พ.ต.อ.ทวี ตอบชัดปม ระเบียบราชทัณฑ์ คุมขังนอกคุก ออกเพราะอะไร ไม่ใช่แค่คนไทยคนหนึ่ง
จากกรณีกรมราชทัณฑ์ออกระเบียบกรมราชทัณฑ์ว่าด้วยการดำเนินการสำหรับการคุมขังในสถานที่คุมขัง พ.ศ.2566 ซึ่งประกาศ ณ วันที่ 6 ธันวาคม เป็นเหตุให้สังคมตั้งคำถาม และเกิดความกังวลว่าจะเป็นการเอื้อประโยชน์ต่อบุคคลใดบุคคลหนึ่งหรือไม่นั้น
เมื่อวันที่ 15 ธันวาคม พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง รัฐมนตรีว่ากระทรวงยุติธรรม ให้สัมภาษณ์พิเศษมติชนออนไลน์ โดยระบุว่า เรื่องดังกล่าวเป็นการออกระเบียบราชทัณฑ์ ตามการ พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ 2560 เนื่องจากแก้ไข พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ 2475 ที่มีการใช้มาเป็นเวลานาน อีกทั้งมีบทบัญญัติบางประการไม่สอดคล้องกับนโยบายทางอาญาของประเทศ และประกอบกับ มีกฎหมายและกฎเกณฑ์ในระดับสากลที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังประเภทต่างๆ และการปฏิบัติงาน ของเจ้าหน้าที่ ไม่ได้บัญญัติไว้ในตัว พ.ร.บ.ฉบับเดิม
ดังนั้นจึงส่งผลให้การดำเนินงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องไม่สอดคล้องตามมาตรฐานสากล อาทิ ข้อกำหนดมาตรฐานขั้นต่ำสำหรับปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง หรือข้อกำหนดของสหประชาชาติ สำหรับการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังหญิงในเรือนจำและมาตรการที่มิใช่การควบคุมขังสำหรับผู้กระทำผิดหญิง หรือข้อกำหนดกรุงเทพ (Bangkok Rules)
พ.ต.อ.ทวีกล่าวต่อว่า รวมทั้งยังไม่สามารถจัดการหรือบริหารโทษของผู้ต้องขังเฉพาะราย หรือเฉพาะคดีได้อย่างเหมาะสม เนื่องจากไม่มีบทบัญญัติให้อำนาจในการดำเนินการ และไม่สำมารถดำเนินการ
ให้มีสถานที่ควบคุมหรือคุมขังผู้ต้องขังประเภทอื่น นอกจากการคุมขังไว้ในเรือนจำ ซึ่งทำให้ระบบการพัฒนาพฤตินิสัย และการบริหารงานเรือนจำไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนดไว้
จึงสมควรกำหนดให้มีคณะกรรมการราชทัณฑ์ เพื่อกำหนดนโยบายและทิศทางในการบริหารงานราชทัณฑ์และปรับปรุงกฎหมายให้สามารถแก้ไข บำบัด พื้นฟู และพัฒนาพฤตินิสัยขอผู้ต้องขัง กับทั้งเป็นเครื่องมือในการแก้ไขปัญหาอื่นในการบริหารจัดการกระบวนงานของกรมราชทัณฑ์ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องมี พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ 2560
“ที่ผ่านมาราชทัณฑ์ถูกประเมินจากตัวชี้วัดหลักนิติธรรม สิทธิมนุษยชนตกต่ำ แต่เราไม่ได้ตกต่ำจากกฎหมายแต่ตกต่ำจากความเป็นจริง ตกต่ำเพราะนักโทษล้นคุก ที่ผ่านมากรมราชทัณฑ์ไม่สามารถปรับเปลี่ยนพฤตินิสัย หรือพฤติกรรมของผู้ต้องขัง ของผู้ต้องขังได้ อีกทั้งนี้การที่สังคมกำลังวิพากษ์วิจารณ์เรื่องการออกระเบียบคุมขังนอกเรือนจำ นั้นเป็นที่ที่สังคมสามารถตั้งคำถามได้” พ.ต.อ.ทวีกล่าว
พ.ต.อ.ทวียังกล่าวอีกว่า อยากชี้แจงว่าระเบียบคุมของนอกเรือนจำนั้นต้องออกตาม พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ 2560ฉบับใหม่ ตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย เพราะช่วง 6 ปี นั้นจะต้องออกกฎหมายรอง เพื่อรองรับ พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ 2560 อย่างไรก็ตามถึงแม้จะมีการกำหนดสถานที่คุมขังที่อื่น แต่ก็ยังต้องถูกคุมขังอยู่ดี แต่สิ่งที่เกิดขึ้นนั้น จะทำให้ราชทัณฑ์ มีการแยกประเภทผู้ต้องขัง แยกนักโทษป่วยออกเรือนจำ ทุกอย่างต้องมีคณะกรรมการกลั่นกรอง ใครเข้าหลักเกณฑ์ก็ต้องเข้าสู่ระบบนี้ แต่สังคมไปมองว่าทำเพื่อคนไทยคนหนึ่ง ซึ่งคิดได้ไม่เป็นไร เชื่อไม่เชื่อไม่เป็นไร แต่ราชทัณฑ์จะต้องออกมาสื่อสาร อยากให้สื่อสาร และยังมีกฎหมายลูกหรือระเบียบของราชทัณฑ์ที่ต้องออกมาตามมาหลัง พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ 2560 และกฎกระทรวง อีกกว่า 10 ฉบับ ซึ่งกำลังเร่งให้ดำเนินการหลังจากนี้ ต้องมีการสื่อสารชี้แจง
