เปิดผลวิเคราะห์พ.ร.บ.งบ’68 ชู6ยุทธศาสตร์-พัฒนายั่งยืน
หมายเหตุ – เป็นส่วนหนึ่งในการวิเคราะห์ผลกระทบจากร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568 จำนวน 3,752,700 ล้านบาท โดยสำนักงบประมาณ ที่จะเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรสมัยวิสามัญ วันที่ 19 มิถุนายนนี้
⦁ก่อให้เกิดประโยชน์แก่ประเทศ สังคม หรือประชาชนอย่างไร
ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568 จัดทำขึ้นโดย มีเป้าหมายเพื่อเป็นกรอบการใช้จ่ายงบประมาณของหน่วยรับงบประมาณ มุ่งเน้นดำเนินการตามนโยบายสำคัญของรัฐบาล 142 ประเด็น โดยคำนึงถึงวิสัยทัศน์ประเทศไทยที่ประกอบด้วย 8 ศูนย์กลาง (Pillar) 6 ฐานราก ประกอบกับได้ดำเนินการให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ตามยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณ ดังนี้
1.ยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง เพื่อให้ประเทศมีความมั่นคง ส่งเสริมการอยู่ร่วมกันของคนในชาติอย่างมีความสุข เคารพในความหลากหลายทางศาสนาอยู่ร่วมกันอย่างสันติ เคารพในความแตกต่างหลากหลายบนพื้นฐานสิทธิมนุษยชน มีความสุขภายใต้สังคมพหุวัฒนธรรม เสริมสร้างความสามัคคีปรองดองของคนในชาติ ธำรงไว้ซึ่งสถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ เสริมสร้างการเมืองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข มุ่งใช้เทคโนโลยีและบังคับใช้กฎหมายเพื่อแก้ไขปัญหาอาชญากรรม ปัญหาความรุนแรงในสังคม ปัญหาการค้ามนุษย์ และปัญหาทุจริตคอร์รัปชั่นของเจ้าหน้าที่ภาครัฐ
ยกระดับกลไกด้านความมั่นคงระหว่างหน่วยงานให้มีความพร้อมรับมือ และส่งเสริมการพัฒนาความรู้พัฒนาความสามารถหน่วยงาน ด้านความมั่นคงเพื่อพร้อมรับมือภัยคุกคามทุกรูปแบบ ทุกระดับ ทุกมิติ เสริมสร้างให้เด็กเยาวชนและประชาชน กลุ่มเสี่ยงในพื้นที่มีภูมิคุ้มกันจากยาเสพติด บำบัดรักษาฟื้นฟูให้กลับสู่สังคม กระชับความร่วมมือกับต่างประเทศในการควบคุมและสกัดกั้นการค้ายาเสพติด
เพิ่มขีดความสามารถในการปฏิบัติงานภัยพิบัติฉุกเฉินเพื่อเตรียมความพร้อมในการช่วยเหลือ การป้องกันบรรเทาสาธารณภัยและภัยพิบัติ ยกระดับการแก้ไขปัญหา และพัฒนาจังหวัดชายแดนใต้แบบบูรณาการ
2.ยุทธศาสตรด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน เพื่อส่งเสริมให้เศรษฐกิจของประเทศเติบโต และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันให้มีเสถียรภาพและยั่งยืน โดยมุ่งเน้นการสร้างรายได้ภาคการเกษตร ยกระดับประสิทธิภาพการผลิตเพื่อพัฒนาคุณภาพมาตรฐานสินค้าและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าเกษตร
พัฒนาอุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต โดยส่งเสริมทักษะแรงงานและสนับสนุนแหล่งเงินทุน เพื่อพัฒนาผู้ประกอบการและวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม ปรับปรุงกฎระเบียบให้เอื้อต่อการพัฒนาอุตสาหกรรม
สนับสนุนการวิจัยและพัฒนานวัตกรรม สอดรับกับความต้องการของอุตสาหกรรมปัจจุบันและอนาคต ส่งเสริมรายได้ภาคการท่องเที่ยวโดยใช้ซอฟต์พาวเวอร์เป็นตัวขับเคลื่อน พัฒนาแหล่งท่องเที่ยวและบริการการท่องเที่ยว พัฒนาพื้นที่และเมืองน่าอยู่อัจฉริยะ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านการคมนาคมและระบบโลจิสติกส์ เพื่อลดต้นทุนโลจิสติกส์ของประเทศ
3.ยุทธศาสตร์ด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ เพื่อพัฒนาและส่งเสริมให้คนไทยมีความรู้คู่คุณธรรม มีจิตสาธารณะ และคุณภาพชีวิตที่ดี พร้อมสำหรับวิถีชีวิตในศตวรรษที่ 21
ส่งเสริมการอนุรักษ์และฟื้นฟูศิลปะ วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ความเป็นไทย ส่งเสริมการศึกษาและพัฒนาระบบการเรียนรู้ที่สามารถเรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลาด้วยเทคโนโลยีการศึกษาสมัยใหม่ ส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพตามพหุปัญญาและสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต พัฒนากำลังคนของสถาบันอุดมศึกษาให้มีสมรรถนะสูงเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ พัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาให้มีคุณภาพตามมาตรฐานวิชาชีพ พัฒนาทักษะและยกระดับแรงงานไทยให้ได้มาตรฐานสอดรับกับเทคโนโลยีสมัยใหม่และรองรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย พัฒนาศักยภาพการกีฬาและนันทนาการสู่ความเป็นเลิศและได้มาตรฐานสากล ส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างมีความสุข ตลอดจนส่งเสริมให้คนไทยมีสุขภาวะที่ดี
4.ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางสังคม เพื่อสร้างความเป็นธรรมและลดความเหลื่อมล้ำในทุกมิติ กระจายศูนย์กลางความเจริญทางเศรษฐกิจและสังคม เพิ่มโอกาสให้ทุกภาคส่วนเข้ามาเป็นกำลังของการพัฒนาประเทศในทุกระดับ เพิ่มขีดความสามารถของชุมชนท้องถิ่นในการพัฒนา การพึ่งตนเองและการจัดการตนเอง เพื่อสร้างสังคมคุณภาพ โดยการเสริมสร้าง ยกระดับทุนทางสังคมและวัฒนธรรมที่หลากหลาย ให้เป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจที่สร้างสรรค์ และสร้างพลังในชุมชนให้เข้มแข็งเกิดเป็นพลังทางสังคมผ่านการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน สนับสนุนการเตรียมความพร้อมสังคมไทยในการรองรับสังคมสูงวัยแบบสมบูรณ์ (Aged Society) การพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก โดยการจัดสรรการถือครองที่ดินให้กับประชาชนและเกษตรกรอย่างเป็นระบบ
ยกระดับนโยบาย 30 บาทรักษาทุกที่ด้วยบัตรประชาชนใบเดียว สนับสนุนการขยายความคุ้มครองทางสังคมขั้นพื้นฐาน ขยายโอกาสการเข้าถึงบริการทางการศึกษาอย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ สร้างหลักประกันสวัสดิการสำหรับแรงงานทั้งในระบบและนอกระบบ
5.ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างความสมดุลและยั่งยืนของฐานทรัพยากรธรรมชาติ สร้างความหลากหลายทางชีวภาพในและนอกถิ่นกำเนิด ใช้ประโยชน์และสร้างการเติบโตบนฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้สมดุลภายในขีดความสามารถของระบบนิเวศ ยกระดับกระบวนทัศน์ เพื่อกำหนดอนาคตประเทศด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบนหลักของการมีส่วนร่วมและ
ธรรมาภิบาลสู่การพัฒนาในทุกมิติ สร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนบนสังคมเศรษฐกิจสีเขียว เศรษฐกิจภาคทะเล สังคมที่เป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศ การจัดการมลพิษที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การบริหารจัดการน้ำทั้งระบบ เพิ่มผลิตภาพของน้ำและเพิ่มความมั่นคงด้านน้ำของประเทศ
6.ยุทธศาสตร์ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ เพื่อปรับปรุงการทำงานของภาครัฐให้เป็นรัฐบาลดิจิทัล เพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการประชาชน นำเทคโนโลยีและระบบดิจิทัลมาใช้อย่างเต็มรูปแบบและส่งเสริมการจัดการปัญหาทุจริตและประพฤตมิชอบ โดยใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย สนับสนุนการป้องกันและขจัดการทุจริตที่ประชาชนมีส่วนร่วม สร้างความโปร่งใสและธรรมาภิบาลภาครัฐ
7.รายการค่าดำเนินการภาครัฐ เพื่อสำรองไว้เป็นค่าใช้จ่ายในการรองรับเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้น โดยมิได้คาดหมายสำหรับกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น และเพื่อการกระตุ้นเศรษฐกิจและสร้างความเข้มแข็งของระบบเศรษฐกิจ รวมทั้งเพื่อการชำระหนี้ภาครัฐ
⦁ผลกระทบโดยรวมที่อาจเกิดขึ้นจากพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568
1.ผลกระทบต่อเศรษฐกิจ
การจัดสรรงบประมาณเพื่อการดำเนินการทางด้านเศรษฐกิจ อาทิ การสร้างความสามารถในการแข่งขัน โดยมุ่งเน้นการส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวทั้งเมืองหลักและเมืองรอง การท่องเที่ยวเชิงธุรกิจ การเป็นเจ้าภาพจัดงานแสดงสินค้า งานเทศกาลระดับโลก ผลักดัน Soft power นำจุดเด่นของแต่ละท้องที่มาใช้ดึงดูดนักท่องเที่ยว การเพิ่มประสิทธิภาพและยกระดับการผลิตภาคการเกษตรใหเกิดสินค้าเกษตรและเกษตรแปรรูปมูลค่าสูง การเปิดตลาดสินค้าเกษตรสู่ตลาดใหม่ๆ ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนาพันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ ส่งเสริมการทำเกษตรยั่งยืน เกษตรอินทรีย์ เกษตรปลอดภัย ภาคอุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต มุ่งส่งเสริมการพัฒนา
เศรษฐกิจใหม่ เศรษฐกิจดิจิทัล เศรษฐกิจสีเขียว อุตสาหกรรมที่ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง AI อุตสาหกรรมยานยนต์ที่ใช้เทคโนโลยีอนาคต การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม ระบบโลจิสติกส์ ส่งเสริมให้ไทยเป็นศูนย์กลางการบินและศูนย์กลางการขนส่งของภูมิภาค ส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทนและนวัตกรรมประหยัดพลังงาน รวมทั้งจัดหาแหล่งพลังงานใหม่ เพื่อให้เกิดความมั่นคงด้านพลังงาน
การพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ ที่มุ่งเน้นการพัฒนาระบบการให้บริการประชาชนของหน่วยงานภาครัฐให้มีความทันสมัย โดยการนําเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาช่วย
การพัฒนาโครงสร้างและระบบการบริหารจัดการภาครัฐสมัยใหม่ที่มีประสิทธิภาพเหมาะสมกับภารกิจ มีสมรรถนะสูงและทันสมัย จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการของภาครัฐในการอำนวยความสะดวกและตอบสนองต่อความต้องการของภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อให้การขับเคลื่อนเศรษฐกิจเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
2.ผลกระทบต่อสังคม
การจัดสรรงบประมาณเพื่อดำเนินการด้านการพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ อาทิ การพัฒนาคุณภาพการศึกษาครอบคลุมทั้งการศึกษา ขั้นพื้นฐาน ขั้นวิชาชีพ จนถึงระดับอุดมศึกษา การจัดการเรียนรู้แนวใหม่ให้มีทักษะดิจิทัลและสมรรถนะที่จำเป็นต่อการประกอบอาชีพ การพัฒนาศักยภาพคนทุกช่วงวัย การจัดสวัสดิการให้กับคนทุกกลุ่มโดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง
การสร้างเสริมให้คนไทยมีสุขภาวะที่ดี และการเสริมสร้างพลังทางสังคม การเตรียมสังคมไทยให้พร้อมเพื่อรองรับสังคมสูงวัย การสร้างความเสมอภาคและหลักประกันทางสังคมเพื่อให้คนไทยมีความคุ้มครองทางสังคมที่เพียงพอครอบคลุมประชากรทั้งประเทศในทุกภาคส่วน พร้อมทั้งส่งเสริมให้สังคมไทยมีส่วนร่วมในการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค ยกระดับและพัฒนาระบบสาธารณสุขให้มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น พัฒนาบุคลากรทางการแพทย์ สถานพยาบาลและสถานชีวาภิบาลให้มีคุณภาพ และมีสัดส่วนต่อประชาชน ตามมาตรฐานสากลในทุกพื้นที่
3.ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมหรือสุขภาวะ
การจัดสรรงบประมาณเพื่อดำเนินการด้านสิ่งแวดล้อม อาทิ การสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งในด้านการพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน เศรษฐกิจสีเขียว การอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรป่าไม้ ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง การลดความเสี่ยงและผลกระทบจากภัยธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การจัดการมลพิษ ตลอดจนการยกระดับกระบวนทัศน์เพื่อกำหนดอนาคตของประเทศให้เอื้อต่อการสร้างสังคมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและการเป็นสังคมคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืน จะช่วยให้ทรัพยากรธรรมชาติมีความอุดมสมบูรณ์ และมีคุณภาพสิ่งแวดล้อมดีขึ้น
ในส่วนของการบริหารจัดการน้ำทั้งระบบ อาทิ การพัฒนาการจัดการน้ำเชิงลุ่มน้ำทั้งระบบ การเพิ่มผลิตภาพน้ำ ควบคู่ไปกับการส่งเสริมการอนุรักษ์และฟื้นฟูแม่น้ำลำคลอง
และแหล่งน้ำธรรมชาติในทุกมิติ เพื่อให้แม่น้ำลำคลองและแหล่งน้ำธรรมชาติได้รับการอนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพให้มีระบบนิเวศที่ดีอย่างยั่งยืนและเพิ่มปริมาณน้ำตามธรรมชาติให้มีน้ำเพียงพอต่อการใช้ทั้งระบบ เพื่อช่วยให้กลุ่มเป้าหมายโดยเฉพาะภาคการเกษตร ภาคการผลิต และประชาชนทั้งในเขตเมืองและพื้นที่ชนบทมีความมั่นคง
ด้านน้ำทั้งการอุปโภคและบริโภค เพียงพอต่อการพัฒนาภาคเกษตร อุตสาหกรรม และพลังงาน อย่างยั่งยืน
