บทบาทของ ส.ว.จากการแต่งตั้งของ คสช. ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักในห้วงหลังเลือกตั้ง และระหว่างจัดตั้งรัฐบาล อย่างไรก็ตาม รัฐธรรมนูญ 2560 กำหนดในบทเฉพาะกาล ให้ ส.ว.ชุดดังกล่าวมีความพิเศษ คือ มีวาระ 5 ปี และมีจำนวน 250 คน ส.ว.ชุดดังกล่าวเริ่มวาระเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2562 ครบวาระ 5 ปี ในวันที่ 11 พฤษภาคม 2567 คือปีหน้า แต่ให้ปฏิบัติหน้าที่จนกว่าจะมี ส.ว.ชุดใหม่
ส.ว.ชุดใหม่จะมี 200 คน จากการเลือกกันเองของผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญตามสาขาที่กำหนด โดยแบ่งเป็นกลุ่มๆ และให้ประชาชนสมัครเข้ารับการคัดเลือกได้ โดยจะมีวาระ 5 ปี ดังนั้น เมื่อ ส.ว.ชุดปัจจุบันสิ้นสุดลง รัฐบาลและคณะกรรมการการเลือกตั้งจึงต้องดำเนินการตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายประกอบ เพื่อให้ได้มาซึ่ง ส.ว.ชุดใหม่
สำหรับ ส.ว.ชุดใหม่มีอำนาจหน้าที่ลดลง โดยจะยุติบทบาทร่วมลงมติเลือกนายกรัฐมนตรี ตามมาตรา 272 ของรัฐธรรมนูญ รวมถึงหมดอำนาจติดตามและออกกฎหมายปฏิรูปประเทศ แต่ ส.ว.ยังมีอำนาจอื่นๆ อาทิ พิจารณาและกลั่นกรองกฎหมายจาก ส.ส., อำนาจให้ความเห็นชอบเพื่อแต่งตั้งตุลาการศาลรัฐธรรมนูญและกรรมการในองค์กรอิสระ
อำนาจที่สำคัญมากที่ยังมีอยู่ก็คือ ร่วมพิจารณาร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญและกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ ซึ่งคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ 2560 กำหนดให้การแก้ไข ต้องมีเสียงเห็นชอบจาก ส.ว.ในสัดส่วนที่สูง กล่าวคือ 1 ใน 3 ทั้งในวาระที่หนึ่งและวาระที่สาม และเป็นอุปสรรคที่ทำให้รัฐธรรมนูญแก้ไขได้ยากมาก
อำนาจหน้าที่ของวุฒิสภาชุดปี 2562-2567 ที่จะหมดวาระลงในปีหน้า มีมากและกว้างขวาง เทียบเท่ากับสภาจากการเลือกตั้งซึ่งรัฐธรรมนูญฉบับที่จะมีการแก้ไขหรือยกร่างใหม่ จะต้องแก้ไขปรับเปลี่ยนให้เกิดความพอเหมาะพอดี โดยเฉพาะการพิจารณาว่า น่าจะให้วุฒิสภายึดโยงกับประชาชนมากขึ้น แทนที่จะผูกพันกับกลุ่มอำนาจดังที่แล้วมา
