เริ่มแล้ว สภาถกร่างสมรสเท่าเทียม ‘ภาคีสีรุ้ง’ วอนสภาโหวตรับเนื้อหา ให้สิทธิคู่รักเพศเดียวกันเป็นของขวัญปีใหม่ ด้าน ‘สมศักดิ์’ ขอทุกฝ่ายพิจารณาไม่แบ่งแยกเพื่อประโยชน์สังคม ย้ำเนื้อหาไม่กระทบหลักปฏิบัติพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้
เมื่อเวลา 13.15 น. วันที่ 21 ธันวาคม ที่รัฐสภา ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ที่มี นายปดิพัทธ์ สันติภาดา รองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่ 1 เป็นประธานการประชุม พิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่…) พ.ศ. … ที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) เป็นผู้เสนอ โดยที่ประชุมเห็นชอบให้นำร่าง พ.ร.บ.ทำนองเดียวกันอีก 3 ฉบับพิจารณารวมกัน ได้แก่ ร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่…) พ.ศ. … ซึ่ง นายธัญวัจน์ กมลวงศ์วัฒน์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล (ก.ก.) กับคณะ เป็นผู้เสนอ, ร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่…) พ.ศ. … ซึ่ง น.ส.อรรณว์ ชุมาพร กับประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จำนวน 11,611 คน เป็นผู้เสนอ และร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่…) พ.ศ. … ซึ่งนายสรรเพชญ บุญญามณี ส.ส.สงขลา พรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) กับคณะ เป็นผู้เสนอ ทั้งนี้ บรรยากาศในห้องประชุมพบว่ามีการอนุญาตให้นำธงสีรุ้งเข้ามาภายในห้องประชุมด้วย
โดย นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รองนายกรัฐมนตรี ชี้แจงในรายละเอียดของร่างกฎหมายของ ครม. ว่าเป็นการแก้ไขกฎหมายดังกล่าวเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัวให้สอดคล้องกับภาวะปัจจุบัน รวมถึงคู่ที่เป็นเพศเดียวกัน โดยมีสาระสำคัญที่ขอแก้ไข 68 มาตรา อาทิ แก้ไขคำนิยามที่ครอบคลุมทุกเพศ, แก้ไขบทบัญญัติที่สอดคล้องกับลักษณะของคู่สมรสเพศเดียวกัน, ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทบทวนกฎหมายที่รับผิดชอบให้สอดคล้องกับการแก้ไข พ.ร.บ.ภายใน 180 วัน
ทั้งนี้ การแก้ไขกฎหมายดังกล่าวไม่ใช่การเขียนกฎหมายใหม่ จึงไม่กระทบจังหวัดชายแดนใต้ หรือกฎหมายอิสลาม ที่บังคับใช้กฎหมายเฉพาะ ยกเว้นกฎหมายทั่วไปในพื้นที่ สำหรับการรับฟังความคิดเห็นของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมกับประชาชน ผู้นำศาสนา ทุกภูมิภาค พบว่าประชาชน 96.6% เห็นด้วยกับร่างกฎหมายดังกล่าว
“การเสนอร่างกฎหมายดังกล่าวของรัฐบาลเพื่อยืนยันเจตนารมณ์ และรัฐบาล ในการเคารพและส่งเสริมสิทธิมนุษยชน เพื่อสร้างหลักประกันบุคคลทุกคนได้รับสิทธิก่อตั้งครอบครัวอย่างเสมอภาคเท่าเทียม และส่งเสริมภาพลักษณ์ในสิทธิมนุษยชน สร้างความเชื่อถือต่อประชาคมโลก รวมถึงขจัดการเลือกปฏิบัติด้วยลักษณะทางเพศ ผมยอมรับว่าการเสนอร่างกฎหมายดังกล่าวอาจมีความยุ่งยาก เพราะเคยเสนอมาตั้งแต่สภาชุดที่ผ่านมา แต่ไม่แล้วเสร็จ และขณะนี้มีการเสนอร่างกฎหมายรวม 3 ฉบับของพรรคก้าวไกล, พรรคประชาชน และของประชาชน ดังนั้น ผมขอให้ทุกพรรคผ่านร่างกฎหมายโดยไม่คิดว่าเป็นของใคร ทุกฝ่ายควรร่วมใจทำกฎหมายเพื่อเป็นประโยชน์กับสังคม” นายสมศักดิ์กล่าว
ขณะที่นายธัญวัจน์ชี้แจงหลักการและเหตุผลตอนหนึ่งว่า การแก้ไขกฎหมายเพื่อให้การรับรองและคุ้มครองบุคคลที่เป็นคู่รักที่เป็นเพศเดียวกันให้ได้รับสิทธิตามกฎหมายที่ถูกต้อง อย่างไรก็ดี ตนเกิดมาเป็นกะเทย สิ่งที่จะติดตัวมาคือความเป็นไปไม่ได้ แต่ความเป็นกะเทยนั้นต้องได้รับสิทธิตามหลักมนุษยชน
ด้าน นายณชเล บุญญาภิสมภาร นักกิจกรรมข้ามเพศ ในฐานะประชาชนผู้ร่วมเสนอร่าง พ.ร.บ. ชี้แจงสาระสำคัญตอนหนึ่งว่า ให้สิทธิบุคคลที่เป็นคู่รักเพศเดียวกัน คู่รักต่างเพศ และคู่รักหลากหลาย จดทะเบียนสมรสตามประมวลกฎหมายเพ่งและพาณิชย์เพื่อให้เป็นคู่สมรสที่ชอบด้วยกฎหมาย มีสิทธิและหน้าที่เช่นเดียวกันกับคู่สมรสชายและหญิง รวมถึงให้ได้สิทธิรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมร่วมกันที่ถูกต้องตามกฎหมายและให้มีหน้าที่เป็นบุพการีที่ต้องรับผิดชอบตามกฎหมาย ขอให้สภาโหวตรับหลักการร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียมของภาคประชาชนเพื่อเป็นของขวัญรับปีใหม่ 2567 กับประชาชนที่สนับสนุนร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียมของประชาชน เพื่อให้สิทธิ และคุ้มครองบุคคลทุกเพศอย่างเท่าเทียมและเสมอภาค
ขณะที่นายสรรเพชญชี้แจงสาระสำคัญตอนหนึ่งด้วยว่า ร่างกฎหมายสมรสเท่าเทียมมอบสิทธิให้ทุกคนเท่าเทียมเหมือนกับคู่สมรสที่เป็นชาย-หญิง อาทิ ให้สิทธิบุคคลที่อายุ 18 ปีสมรสได้และสามารถสมรสกับชาวต่างชาติได้ โดยใช้นามสกุลของคู่สมรสได้ รวมถึงมีสิทธิได้รับมรดกของคู่สมรสเมื่อคู่สมรสเสียชีวิต และการรับบุตรบุญธรรม ทั้งนี้ ตนมองว่าหลักการจากนี้คือการสร้างความเสมอภาคทางสังคม และได้รับการคุ้มครองทางกฎหมายเท่าเทียมกันตามรัฐธรรมนูญกำหนดไว้ โดยกฎหมายที่ดีต้องคุ้มครองสิทธิของประชาชน ด้วยการขยายสิทธิตามยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลง
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ระหว่างที่นายธัญวัจน์แถลงหลักการร่าง พ.ร.บ.ฉบับพรรค ก.ก.นั้น ได้เล่าว่า เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาตนไป จ.เชียงใหม่ และมีผู้หญิงคนหนึ่งมาพูดกับตนว่า ขอบคุณที่พูดเรื่องสมรสเท่าเทียม เพราะเขามีเพื่อนผู้ชายอยู่คนหนึ่ง แต่เพื่อนของเขาไม่อาจอยู่ฟังร่าง พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียมได้ เพราะเพื่อนเขาฆ่าตัวตาย เนื่องจากพ่อแม่ไม่ยอมรับที่เขารักกับผู้ชายอีกคน
เมื่อพูดถึงตอนนี้นายธัญวัจน์ได้เช็ดน้ำตาพร้อมสะอื้นเล็กน้อย ก่อนพูดต่อว่า วันนี้ความเป็นไปได้กำลังจะเกิดขึ้น ตนเชื่อว่าทุกคนมีความเห็นพ้องต้องกันว่าประเทศไทยกำลังจะเปลี่ยนแปลง เราอาจจะมีการเฉลิมฉลองที่ตระการตา มีฝนกระดาษที่ระยิบระยับ มีธงสีรุ้งที่โบกไสว ไม่ว่างานจะสวยงามยิ่งใหญ่เพียงใดและฉลองด้วยความยินดีปรีดาแค่ไหน สิ่งที่ตนอยากย้ำเตือนว่าการฉลองนั้นคือการที่เราต้องฉลองการตื่นรู้ของพวกเราทุกคนว่า กว่าจะเดินมาจนถึงวันนี้ที่เราอาจจะมองทุกอย่างเป็นเรื่องของการเมือง แต่ไม่ได้มองเป็นเรื่องของประชาชน เมื่อวันนี้ความเป็นไปได้กำลังจะเกิดขึ้น วันนี้จะเป็นวันที่ยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์ และชัยชนะเป็นของประชาชนทุกคน ทั้งนี้ หวังว่าสมาชิกจะเห็นชอบและโหวตผ่านร่าง พ.ร.บ.ฉบับนี้อีกครั้ง
โดยสมาชิกส่วนใหญ่อภิปรายเห็นด้วยกับร่าง พ.ร.บ.ทั้ง 4 ฉบับ
