โอกาสพิสูจน์ความเท่ – ‘จีรนุช’ ทวนคำพูด ภท.- ได้ยินแว่วๆ ‘ส.ว.ตามคำสั่งไลน์’ ประภาส ยัน รธน.60 ปะผุไม่ไหว
เนื่องด้วยวันที่ 13-14 กุมภาพันธ์นี้ ที่ประชุมร่วมกันของรัฐสภา (ส.ส.และ ส.ว.) มีวาระพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมสองฉบับ ฉบับแรกเสนอโดย ส.ส.พรรคประชาชน และอีกฉบับเสนอโดย ส ส. พรรคเพื่อไทย สาระสำคัญคือแก้ไข ม.256 และ ตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญจำนวน 200 คน เพื่อเข้าสู่กระบวนการจัดทำฉบับใหม่นั้น
เมื่อเวลา 14.00 น. วันที่ 12 กุมภาพันธ์ ที่หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) แนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม จัดวงพูดคุยในหัวข้อ ปลดล็อคประชาธิปไตย เขียนรัฐธรรมนูญใหม่ ทุกหมวดทุกมาตรา โดยผู้มีประสบการณ์ด้านการร่างรัฐธรรมนูญ ตลอดจนผู้ที่สนใจ มาร่วมแชร์ประสบการณ์แลกเปลี่ยนมุมมอง การร่างรัฐธรรมนูญของประเทศไทย
อาทิ รศ.ดร.ประภาส ปิ่นตบแต่ง สมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) อดีตอาจารย์ประจำและอดีตหัวหน้าภาควิชาการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อดีตผู้อำนวยการสถาบันวิจัยสังคมจุฬาฯ, นายยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้จัดการ iLaw หนึ่งในผู้ริเริ่มแคมเปญ #conforall, นางจีรนุช เปรมชัยพร ผู้ร่วมก่อตั้งเว็บไซต์ประชาไท และอดีตผู้ประสานงานเครือข่ายรณรงค์รัฐธรรมนูญ (CALL) และ นายณัชปกร นามเมือง เครือข่ายรณรงค์รัฐธรรมนูญ (CALL) และสมาชิกคณะกรรมาธิการร่วมกันเพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการออกเสียงประชามติ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ….
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า บรรยากาศในช่วงแรก มีการแลกเปลี่ยนความเห็นใน ‘หมวดสิทธิ’ จากนั้นเวลาประมาณ 15.00 น. ต่อด้วยหมวด ‘หน้าที่ของรัฐ’ ที่ระบุไว้ในรัฐธรรมนูญ ว่าอยากเห็นเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรหากมีการร่างฉบับใหม่
โดยมีเยาวชนหญิง รายหนึ่งสอบถามว่า อยากทราบว่าจะมีกลไกคัดสรร ส.ส.ร.อย่างไรได้บ้าง ซึ่งเราอยากให้มีการเลือกตั้ง ส.ส.ร. เพื่อร่างรัฐธรรมนูญ ตามเจตจำนงของประชาชน อยากให้ ส.ส.ร.มีคุณสมบัติ ที่มาอย่างไร รวมถึงมีข้อเสนออย่างไรให้รัฐบาลที่ถ้ารับไปทำ เพื่อให้เกิดการเขียนรัฐธรรมนูญใหม่
ด้าน นางจีรนุชกล่าวว่า อยากเห็น ส.ส.ร. หน้าตาแบบนี้ เหมือนที่นั่งอยู่ในห้องนี้ เป็นคนธรรมดาที่ประสบปัญหา ไม่ควรจำกัดแค่เป็นนักวิชาการ เพราะชุดประสบการณ์ในสังคมไทยจากคนที่มีภูมิหลังหลากหลาย ก็สำคัญ จึงควรมีส่วนร่วมเข้ามาในภาพรวม ส.ส.ร.ด้วย
โดยหน้าที่ของรัฐ คือสิ่งที่กำหนดว่า รัฐพึงทำแบบนี้ (ไม่ให้รัฐลอยตัว) แต่ในส่วนของ ‘สิทธิ’ เป็นของประชาชนอย่างสมบูรณ์ แม้ว่ารัฐจะทำหรือไม่ ซึ่งตอนนี้พรรคเพื่อไทย ก็มีการเสนอร่างเข้ามา ให้เป็น ส.ส.ร.จากการเลือกตั้ง แต่ถามว่าลำพังพรรคเดียวพอหรือไม่ ซึ่งความจริงควรมีจะมีร่างของ ครม.ประกบด้วย
ด้าน รศ.ดร.ประภาสกล่าวว่า ถ้าเปรียบรัฐธรรมนูญหลังนี้คือบ้านมันผุพัง จนอยู่ไม่ไหว เมื่อปะผุไม่ได้ แก้ไขเพียงแค่ ม.256 คงไม่เพียงพอ
“ต้องถอยกลับไปสู่หลัก อำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญจากประชาชน จึงต้องออกแบบให้ยึดโยงกับประชาชน ซึ่งก็หมายถึงมาจาก ‘การเลือกตั้ง’ โดยรายละเอียดถกเถียงกันได้ เมื่อร่างผ่านเข้าไปแล้ว
“อีกส่วนคือ กระบวนการมีส่วนร่วมของคนกลุ่มต่างๆ ที่ ส.ส.ร.ควรจะถกเถียง เพื่อนำไปออกแบบ ตามที่ประชาชนเห็นด้วย-ไม่เห็นด้วย ถอยกลับไปสู่หลัก อำนาจสถาปนารัฐธรรมนูญ เป็นของประชาชน” รศ.ดร.ประภาสกล่าว
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในตอนหนึ่ง นางจีรนุชกล่าวว่า อยากช่วยปักหมุดความทรงจำ การที่มีข้ออ้างว่าทำไมเราไม่ทำประชามติ 3 ครั้ง ก็ต้องกลับไปถามว่าทำไม ส.ว.ถึงไม่ผ่านร่างกฎหมายประชามติแบบที่ ส.ส.เสนอไป เพราะทำให้เกิดเงื่อนไข ต้องรอ 180 วัน ไปสู่การที่เราไม่สามารถมีรัฐธรรมนูญใหม่ ใต้รัฐบาลชุดนี้ได้ทัน
“แต่ตอนนี้มี ส.ว.มาอ้างถึงการทำประชามติ 3 ครั้งอันนี้คือข้ออ้างข้อที่ 1
อีกข้ออ้างคือ พรรคภูมิใจไทย จำได้ว่าพรรคเคยพูด วันที่ก้าวไกลเสนอเรื่องการแก้ไขรายมาตรา เข้าไป ตอนนั้นภูมิใจไทยยืนยันว่า ‘เขาไม่พร้อมจะพิจารณารายมาตรา แต่พร้อมที่จะแก้ทั้งฉบับและมี ส.ส.ร.เลือกตั้ง’ โอกาสมาแล้วนะ พรุ่งนี้มะรืนนี้โอกาสของภูมิใจไทยที่จะได้ทำอย่างที่พูดไว้ มาแถลงข่าวอย่างภาคภูมิใจ ทำตัวให้เท่ด้วยในวันศุกร์นี้” นางจีรนุชกล่าว
นางจีรนุชกล่างต่อว่า อย่างไรก็ดี ต่อให้การโหวตในวันที่ 13-14 ก.พ.นี้ จะไม่ผ่าน ก็ไม่ได้หม่ยความว่าแพ้ เราแค่ไม่อยากเสียโอกาส วันพฤหัสและศุกร์นี้ (13-14 ก.พ.) ต้องยืนยัน เพราะรัฐธรรมนูญที่ดี คือรัฐธรรมนูญที่แก้ได้ โดยในวาระ 2 เป็นเรื่องการแก้ ม.256 ให้มาจากการเลือกตั้ง ไม่มีสาระสำคัญที่จะทำให้บิดเบี้ยวมากนัก ส่วนตัวจึงไม่กังวล
นอกจากนี้ นางจีรนุช ยังมองว่าการที่ต้องไปถามศาลรัฐธรรมนูญหลายครั้ง ให้ตีความ สะท้อนว่า รัฐธรรมนูญ 2560 มีปัญหาอย่างมาก โดย ส.ว.ชุดนี้ เป็นทั้งความหวังและทำให้หดหู่
“ส.ว. ชุดนี้ก็แว่วๆ ว่า ‘ส.ว.ตามคำสั่งไลน์’ พรรคไหนไม่รู้ แต่มีสีเสื้อ พรุ่งนี้เป็นโอกาสพิสูจน์ว่าเป็น ส.ว.ที่ยึดมันในหลักการประชาธิปไตย ไม่ใช่ตามไลน์สั่งว่าต้องโหวตแบบไหน เราหวังว่าข้อครหาที่มี จะไม่ใช่ความจริงและคุณจะลุกขึ้นแสดงความเป็นอิสระของคุณ
การโหวตของคุณจะถูกจดจำโดยประชาชน ว่าไม่ใช่ตัวแทนในหลักการประชาธิปไตย” นางจีรนุชกล่าว
ในช่วงหนึ่ง นายวรัญชัย โชคชนะ กล่าวว่า แม้ไม่ได้เป็น ส.ส. ที่จะเข้าประชุมในสภา หรือนายกฯ ขับรถผ่าน ก็สามารถเข้ามารับฟังเสียงประชาชนได้ ขอเชิญหมด คนที่ผ่านสภา ขอให้มาพบเรา
นางจีรนุชกล่าวว่า ถ้าย้อนไปประวัติศาสตร์หน้ารัฐสภาไม่ค่อยดี มีการฉีดน้ำ เราหวังว่าพรุ่งนี้เราจะมากันได้ เต็มหน้าสภา คนที่มากันได้วันที่ 17 พ.ย. ยังมีแรง มีใจ ขอให้มาร่วมกัน ซึ่งเราได้ขออนุญาตใช้สถานที่เรียบร้อยแล้ว
“MRT เตาปูน ทางออก 4 เวลา 10.00 น. ใครมีกล้วยพกไปด้วย เราอยากบอกว่า แค่ผ่านสภา รับหลักการ มันแค่เรื่องกล้วยๆ พรุ่งนี้เราอยากให้เป็นเฟสติวัล เป็นงานสนุกสนาน เราคิดว่าการต่อสู้เรื่องรัฐธรรมนูญ อาจจะดูหดหู่ แต่ทุกก้าวมีหลักชัยเสมอ เป็นประชาชนประเทศนี้ นั่งเฉยๆ ประชาธิปไตยไม่มาหา” นางจีรนุชกล่าว
ในช่วงท้าย รศ.ดร.ประภาสกล่าวว่า มีแนวโน้มที่จะไม่ผ่าน แล้วต้องยื่นร่าง ม.256 กันใหม่ เพื่อที่จะพิจารณาร่างแก้ไข ม.256 ได้ผ่านครบ 3 วาระ จนได้มีการเลือกตั้ง ส.ส.ร. ซึ่งการที่จะทันปี 2570 นั้นแทบจะเป็นไปไม่ได้ 98.%
รศ.ดร.ประภาสตั้งข้อสังเกตด้วยว่า กระแสตอนนี้ อย่างที่ทราบกันดี ‘คิดว่าจะมีการยื่นศาลรัฐธรรมนูญ ตีความ’ อาจจะเป็นญัตติด่วนด้วยวาจา หรือ การเข้าชื่อ ก็ตาม
“เมื่อวานนี้มีความพยายามจะยื่นอยู่ แต่ก็มีการดึงกลับมา ไปดูดีๆ คำสัมภาษณ์ คุณจาตุรนต์ วรรคสุดท้าย’ ก็ดีเหมือนกัน’ อันนี้ถ้าพูดจากข้อเท็จจริง น่าจะเป็นสัญญาณ อย่างน้อยก็หวังว่าพรุ่งนี้จะผ่าน ต้องรณรงค์กันในระยะยาว” รศ.ดร.ประภาสกล่าว
