อ.พรสันต์ ชี้ผลคำวินิจฉัยศาล รธน. สะท้อนการขยายอาณาจักรกฎหมาย แนะวิธีแก้
จากกรณีศาลรัฐธรรมนูญมีมติเอกฉันท์ 9 ต่อ 0 ยุบพรรคก้าวไกล ต่อเนื่องมาถึงตุลาการเสียงข้างมาก 5 ต่อ 4 วินิจฉัยให้ นายเศรษฐา ทวีสิน พ้นจากการเป็นนายกฯคนที่ 30 ของไทย
เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม ผศ.ดร.พรสันต์ เลี้ยงบุญเลิศชัย คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ระบุทางเพจเฟซบุ๊ก Ponson Liengboonlertchai เมื่อวันที่ 15 สิงหาคมที่ผ่านมา ระบุว่า ผมเห็นว่าสิ่งเกิดขึ้นและยังไม่เห็นจุดหมายปลายทางว่าจะสิ้นสุดลงเมื่อใดและที่ไหนในระบอบรัฐธรรมนูญไทยในช่วงหลายสิบปีที่ผ่านมาคือสภาวะ “อาณาจักรทางกฎหมายที่กำลังขยายตัว” (Law’s expanding empire)
“สภาวะอาณาจักรทางกฎหมายที่กำลังขยายตัว” คือการที่องค์กรตุลาการกำลังใช้อำนาจของตนเองในการตีความและบังคับใช้กฎหมายให้ครอบคลุมไปในเรื่อง หรือประเด็นทางด้านการเมือง (รวมถึงเรื่องอื่นๆ ที่มิใช่เรื่องทางกฎหมาย) ซึ่งโดยปกติไม่พึงเป็นเช่นนั้น
แน่นอนว่า เมื่อเกิดสภาวะข้างต้นขึ้นย่อมเกิดผลกระทบต่อบทบาทและอำนาจหน้าที่ของฝ่ายการเมืองไม่ว่าจะเป็นองค์กรนิติบัญญัติ หรือรัฐสภา และองค์กรบริหาร หรือคณะรัฐมนตรี อันนำไปสู่การกัดกร่อนลดทอนหลักแบ่งแยกอำนาจและหลักนิติธรรมที่รัฐธรรมนูญกำหนดไว้อย่างปฏิเสธไม่ได้
ยิ่งไปกว่านั้นแล้ว ผลกระทบที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือ การบั่นทอนความเชื่อมั่นของฝ่ายการเมืองและประชาชนที่มีต่อองค์กรตุลาการ เนื่องจากศาลกลายเป็นคู่ขัดแย้งทางการเมืองเสียเอง อันเป็นเรื่องที่พึงต้องระมัดระวังอย่างมาก
การตั้งข้อสังเกตและการอธิบายของผมเช่นนี้ไม่ได้หมายความว่าจะปฏิเสธบทบาทอำนาจหน้าที่ของศาลเลยอย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด หากแต่เราต้องกำหนดตำแหน่งแห่งที่ขององค์กรและการใช้อำนาจตุลาการอย่างถูกที่ถูกทางอย่างที่พึงจะเป็น มิฉะนั้น จะนำไปสู่วิฤตของระบอบรัฐธรรมนูญอย่างแน่นอนครับ
อนึ่ง ผมกำลังคิดว่าอยากจะเขียนเป็นบทความ หรือพูดถึงประเด็นดังกล่าวอยู่ ขอช่องทางที่เหมาะสมก่อนนะครับ
