เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ พล.อ.วิทวัส รชตะนันทน์ ผู้ตรวจการแผ่นดิน ปฏิบัติหน้าที่แทนประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน กล่าวถึงการไปชี้แจงร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยผู้ตรวจการแผ่นดิน ต่อคณะอนุกรรมการพิจารณาศึกษาหลักการ ร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยผู้ตรวจการแผ่นดิน พ.ศ. … ของคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ว่าในวันจันทร์ที่ 6 กุมภาพันธ์ เวลา 10.00 น. ตนพร้อมด้วยนายบูรณ์ ฐาปนดุลย์ ผู้ตรวจการแผ่นดิน และนายรักษเกชา แฉ่ฉาย เลขาธิการผู้ตรวจการแผ่นดิน จะไปชี้แจงเนื้อหาของร่าง พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยผู้ตรวจการแผ่นดินต่อคณะอนุกรรมการฯ เท่าที่ได้พูดคุยกันและสอบถามความคิดเห็นของอดีตผู้ตรวจฯ
เบื้องต้นเนื้อหาที่จะไปชี้แจงประกอบด้วย ประเด็นแรก คือ เรื่องของจริยธรรมที่ไม่ได้กล่าวถึงเรื่องการส่งเสริมจริยธรรม เราเห็นว่า 10 ปีที่ผ่านมา ผู้ตรวจฯได้สร้างเครือข่ายด้านจริยธรรมไปไกลพอสมควร หากทิ้งไปเลยเป็นเรื่องที่น่าเสียดาย และสิ่งที่ทำมาน่าจะเป็นประโยชน์ต่อสังคม เพราะฉะนั้นเราก็จะไปขอให้ทาง กรธ.ช่วยกำหนดไว้ใน พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญ เพราะว่าในรัฐธรรมนูญไม่พูดถึงเรื่องการส่งเสริมจริยธรรมไว้ หากว่าเปิดโอกาสให้ผู้ตรวจฯได้ดำเนินการต่อไป เราก็พร้อมที่จะดำเนินการ ซึ่งเราอาจไม่ได้ตีกรอบเฉพาะเรื่องคุณธรรม อาจจะไปถึงเรื่องธรรมาภิบาล การส่งเสริมเรื่องธรรมาภิบาลก็จะครอบคลุมไปถึงเรื่องความโปร่งใส ความคุ้มค่า การมีจิตสำนึกสาธารณะและการมีคุณธรรมและจริยธรรมด้วย
พล.อ.วิทวัสกล่าวว่า ส่วนประเด็นที่สอง รัฐธรรมนูญกำหนดว่าถ้าหากว่ามีข้อเสนอแนะกรณีเจ้าหน้าที่รัฐกระทำการไม่ถูกต้อง ใช้อำนาจรัฐในทางมิชอบ ขั้นตอนสุดท้ายไปสุดทางที่ให้เสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อทราบและพิจารณาสั่งการ ทั้งนี้ ความคาดหวังของประชาชนตามรัฐธรรมนูญใหม่ ไม่อยากให้ผู้ตรวจฯเป็นเสือกระดาษ เราจึงมาคิดว่าเมื่อข้อเสนอของผู้ตรวจฯไปถึง ครม.แล้วไม่เป็นเสือกระดาษจะทำอย่างไร เช่น เมื่อเรื่องไปถึง ครม.แล้วปรากฏว่าความคิดเห็นของผู้ตรวจฯกับ ครม.ไม่ตรงกัน เราจึงได้เสนอไปว่าควรตั้งคณะกรรมการร่วมสองฝ่ายเพื่อดูว่าข้อมูลของผู้ตรวจฯที่วินิจฉัยไปครบถ้วนหรือไม่ ครม.อาจมีข้อมูลใหม่มาปรึกษาหารือระหว่างคณะกรรมการร่วม ที่สุดแล้วจะได้มีข้อยุติและไปหาแนวทางแก้ไขความเดือดร้อนของประชาชนได้
“ผมยังยึดถือพระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ว่ากฎหมายไม่ใช่ตัวความยุติธรรม เป็นเพียงเครื่องมืออย่างหนึ่งในการรักษาและอำนวยความยุติธรรม ผมคิดว่าหลักนี้สำคัญที่จะช่วยให้สังคมสงบสุข เจริญรุ่งเรืองได้ ถ้าหากการใช้อำนาจของเจ้าหน้าที่รัฐ แม้ถูกกฎหมาย แต่ไปสร้างปัญหาสร้างความเดือดร้อน ต้องมีทางออกเพื่อให้สังคมสงบสุข ทั้งหมดนี้ก็เป็นสิ่งที่เราจะไปเสนอต่อคณะอนุกรรมการของ กรธ.” พล.อ.วิทวัสกล่าว
