อาจารย์มช.ชี้ อาชญากรทางวิชาการ ลอยนวลพ้นผิด ต้นเหตุข่าวฉาวซ้ำซาก อวดอ้างเป็น ศ.-ดร.
เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2567 รศ.สมชาย ปรีชาศิลปกุล อาจารย์และหัวหน้าศูนย์วิจัย และพัฒนากฎหมาย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้เผยแพร่ข้อเขียน เรื่อง สภาวะ “ลอยนวลพ้นผิด” ของอาชญากรทางวิชาการ แสดงความคิดเห็นกรณีข่าวร้อนวุฒิการศึกษา และตำแหน่งวิชาการ มีเนื้อหาดังนี้
ทำไมจึงมีการกระทำความผิดที่เรียกว่า “อาชญากรรมทางวิชาการ” เกิดขึ้นบ่อยครั้งในสังคมไทย
กรณีที่เป็นข่าวฉาวโฉ่อยู่ในขณะนี้ไม่กรณีที่เป็นครั้งแรก สังคมไทยได้ยินได้รับรู้เกี่ยวกับอาชญากรรมทางวิชาการมาอย่างต่อเนื่อง ก่อนหน้านี้ก็มีข่าวคราวของ ส.ว.คนดัง ที่ทำการคัดลอกงานของผู้อื่นมาเป็นงานระดับปริญญาเอกของตน
หรือในต้นปี 2566 หากยังจำกันได้ กรณีการซื้อผลงานเพื่อตีพิมพ์ในวารสารต่างประเทศของอาจารย์ในมหาวิทยาลัยจำนวนมาก ก็สร้างความน่าอดสูให้กับแวดวงอุดมศึกษาไทยเป็นอย่างมาก
เป็นที่รับรู้กันในแวดวงทางความรู้ว่าการกระทำที่เป็นการคัดลอก การซื้อ การแอบอ้าง หรือการกระทำในลักษณะอื่นใดที่เป็นอวดอ้างถึงงานวิชาการที่ไม่เกิดขึ้นจากการลงแรงของตนเอง จะถือว่าเป็นความผิดอันร้ายแรง ซึ่งเรียกกันว่า “อาชญากรรมทางวิชาการ”
(ในความเห็นของผู้เขียน คุณวุฒิทางการศึกษาหรือตำแหน่งทางวิชาการที่ได้มาโดยมิชอบ ไม่ว่าจะด้วยการซื้อปริญญาบัตร ซื้อผลงานไปแอบอ้าง ก็ถือว่าเข้าข่ายของการกระทำที่เป็นอาชญากรรมทางวิชาการเช่นเดียวกัน)
แต่นั่นแหละ จะพบว่าเรื่องราวต่างๆ เหล่านี้ ไม่มีการลงโทษอย่างชัดเจนติดตามให้เห็นในระยะเวลาอันรวดเร็ว กรณีการซื้อผลงานตีพิมพ์ในวารสารต่างประเทศซึ่งมีหลักฐานอย่างชัดแจ้ง ก็ไม่ปรากฏผลสอบสวนให้เห็นแต่อย่างใด ทั้งที่บัดนี้เวลาก็ผ่านไปมากกว่าหนึ่งปีแล้ว
อาจมีบ้างที่เจ้าตัวรู้สึกอับอายก็ลาออกจากมหาวิทยาลัยไป แต่ก็มีอยู่เพียงคนสองคน หลายสถาบันมีท่าทีแข็งขันว่าจะปกป้องคุณภาพและชื่อเสียงของสถาบัน แต่มาจนนาทีนี้ มีมหาวิทยาลัยกี่แห่งที่มีผลสอบออกมาให้เห็น ข้อมูลกรณีนี้มันสลับซับซ้อนซ่อนเงื่อนมากเสีย จนกระทั่งต้องใช้เวลาข้ามปีข้ามชาติกระนั้นหรือ
เรื่องเช่นนี้ไม่ได้เกิดในมหาวิทยาลัยเล็กๆ เท่านั้น กรณี ส.ว.คนดัง เกิดขึ้นกับคณะและมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงคับบ้านคับเมือง แต่ผ่านมาหลายเดือนก็ไม่ได้มีความคืบหน้าให้เห็นแต่อย่างใด
ทำไมอาชญากรทางวิชาการเหล่านี้ จึงอยู่ในสภาวะลอยนวลพ้นผิดมาได้อย่างต่อเนื่อง
บรรดาคนเหล่านี้ แทบทั้งหมดคือคนที่มีสถานะทางสังคมในระดับหนึ่ง ไม่ว่าจะทางการเมือง ทางเศรษฐกิจ การมีตำแหน่ง ดร. หรือศาสตราจารย์ ก็เพื่อสร้างความหนักแน่นให้เพิ่มมากขึ้นเมื่อต้องเข้าไปสานเครือข่ายให้เข้มแข็งขึ้น คนเหล่านี้จึงไม่ใช่ชาวบ้านธรรมดาๆ แต่มีเครือข่ายทางสังคมที่แน่นหนา ส.ว.คนดัง ก็ได้ที่ปรึกษาที่ปัจจุบันดำรงตำแหน่งระดับสูงในฝ่ายตุลาการ กรณีนักการเมืองที่เคยถูกกล่าวหาว่าเป็น ดร.ปลอม ก็มีพลานุภาพทางการเมืองเป็นอย่างมาก
การซื้อบทความวิชาการที่เป็นเรื่องราวอื้อฉาวก็ล้วนแล้วแต่บรรดาอาจารย์ในมหาวิทยาลัยซึ่งทั้งหมดไม่ได้ตัวเปล่าเล่าเปลือยแต่อย่างใด มีตำแหน่งบริหาร รู้จักกับผู้บริหาร รับทุนวิจัย ฯลฯ และอีกมากมาย
การจะเอาผิดกับอาชญากรทางวิชาการ จึงไม่ใช่เพียงแค่การจะลงโทษคนที่กระทำความผิดเท่านั้น แต่มันคือการ “ลูบหน้าปะจมูก” ครั้งใหญ่ ดังนั้น สิ่งที่เราได้เห็นมาอย่างต่อเนื่องก็คือ เมื่อไม่ถูกลงโทษแล้วทำไมพวกกูจะต้องกลัวด้วย ถ้าจะใช้ชื่อนำหน้าว่า ศ. ดร. แม้ว่าจะเป็นของปลอมก็ตาม
