราซึ้งแก่ใจว่าปัญหาของรัฐธรรมนูญ 60 มีอะไร ในที่มา มาจากคณะรัฐประหาร ไม่สะท้อนอุดมการณ์ประชาธิปไตย การมีส่วนร่วมของประชาชนไม่เกิดขึ้น หรือเกิดจากประชาชนที่เชื่องตามที่บอก เป็นประชามติที่อยู่ภายใต้กฎอัยการศึก มีกับดักในรัฐธรรมนูญก็เพื่อการสืบทอดอำนาจของคณะรัฐประหาร
ดูในหมวดที่ว่าด้วยสิทธิเสรีภาพ อ่านคำปรารภ ยังไม่ต้องไปว่าเรื่องหมวด คือการรับรอง ปกป้องคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของชาวไทย การให้สิทธิเป็นหลัก การจำกัดสิทธิเป็นข้อยกเว้น ซึ่งฟังดูดี แต่ในความเป็นจริง ข้อยกเว้นจะมีการบัญญัติไว้ชัดเจนกว่า
น.ส.จิรนุชกล่าวต่อว่า เราอยู่ในสังคมที่ถูกกล่อมเกลา ให้เชื่อและเชื่องว่า เรามีหน้าที่ ไปทำหน้าที่เลือกตั้งก็สมบูรณ์แล้วไม่ต้องทำอะไรอีก เราโตมากับความเชื่อแบบนี้ จนกระทั่งไม่กี่ปีหลังมานี้กระแสการตื่นตัวหลังรัฐประหาร ปี 2549 กระแสโต้กลับ ไม่อยากถูกปล้นอำนาจ และถูกผลิตซ้ำในปี 57 คิดว่า การตื่นตัวของประชาชนมีความหมายมากขึ้น
“เราเห็นการตื่นตัวของทั้งคนหนุ่มสาว พี่ๆ ที่เคยผ่านเหตุการณ์เดือนตุลา สู้มาจนถึงปัจจุบัน เราอยู่ในสถานการณ์แบบนี้มานานพอสมควร แต่เราเชื่อว่าการเปลี่ยนแปลงจะมาแน่ๆ การเลือกตั้งล่าสุด ประชาชนแสดงเจตจำนงชัดเจนแล้ว
เราอยู่กับความตื่นตัวในการแก้ไขรัฐธรรมนูญมาโดยตลอด และจังหวะนี้ นักการเลือกตั้งที่ถูกเลือกเข้าไป ปฏิเสธความรับผิดชอบไม่ได้ เราในฐานะประชาชนต้องไม่อยู่กับความหวาดกลัวแบบนั้น สิทธิเสรีภาพคือหัวใจอันหนึ่ง เพราะคือพื้นฐานในการมีส่วนร่วมในกระบวนการปกครองประชาธิปไตยที่ประชาชนมีส่วนร่วมจริงๆ” น.ส.จิรนุชกล่าว
น.ส.จิรนุชกล่าวต่อว่า เรายังต้องยืนหยัด เรียกร้องสิทธิประกันตัว การบังคับใช้กฎหมายอย่างเกินกว่าเหตุ ที่เกิดขึ้นในช่วงที่ผ่านมา ความฝัน คือการมานั่งคุยกันเรื่องสิทธิ เสรีภาพของประชาอีกครั้ง
