ยกย่อง ขรรค์ชัย บุนปาน เกียรติยศคนหนังสือพิมพ์ ชวน ประธานมอบรางวัล พร้อม มานิจ สุขสมจิตร
เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม ที่หอประชุมเมืองไทยประกันชีวิต ถนนรัชดาภิเษก เขตห้วยขวาง กรุงเทพฯ สมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ จัดงานมอบรางวัลเกียรติยศคนหนังสือพิมพ์ พร้อมมอบรางวัลเชิดชูเกียรติองค์กรเครือข่ายหนังสือพิมพ์ ที่ทำประโยชน์ต่อองค์กรวิชาชีพและเพื่อการศึกษา, มอบโล่ผู้สนับสนุนสมาคม และแถลงข่าวการจัดประกวดรางวัล พาดหัวข่าวสร้างสรรค์ยอดเยี่ยม ประจำปี 2567
ผู้สื่อข่าวรายงาน ภายในงานมีบุคคลในแวดวงสื่อมวลชนทยอยเดินทางเข้าร่วมเป็นจำนวนมาก โดยมีกรรมการบริหารสมาคมหนังสือพิมพ์ นำโดย นายนคร วีระประวัติ นายกสมาคม ให้การต้อนรับต่อมาเวลา 14.00 น. มีการฉายวีดิทัศน์ประวัติความเป็นมาของสมาคมหนังสือพิมพ์ ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ.2484 มีพระยาปรีชานุสาสน์ (เสริญ ปันยารชุน) เป็นนายกสมาคมคนแรก มีที่ตั้งอยู่บนถนนบำรุงเมือง เขตพระนคร กรุงเทพฯ
จากนั้น นายนคร วีระประวัติ นายกสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ กล่าวรายงาน โดยระบุถึงแนวทางการพัฒนาฟื้นฟูกิจการของสมาคมในด้านต่างๆ อาทิ บูรณะซ่อมแซมอาคารชำรุดทรุดโทรม รวมถึงปรับภูมิทัศน์พื้นที่โดยรอบ อีกทั้งเตรียมปรับปรุงพิพิธภัณฑ์หนังสือพิมพ์ และปรับปรุงห้องสมุดชิน โสภณพนิช เป็นต้น
ต่อมาเป็นการแนะนำกรรมการบริหารสมาคม ชุดปัจจุบัน (2566-2569) จากนั้นนายธานินทร์ อินทรเทพ ศิลปินชื่อดัง ขับร้องบทเพลง คนหนังสือพิมพ์ ผลงาน การประพันธ์ของ นายพยงค์ มุกดา เมื่อพ.ศ.2505 เวลาประมาณ 14.20 น. เข้าสู่พิธีการมอบรางวัล โดยมี นายชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน สำหรับผู้ได้รับรางวัล เกียรติยศคนหนังสือพิมพ์ ได้แก่ นายขรรค์ชัย บุนปาน ประธานกรรมการบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และ นายมานิจ สุขสมจิตร บรรณาธิการอาวุโส นสพ.ไทยรัฐ จากนั้น มอบรางวัลแก่ 5 องค์กรวิชาชีพและเพื่อการศึกษา ได้แก่ 1.มูลนิธิไทยรัฐ 2.มูลนิธิแสง-ไซ้กี เหตระกูล (เครือเดลินิวส์) 3.มูลนิธิ ดร.โกวิท วรพิพัฒน์ (เครือมติชน) 4.มูลนิธิอิศรา อมันตกุล และ 5.มูลนิธิ แสงชัย สุนทรวัฒน์
นายชวน กล่าวแสดงความยินดีกับผู้ได้รับรางวัล และปาฐกถา ความตอนหนึ่งว่า ขอชื่นชมสมาคม จัดงานนี้ขึ้นและมอบรางวัลเกียรติยศคนหนังสือพิมพ์เป็นครั้งแรก ตนเคารพในความเป็นคนหนังสือพิมพ์ของนายขรรค์ชัย บุนปาน ประธานกรรมการบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และนายมานิจ สุขสมจิตร บรรณาธิการอาวุโส นสพ.ไทยรัฐ ตนรู้จักทั้ง 2 ท่านเป็นการส่วนตัว นายมานิจเป็นเพื่อนนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ที่ได้เห็นบทบาทกันมาตั้งแต่ครั้งนั้น ขณะที่นายขรรค์ชัยเป็นรุ่นน้องมหาวิทยาลัยศิลปากร ตนยังเคยเขียนเรื่องสั้น เย็นลมป่า ลงใน นสพ.ของนายขรรค์ชัย ผู้มีบทบาทการเป็นผู้นำในการเปลี่ยนแปลงด้านสื่อมวลชนในหลายเรื่อง
“ผมเป็นสักขีพยานว่าทั้ง 2 ท่านควรได้รับความเคารพนับถืออย่างยิ่ง น้อยคนที่จะยืนหยัดมั่นคงอยู่ได้ ต้องขอแสดงความยินดีอีกครั้ง” นายชวนกล่าว
นายขรรค์ชัยกล่าวว่า ขอขอบคุณสมาคมหนังสือพิมพ์ที่ให้เกียรติ ตนมีความศรัทธาในการเป็นนักหนังสือพิมพ์ ตั้งแต่เป็นนักข่าวครั้งแรกในช่วงปลายปี 2513 ไม่เคยมีอาชีพอื่น วันนี้ขอเป็นผู้แทนของทุกคนในเครือมติชน ในการรับมอบรางวัลอันทรงเกียรตินี้
ด้านนายมานิจกล่าวว่า รางวัลนี้คือรางวัลแห่งความภาคภูมิใจ ในฐานะคนทำงาน ไม่ได้คาดหวังถึงการยกย่อง แต่ถือเป็นกำลังใจในการทำงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย เป็นสมาคมเก่าแก่อย่างมาก
รางวัลนี้ถือเป็นความภาคภูมิใจของคนทำหนังสือพิมพ์อาชีพ ผมทำงานหนังสือพิมพ์มากว่าค่อนชีวิต สิ่งที่ภูมิใจคือได้ร่วมต่อสู้ให้ได้มาซึ่งเสรีภาพในการแสดงออก เพื่อประชาชนจะได้รับข้อมูลข่าวสารถูกต้องครบถ้วนรอบด้านสำหรับการใช้วิจารณญาณในเรื่องต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องชีวิต และการเมือง ถ้าสื่อไม่มีเสรีภาพเสนอข่าวด้านเดียว ประชาชนก็จะมีข้อมูลเพียงด้านเดียวŽ นายมานิจกล่าว
ทั้งนี้ นายขรรค์ชัย บุนปาน เกิดเมื่อวันที่ 21 เมษายน พ.ศ.2487 จบการศึกษาจากคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร มีความสนใจในงานสิ่งพิมพ์และวรรณกรรมตั้งแต่วัยเยาว์ ส่งผลงานตีพิมพ์ในนิตยสารหลายฉบับตั้งแต่ยังเป็นนักศึกษา
ในช่วงปลายปี 2513 นายขรรค์ชัยเข้าทำงานเป็นนักข่าว นสพ.สยามรัฐ ได้เงินเดือน 1,000 บาท อย่างไรก็ตาม ต่อมากลับถูกไล่ออกพร้อมนายสุจิตต์ และนายเสถียร จันทิมาธร เนื่องจากติดร่างแหข้อหาคอมมิวนิสต์
จากเหตุการณ์ดังกล่าว ส่งผลให้นายขรรค์ชัยตัดสินใจดำเนินกิจการหนังสือพิมพ์ของตนเอง โดยมองว่าต้องเปลี่ยนวิธีคิดจากเดิม นักข่าวขณะนั้นไม่รู้กระบวนการบริหารจัดการหนังสือพิมพ์ทั้งระบบ จึงเริ่มจากการเปิดโรงพิมพ์พิฆเณศ ย่านแพร่งสรรพศาสตร์ เมื่อ พ.ศ.2515 รับจ้างพิมพ์หนังสือทุกชนิด ระหว่างนั้น นายกำพล วัชรพล ให้คนมาชักชวนนายขรรค์ชัยไปเขียนข่าวสังคมหน้า 4 ไทยรัฐ นายขรรค์ชัยจึงหันไปทำงานประจำที่หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ใช้นามปากกาหวานเย็น พร้อมๆ กับงานโรงพิมพ์พิฆเณศ หลังเหตุการณ์ 14 ตุลา 16 นายขรรค์ชัย เข้าเฝ้า พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ พระองค์วรรณฯ เพื่อทูลขอหัวหนังสือพิมพ์ ประชาชาติ
จากนั้น 15 พฤศจิกายน 2516 ประชาชาติรายสัปดาห์ วางแผงครั้งแรก ก่อนขยับขยายเป็นประชาชาติรายวัน รวมประชาชาติรายวัน และประชาชาติธุรกิจ ต่อมาก่อตั้งหนังสือพิมพ์มติชนรายวัน โดยเป็นบรรณาธิการคนแรก วางแผงฉบับปฐมฤกษ์เมื่อวันจันทร์ที่ 9 มกราคม พ.ศ.2521 ราคา 1 บาท 50 สตางค์ มี 8 หน้า จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เมื่อ พ.ศ.2532 ขณะที่นายขรรค์ชัยมีอายุเพียง 45 ปี
ปัจจุบัน ดำเนินกิจการเข้าสู่ปีที่ 47 ภายใต้สโลแกน หนังสือพิมพ์คุณภาพ เพื่อคุณภาพของประเทศ
นายขรรค์ชัยยังก่อตั้งมติชนสุดสัปดาห์ เมื่อ พ.ศ.2523 โดยเป็นบรรณาธิการคนแรก ก่อตั้ง นสพ.ข่าวสด เมื่อ พ.ศ.2534 รวมถึงนิตยสารต่างๆ ในเครือ ทั้งฉบับพิมพ์และออนไลน์ ได้แก่ มติชนสุดสัปดาห์ ศิลปวัฒนธรรม เส้นทางเศรษฐี และเทคโนโลยีชาวบ้าน รวมถึงสำนักพิมพ์มติชน
กว่า 50 ปีบนเส้นทางคนหนังสือพิมพ์ นายขรรค์ชัยสร้างผลงานมากมาย จากนักข่าวลงพื้นที่ภาคสนาม สู่ผู้ก่อตั้งหนังสือพิมพ์หลายฉบับที่ขับเคลื่อนสังคมมาจนถึงปัจจุบัน บรรณาธิการที่บุกเบิกสร้างสรรค์สิ่งใหม่ในวงการสื่อ คอลัมนิสต์ที่มีมากกว่า 10 นามปากกา มีผลงานรวมเล่มมากมาย
ในวัย 79 ปี นายขรรค์ชัยยังคงมีผลงานโคลงวิพากษ์สังคมการเมือง ตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์มติชนรายวัน ฉบับวันอาทิตย์ รวมถึงปรากฏตัวในรายการ ขรรค์ชัย-สุจิตต์ ทอดน่องท่องเที่ยว ทุกวันพฤหัสบดีสุดท้ายของเดือน ผ่านเฟซบุ๊กมติชนออนไลน์ ข่าวสด ศิลปวัฒนธรรม และยูทูบมติชนทีวี ถ่ายทอดเรื่องราวประวัติศาสตร์-โบราณคดีเข้าสู่ปีที่ 8 ในปี 2567 โดยได้รับความนิยมอย่างมาก
นายขรรค์ชัยนำพาเครือมติชน ฝ่าวิกฤตการณ์ต่างๆ นานัปการ ทั้งด้านการเมือง เศรษฐกิจ การดิสรัปต์ด้านเทคโนโลยีในยุคเปลี่ยนผ่านจากกระดาษสู่ออนไลน์ ก้าวผ่านวิกฤตนานัปการอย่างภาคภูมิ ด้วยจุดยืนไม่เคยแปรเปลี่ยน ยังยืนหยัดเคียงข้างประชาธิปไตย ไม่หวั่นไหวแม้อยู่ท่ามกลางความเห็นต่าง โดยเน้นย้ำว่า ในวันที่โลกเปลี่ยน มติชนยังมีทางสายเดียว คือต้องเป็นไปเพื่อคนส่วนใหญ่
