‘จุลพันธ์’เคลียร์ปม ร่างพ.ร.บ.คอมเพล็กซ์

‘จุลพันธ์’เคลียร์ปม ร่างพ.ร.บ.คอมเพล็กซ์

หมายเหตุ – นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง ให้สัมภาษณ์พิเศษเครือมติชนหลังการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบในหลักการของร่างพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร พ.ศ. … หรือ พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ เมื่อวันที่ 27 มีนาคม

ร่างพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร พ.ศ. … หรือ พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ ที่ได้ผ่านความเห็นชอบจากที่ประชุมคณะรัฐมนตรี เป็นร่างที่ถูกปรับมาจากที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) เคยเห็นชอบในหลักการ และส่งให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจและปรับแก้ ซึ่งเป็นการแก้ไขที่เป็นประโยชน์สำคัญ โดยเฉพาะการกำกับดูแล และการกำหนดบทลงโทษต่างๆ จึงทำให้ พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์เป็นร่างกฎหมายที่ทำการประชาพิจารณ์มากถึง 4 รอบ อย่างไรก็ตามผลประชาพิจารณ์เป็นไปในทิศทางที่ดี ส่วนใหญ่เห็นด้วยมากถึง 80%

สำหรับ พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ ฉบับนี้ยังคงยึดหลักการเดิม คือการกระตุ้นการลงทุนและเศรษฐกิจของประเทศ และสร้างจุดเปลี่ยนใหม่ในเรื่องของการท่องเที่ยว โดยเพิ่มแหล่งท่องเที่ยวที่มนุษย์สร้างขึ้น (Man-made Destinations) ดังนั้น เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์คือสถานที่ท่องเที่ยว พักผ่อนหย่อนใจ ที่ประกอบด้วยหลายธุรกิจรวมกัน และบวกด้วยกาสิโน ซึ่งกฤษฎีกาช่วยปรับให้กฎหมายให้กำหนดว่ากาสิโนต้องมีสัดส่วนไม่เกิน 10% ของที่ดินหรือพื้นที่ใช้สอยของอาคารอันเป็นที่ตั้งของสถานบันเทิงครบวงจร ซึ่งข้อกำหนดนี้ก็ตรงกับใจของรัฐบาล

ยืนยันว่าหลักคือในเรื่องของเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ ไม่ใช่เรื่องของกาสิโนการพนัน แต่เป็นเรื่องของการสร้างแหล่งท่องเที่ยว ซึ่งโมเดลธุรกิจเช่นนี้ไม่ใช่สิ่งใหม่ แต่เกิดขึ้นในหลายพื้นที่ทั่วโลกที่มีตัวอย่างที่ประสบความสำเร็จมาแล้ว อาทิ สิงคโปร์ มาเก๊า ลาสเวกัส สหรัฐอเมริกา และยืนยันว่าเราไม่ใช้โมเดลอีกประเภท ที่เป็นพื้นที่ธุรกิจเกี่ยวกับการพนันโดยเฉพาะ

สำหรับสิงคโปร์นั้น ได้เริ่มโครงการ integrated resort ซึ่งเป็นรูปแบบเดียวกันเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ เมื่อ 20 ปีที่แล้ว ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของประเทศเขา ประสบความสำเร็จในเรื่องของการดึงดูดการท่องเที่ยวได้มากถึง 25% ต่อปี จากฐานเดิมที่ยังไม่มีการสร้างแหล่งท่องเที่ยวครบวงจร ส่วนของไทยนั้นคงไม่ได้คาดหวังมากขนาดนั้น เนื่องจากเราเป็นประเทศท่องเที่ยวอยู่แล้ว มีสถานที่ท่องเที่ยว

เชิงธรรมชาติมากมาย คาดว่าการมีเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ในไทยจะช่วยกระตุ้นการเพิ่มนักท่องเที่ยวได้ 5-10% เพิ่มค่าใช้จ่ายนักท่องเที่ยวต่อหัวได้อีก 2 หมื่นบาทต่อคนต่อหัว

ต้องยอมรับว่าวันนี้ประเทศไทยยังพึ่งบุญเก่า ทำให้ขาดความหลากหลายและความสดใหม่ ดังนั้นต้องดึงสิ่งใหม่ๆ เข้ามา โดยขอพูดถึงพื้นที่ในเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ 90% ที่เหลือนอกจาก 10% ที่เป็นกาสิโนแล้ว สิ่งที่จะเกิดขึ้นใน 90% เราจะได้พิพิธภัณฑ์ใหม่ ที่มีความล้ำสมัย สวนสนุก ระดับดิสนีย์แลนด์ หรือยูนิเวอร์แซล สนามกีฬาขนาดใหญ่ อินดอร์สเตเดียม ความจุ 4-5 หมื่นคน หรืออาจจะเป็นอาคารทรงกลมขนาดยักษ์ MSG Sphere แบบที่ลาสเวกัส สหรัฐอเมริกา ซึ่งจะเป็นการดึงการท่องเที่ยวรูปแบบใหม่ หรือนักท่องเที่ยวกลุ่มใหม่เข้าประเทศ

ส่วนถามว่าเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ โดยไม่มีกาสิโนได้หรือไม่นั้น ต้องขอเรียนว่า การกำหนดให้เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ มีพื้นที่กาสิโน 10% ของพื้นที่นั้น ถือเป็นโมเดลธุรกิจรูปแบบหนึ่ง ดังนั้นไม่ใช่สิ่งที่รัฐบาลคิดขึ้นมาเอง อย่างในต่างประเทศ อาทิ ดูไบ ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ซึ่งเป็นประเทศมุสลิมก็ต้องทำโครงการในโมเดลนี้ เนื่องจากเป็นโมเดลทางธุรกิจที่ประสบความสำเร็จและดึงดูด

นักท่องเที่ยว เพิ่มรายจ่ายต่อหัว และเพิ่มการเติบโตทางเศรษฐกิจได้จริง ซึ่งไทยเราก็มองเห็นในจุดนี้เช่นกัน

ขณะเดียวกันตัวอย่างที่ผ่านมา อาทิ การที่ประเทศไทยเชิญศิลปินระดับโลกมาแสดงในประเทศ อาทิ เทย์เลอร์ สวิฟต์ เลดี้ กาก้า ที่เขาไม่มา ส่วนหนึ่งมาจากไทยไม่มีสถานที่ที่ใหญ่พอจะจัดคอนเสิร์ตแบบอินดอร์ในระดับ 4-5 หมื่นที่นั่งได้ แต่การจะสร้างอินดอร์สเตเดียมเป็นสิ่งที่ไม่คุ้มทุน เอกชนไม่อยากลงทุนสร้าง รัฐบาลก็ไม่มีเม็ดเงินพอที่จะลงทุนใหญ่เช่นนี้ เพราะฉะนั้น โมเดลธุรกิจเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ รูปแบบที่ออกมานี้ คือ ธุรกิจอื่น โรงแรม สวนสนุก ห้างสรรพสินค้า รวมกับกาสิโนนั้น ถือว่าช่วยดึงดูดการลงทุน เกิดกิจกรรมทางเศรษฐกิจได้จริง เพราะฉะนั้น องค์ประกอบในโมเดลธุรกิจ

เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์จึงขาดซึ่งกันและกันไม่ได้

การลงทุนในลักษณะนี้ เป็นการลงทุนขนาดใหญ่ ที่รัฐบาลก็ไม่รู้จะหาเม็ดเงินจากไหน ดังนั้นรัฐบาลก็ดึงดูดให้ภาคเอกชนเข้ามาลงทุน เพื่อสร้างจุดขายใหม่ๆ ให้กับประเทศ ซึ่งการลงทุนนี้ เราเปิดกว้างทั้งนักลงทุนในและต่างประเทศ ที่เป็นระดับมีศักยภาพ และขั้นตอนจะเป็นวิธีการและการลงทุนที่รัดกุมและโปร่งใส ดังนั้นไม่ต้องห่วงเรื่องการลงทุนสีเทา หรือการฟอกเงิน

นอกจากนี้นักลงทุนที่เข้ามาจะช่วยเข้มงวดในเรื่องเหล่านี้ เพราะนักลงทุนระดับโลก เข้ามาลงทุนระดับ 1 แสนล้านบาท ก็มีความกังวลเรื่องการฟอกเงินเช่นเดียวกัน เพราะหากเขาเข้ามากระทำผิดในพื้นที่เรา ซึ่งส่วนใหญ่นักลงทุนไม่ได้ลงทุนเฉพาะประเทศไทยเท่านั้น แต่มีการลงทุนที่สหรัฐอเมริกา สิงคโปร์ และญี่ปุ่น เป็นต้น จะโดนเพิกถอนใบอนุญาตในประเทศเหล่านั้นด้วย ดังนั้นนักลงทุนจะต้องเข้ามาลงทุนด้วยความโปร่งใสที่สุด

ส่วนเม็ดเงินลงทุนที่จะเกิดขึ้นในเรื่องโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ของเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ คาดว่าไม่ต่ำกว่า 1 แสนล้านบาทต่อจุด ซึ่งเชื่อว่าเป็นไปได้ เพราะเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ในสิงคโปร์เมื่อ 20 ปีที่แล้ว ก็มีการลงทุนคิดเป็นเงินไทยกว่า 2.4 แสนล้านบาท ขณะเดียวกันเมื่อปีที่ผ่านมา ก็มีการอนุมัติเพิ่มอีก 8 พันล้านเหรียญสหรัฐ ส่วนที่เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ที่ดูไบก็อยู่ที่ 6 พันล้านเหรียญสหรัฐ ดังนั้นโครงการเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์จะเป็นผลกระทบเชิงบวกต่อเศรษฐกิจ

ขณะเดียวกัน ผลดีกับธุรกิจที่เกี่ยวข้อง ทั้งธุรกิจที่เกี่ยวกับก่อสร้าง โครงสร้างพื้นฐาน รวมไปถึงหลังจากที่เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์สร้างเสร็จแล้ว จะทำให้เกิดธุรกิจที่เกี่ยวเนื่อง อาทิ ขนส่ง เช่ารถ โรงแรม ร้านอาหาร ที่ไม่ใช่เพียงธุรกิจที่อยู่ในพื้นที่ ยังมีผลดีเรื่องการจ้างงาน 1.5-2 หมื่นคน รวมทั้งภาครัฐสามารถจัดเก็บรายได้มากขึ้น และเงินรายได้ หรือภาษีที่ได้จากเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ จะคืนกลับมาช่วยสังคมต่อไป

ทั้งนี้ขั้นตอนทางกฎหมายของร่าง พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ หลังผ่านความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีแล้ว จะรอวิปรัฐบาลนำเสนอเรื่องไปบรรจุในวาระการประชุมของรัฐสภาสมัยปัจจุบัน ซึ่งเปิดถึงวันที่ 10 เมษายน 2568 ซึ่งทางรัฐบาลยืนยันว่าจะเร่งตัวกฎหมายร่าง พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ เข้าให้ทันสมัยการประชุมสภานี้ จากนั้นคาดว่าจะมีการตั้งคณะกรรมาธิการ ซึ่งจะใช้เวลาพิจารณา 5-8 เดือน และเข้าสู่ขั้นวุฒิสภา ใช้เวลาอีก 60 วัน ยืนยันว่ารัฐบาลจะผลักดัน พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ในเกิดขึ้นในรัฐบาลชุดนี้ให้ได้

สำหรับร่าง พ.ร.บ.กำหนดให้มีคณะกรรมการ 2 ชั้น ได้แก่ คณะกรรมการนโยบายสถานบันเทิงครบวงจร มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ซึ่งมีหน้าที่และอำนาจในการเสนอแนะนโยบายการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจรต่อคณะรัฐมนตรี ออกประกาศเพื่อกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร การควบคุมและมาตรการบังคับ รวมถึงการพิจารณาและออกคำสั่งเกี่ยวกับการออกใบอนุญาต การต่ออายุใบอนุญาต และการเพิกถอนใบอนุญาต

ขณะที่การกำหนดให้นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นผู้รักษาการตามกฎหมายร่วมกัน (เดิมกำหนดให้เป็นนายกรัฐมนตรี) นั้น เนื่องจากส่วนใหญ่พื้นที่ที่จัดตั้งเอ็นเตอร์เทนเมนต์

คอมเพล็กซ์ต่างๆ อยู่ภายใต้การดูแลของกระทรวงมหาดไทยอยู่แล้ว จึงให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้รักษาการตามกฎหมายร่วมกัน

ส่วนคณะกรรมการอีกชั้นคือ ชั้นปฏิบัติงานที่จะเป็นการรวมของปลัดกระทรวงต่างๆ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ยังมีกำหนดให้จัดตั้งสำนักงานควบคุมการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อควบคุม กำกับดูแล ติดตาม ตรวจสอบ ส่งเสริมและสนับสนุนการประกอบธุรกิจสถานบันเทิงครบวงจร นอกจากนี้ยังมีการจ้างเอกชนภายใน เพื่อทำการศึกษาเชิงลึกเกี่ยวกับความเหมาะสมของที่จัดตั้งเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ด้วย

สำหรับกรณีที่คณะกรรมการกฤษฎีกาได้แก้ไขเพิ่มเติม คือ กำหนดให้คนไทยที่จะเข้าไปเล่นในกาสิโนถูกกฎหมายต้องมีเงินในบัญชี 50 ล้านบาท เป็นเพียงข้อเสนอหนึ่ง จะต้องไปหารือกันต่อในสภา ซึ่งยอมรับว่าแนวคิดของกฤษฎีกากับรัฐบาลอาจจะต่างกัน แต่สุดท้ายคณะรัฐมนตรีก็รับร่าง พ.ร.บ.ของกฤษฎีกา ดังนั้นข้อกำหนดนี้จะต้องส่งเข้าสภา สุดท้ายอำนาจอยู่ที่สภาจะปรับแก้อย่างไร

ร่าง พ.ร.บ.เอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ มีจุดประสงค์ลดการพนันที่ผิดกฎหมาย สิ่งที่ชี้ชัดคือ กรณี integrated resort ของสิงคโปร์ ขณะที่เปิดมา 10 ปี ลดการพนันผิดกฎหมายจาก 3% เหลือ 0.2% เชื่อว่าเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์จะช่วยดึงคนที่ไปเล่นการพนันผิดกฎหมายเหล่านี้กลับมา หมุนในระบบเศรษฐกิจของประเทศ เพราะฉะนั้นการกำหนดเรื่องของรายได้เงินฝาก อาจจะเป็นการกันคนกว่า 60 ล้านคนออกไปจากระบบ ทั้งนี้ กระทรวงการคลังได้ตรวจสอบแล้วว่าคนไทยที่มีเงินฝากในบัญชี 50 ล้านบาทขึ้นไปมีอยู่ 1 หมื่นกว่าบัญชี

ส่วนเรื่องผลเศรษฐกิจ ทุกฝ่ายมีความเห็นไปในทิศทางเดียวกันว่าเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ จะเป็นเครื่องมือช่วยกระตุ้นการลงทุน การท่องเที่ยว และเศรษฐกิจของประเทศ ส่วนเรื่องที่คนส่วนใหญ่เป็นห่วงคือ ประเด็นทางสังคม เรื่องของการพนัน ซึ่งเรื่องนี้การตั้งกติกา ข้อกำหนด เขตบริเวณของสถานประกอบการกาสิโนที่แยกห่างจากสถานประกอบธุรกิจสถานบันเทิงอื่นอย่างชัดเจน และห้ามบุคคลที่อายุน้อยกว่า 20 ปีเข้ากาสิโน มีการตั้งคณะกรรมการกำกับด้านนี้โดยเฉพาะ รวมทั้งการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ อาทิ กล้องวงจรที่มีระบบปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) ช่วยในการตรวจสอบและกำกับคนที่จะเข้าออก ใครมีพฤติกรรมเล่นบ่อย หรือมีการใช้เงินในกาสิโนแบบเทหมดหน้าตัก ก็อาจจะมีการติดตามและห้ามเข้าพื้นที่ เป็นต้น

ที่ผ่านมาประเทศไทยมีเศรษฐกิจที่เติบโตต่ำมาก ไม่ได้เหมาะสมกับศักยภาพของประเทศ และคนไทย ทำให้การทำมาหากินและรายได้ของประชาชนไม่เพียงพอ ดังนั้นการสร้างจุดเปลี่ยนสำคัญ โดยเฉพาะด้านของเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว เป็นสิ่งสำคัญ เพราะฉะนั้นรัฐบาลถึงเร่งให้เสร็จจริง ไม่ใช่เอาแต่พูดอย่างเดียว ถ้าหากกฎหมายนี้เสร็จแล้วและเดินหน้าได้ แม้ว่ารัฐบาลจะเปลี่ยนชุดไปแล้ว แต่รัฐบาลที่เข้ามาจะสานต่อโครงการเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์แน่นอน

ทั้งนี้ การผลักดันร่างเอ็นเตอร์เทนเมนต์คอมเพล็กซ์ให้เกิดขึ้นให้ได้ในสมัยรัฐบาลนี้ เป็นภารกิจที่ผมและรัฐบาลให้ความสำคัญ