วันที่ 14 ตุลาคม 2566 เป็นวันครบรอบ 50 ปี เหตุการณ์ 14 ตุลา ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อปี 2516 โดยปีนี้มีกิจกรรมรำลึกหลายแห่ง อาทิ กิจกรรม “รำลึก 50 ปี 14 ตุลา” ที่อนุสรณ์สถาน 14 ตุลาคม (แยกคอกวัว) ถนนราชดำเนิน กรุงเทพฯ หรือกิจกรรม “ธรรมศาสตร์ Walking tour” 50 ปี 14 ตุลา พลังประชาชน 47 ปี 6 ตุลาคม ปราบประชาชน ที่มหาวิทยาธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ หรือคอนเสิร์ต “50 ปี 50 เพลง เล่าบรรเลง 14 ตุลา” บันทึกประวัติศาสตร์ ผ่านบทเพลง ณ หอประชุมใหญ่ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ท่าพระจันทร์) หรือนิทรรศการ 50 ปี 14 ตุลา ภายในงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 28 ระหว่างวันที่ 12-23 ตุลาคม ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ เป็นต้น
ความสำคัญของเหตุการณ์ 14 ตุลา 2516 ศ.พิเศษ ดร.ชาญวิทย์ เกษตรศิริ อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เขียนในนิตยสารศิลปวัฒนธรรมเมื่อปี 2565 ตอนหนึ่งสรุปว่า เหตุการณ์ “14 ตุลา” เป็นปรากฏการณ์ทางการเมืองครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ไทย เมื่อเดือนตุลาคม พ.ศ.2516 นักเรียนนิสิตนักศึกษาร่วมกับประชาชนจำนวนแสนเรียกร้องให้รัฐบาลคณาธิปไตย ถนอม-ประภาส-ณรงค์ ปลดปล่อยนิสิต นักศึกษา อาจารย์ และนักการเมือง 13 คน ที่ถูกจับฐานเรียกร้องรัฐธรรมนูญ แต่กลับถูกรัฐบาลตั้งข้อหากระทำการผิดกฎหมาย เป็นกบฏภายในพระราชอาณาจักร และมีการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์
ระหว่างวันที่ 9-12 ตุลาคม นักเรียนนิสิต นักศึกษา และประชาชน ชุมนุมประท้วงโดยสันติวิธี ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในวันเสาร์ที่ 13 ตุลาคม ประชามหาชนเดินขบวนสำแดงพลังครั้งยิ่งใหญ่ที่ดูประหนึ่งว่ากระแสคลื่นมนุษย์จักท่วมท้นถนนราชดำเนิน ในวันที่ 14-15 ตุลาคม เกิดความรุนแรง เยาวชนคนหนุ่มสาวถูกปราบปรามด้วยอาวุธร้าย เป็นผลให้เกิดการลุกฮือขึ้นทั้งในกรุงเทพมหานครและต่างจังหวัด และแล้วเผด็จการก็ล้มลง
จากเนื้อหาที่ ศ.พิเศษ ชาญวิทย์ เขียนเอาไว้ แสดงถึงความยิ่งใหญ่ของเหตุการณ์ดังกล่าวที่เกิดขึ้นจากความเสียสละของนิสิตนักศึกษาและประชาชนที่มองเห็นความสำคัญของสิทธิเสรีภาพและประชาธิปไตย ซึ่งปัจจุบัน เวลาห่างจากวันเวลานั้นมา 50 ปี และประเทศไทยมีรัฐธรรมนูญ แต่ก็ยังมีข้อกังขา เพราะรัฐธรรมนูญฉบับนี้กำเนิดในยุคทหาร อย่างไรก็ตาม ขณะนี้รัฐบาลจากการเลือกตั้งแสดงเจตนาว่าจะแก้ไขรัฐธรรมนูญ และนำพาประเทศไปสู่ประชาธิปไตยที่เข้มข้นภายใน 4 ปี จึงหวังว่าอีกไม่นานความฝันของวีรชนเมื่อ 50 ปีก่อนที่เรียกร้องต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยจะเป็นความจริง
