ทำไม คนถึงอดอาหารประท้วง ไอลอว์ ชวนดูกรณีศึกษาของต่างประเทศ
จากกรณีการเสียชีวิตของบุ้ง เนติพร นักกิจกรรมกลุ่มทะลุวัง ผู้ต้องหามาตรา 112 เสียชีวิตที่ รพ.ธรรมศาสตร์ เมื่อเวลา 11.22 น. หลังถูกนำส่งรักษาตัวจาก รพ.ราชทัณฑ์ ตั้งแต่ช่วงเช้า เนื่องจากหัวใจหยุดเต้น โดยก่อนหน้านี้บุ้งถูกคุมขังในทัณฑสถานหญิงกรุงเทพฯ ในวันที่ 27 มกราคม 2567 ซึ่งได้ปฏิบัติการอดอาหารและน้ำ เพื่อประท้วงพร้อม 2 ข้อเรียกร้อง
1. ปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม
2. จะต้องไม่มีคนเห็นต่างทางการเมืองถูกคุมขังอีก
อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมามีนักกิจกรรมทางการเมืองในประเทศไทยหลายคนที่อดอาหารประท้วงเพื่อเรียกร้องสิทธิ อาทิ นายพริษฐ์ ชิวารักษ์ หรือเพนกวิน, น.ส.ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล หรือรุ้ง แกนนำราษฎร ผู้ต้องหาในคดีตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112
ทานตะวัน ตัวตะลุนนท์ หรือตะวัน และ อรวรรณ ภู่พงษ์ หรือแบม ผู้ต้องหาคดีตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112,นายณัฐนนท์ ไชยมหาบุตร หรือแฟรงค์ ตามหมายจับความผิดมาตรา 116 จากกรณีบีบแตรบนทางด่วนใส่ขบวนเสด็จฯ
หากพูดถึงวิธีอดอาหารที่ถูกจารึกในหน้าประวัติศาสตร์ คงไม่พ้น โมหันทัส ครามจันท์ คานธี (Mohandas Karamchand Gandhi) หรือ ‘มหาตมะ คานธี’ มหาบุรุษแห่งอินเดีย ผู้ปลดปล่อยประเทศของเขาจากการกดขี่ครั้งใหญ่ของอังกฤษ bbc ให้ข้อมูลไว้ว่า คานธีเริ่มการเคลื่อนไหวเรียกร้องเอกราชให้อินเดีย หลังเกิดเหตุสังหารหมู่ที่เมืองอมฤตสาร์ ซึ่งเป็นเมืองศักดิ์สิทธิ์ของชาวซิกข์ โดยฝ่ายอังกฤษได้เปิดฉากยิงใส่ผู้ประท้วง ทำให้มีเสียชีวิตราว 400 คน และบาดเจ็บอีก 1,300 คน
การเรียกร้องให้ประชาชนออกมาประท้วงโดยสันติของคานธี ได้รับการตอบรับจากชาวอินเดียทุกชนชั้นวรรณะและทุกศาสนา เขาเรียกร้องให้ประชาชนหยุดให้ความร่วมมือกับเจ้าอาณานิคมอย่างอังกฤษ ซึ่งรวมถึงการคว่ำบาตรสินค้าจากอังกฤษเหตุการณ์ดังกล่าว ส่งผลให้อังกฤษจับกุมคานธีในข้อหาปลุกระดมมวลชน และลงโทษจำคุกเขาเป็นเวลา 2 ปี ซึ่งคานธีทำการอดอาหารประท้วงอังกฤษ หลังถูกปล่อยตัวจากเรือนจำ
ชวนดูกรณีศึกษาจากไอลอว์ถึงวิธีอดอาหาร
ทำไมต้องอดอาหาร ?
การอดอาหารคือหนึ่งในรูปแบบการประท้วงต่อต้านรัฐบาลหรือผู้มีอำนาจโดยไม่ใช้ความรุนแรง โดยมุ่งหวังให้เกิดความเปลี่ยนแปลงบางอย่าง เป้าหมายของการอดอาหารอยู่ที่การกระตุ้นมโนสำนึกและความรู้สึกรับผิดชอบของผู้มีอำนาจ เพราะความเป็นความตายของผู้ที่อดอาหารประท้วงจะอยู่ในมือของผู้มีอำนาจว่าจะตัดสินใจดำเนินการอย่างไร
โดยปกติผู้ประท้วงด้วยการอดอาหารจะดื่มน้ำหรือของเหลวอื่นในจำนวนเล็กน้อย แต่จะปฏิเสธการรับประทานอาหารตลอดช่วงที่อดอาหาร หรือในบางกรณีก็จะไม่รับทั้งอาหารและน้ำเลย หากเป็นกรณีที่ผู้อดอาหารอยู่ในความควบคุมของรัฐ พวกเขาอาจใช้วิธีบังคับให้ผู้ประท้วงรับอาหารด้วยวิธีการใดวิธีการหนึ่งเพื่อให้ผู้ประท้วงมีชีวิตอยู่ต่อไป
กรณีศึกษาจากต่างประเทศ
คาเดอร์ อัดนาน นักกิจกรรมชาวปาเลสไตน์อดอาหารประท้วงอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2554 โดยเขาอดอาหารเพื่อประท้วงการปฏิบัติของรัฐบาลอิสราเอลต่อชาวปาเลสไตน์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งประท้วงต่อการปฏิบัติของรัฐบาลอิสราเอลต่อตัวของเขาเองซึ่งรวมถึงการถูกขังเดี่ยวเป็นเวลานาน และการเข้าถึงกระบวนการทางคดีที่ไม่มีความยุติธรรม ดาเคอร์ถูกกล่าวหาว่าสนับสนุนกลุ่มผู้ใช้ความรุนแรงชาวปาเลสไตน์ คาเดอร์ประทังชีวิตโดยรับประทานอาหารเหลวและวิตามินกับเกลือแร่เพียงเล็กน้อย รัฐบาลอิสราเอลยังบังคับให้อาหารเขาด้วยเพื่อป้องกันไม่ให้เขาเสียชีวิต
การอดอาหารของคาเดอร์เกิดขึ้นเป็นระยะสอดคล้องกับช่วงที่เขาถูกคุมขัง โดยครั้งหนึ่งคาเดอร์เคยอดอาหารต่อเนื่องถึง 66 วัน ซึ่งส่งผลให้น้ำหนักของเขาลดลงไป 30 กิโลกรัม ผมร่วง ระบบหัวใจและหลอดเลือดมีปัญหา การอดอาหารของคาเดอร์ทำให้ประเด็นการปฏิบัติของอิสราเอลต่อชาวปาเลสไตน์ได้รับความสนใจจากนานาชาติ ตัวของคาเดอร์ยังได้รับการยอมรับในฐานะสัญลักษณ์ของการต่อสู้ในหมู่ชาวปาเลสไตน์ด้วย อย่างไรก็ตามการอดอาหารของเขาก็ไม่ได้นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงหรือปรับปรุงสภาพการปฏิบัติของตำรวจต่อชาวปาเลสไตน์
ที่รัฐมณีปุระ ประเทศอินเดีย อิรอม ชานู ชามิลา เริ่มอดอาหารในปี 2543 เพื่อตอบโต้ “การสังหารหมู่มัลคอม” ที่ประชาชนสิบคนถูกกองทัพอินเดียสังหาร เป้าหมายของเธอคือการยกเลิกกฎหมายกองทัพ (อำนาจพิเศษ) ปี 2501 การอดอาหารของเธอยาวนานรวม 500 สัปดาห์ เธอสมัครใจหยุดการอดอาหารของตนเองในปี 2559 และได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำเพื่อให้เธอสามารถลงรับสมัครเลือกตั้งในการเลือกตั้งท้องถิ่นที่จะมาถึงได้ ในช่วงเวลาเดียวกัน
อเล็กเซย์ นาวาลนี เป็นผู้นำฝ่ายค้าน นักกิจกรรมชาวรัสเซีย และเป้าของการลอบสังหารหลายครั้ง เขาถูกเจ้าหน้าที่รัสเซียจับในข้อหาละเมิดเงื่อนไขทัณฑ์บนจากการไม่ไปรายงานตัวกับเจ้าหน้าที่เพราะเขาอยู่ระหว่างการฟักฟื้นในประเทศเยอรมนีหลังจากที่ถูกเจ้าหน้าที่รัสเซียพยายามลอบสังหารด้วยอาวุธเคมี
อเล็กเซย์เริ่มอดอาหารเพื่อตอบโต้เจ้าหน้าที่เรือนจำ หลังจากอดอาหารได้ 20 วัน อเล็กเซย์ถูกย้ายไปโรงพยาบาลของเรือนจำซึ่งเขาถูกบังคับให้อาหารเพื่อไม่ให้เสียชีวิต อเล็กเซย์หยุดการอดอาหารหลังจากผ่านไป 24 วันเพราะได้รับคำแนะนำจากแพทย์ว่าเขามีความเสี่ยงที่จะเสียชีวิตสูง
จากการอดอาหารอเล็กเซย์มีอาการหมอนรองกระดูกเคลื่อนทับเส้นประสาท มือไม่มีความรู้สึก และน้ำหนักลดไป 12 กิโลกรัม ประธานาธิบดีโจ ไบเดน แห่งสหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป ภาคประชาสังคมและนักการเมืองรัสเซียบางส่วนต่างออกมาแสดงความสนับสนุนอเล็กเซย์ และประณามการกระทำของเจ้าหน้าที่รัสเซีย
ขอบคุณที่มา
