เมื่อวันที่ 6 เมษายน นายพรสัน เลี้ยงบุญเลิศชัย อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ข้อความผ่านทางเฟซบุ๊ก กรณีที่รัฐบาลใช้มาตรา 44 ห้ามโดยสารในแค็บและกระบะ ว่าคิดว่ากรณีการใช้อำนาจตามมาตรา 44 ซึ่งเป็นการใช้อำนาจในระดับรัฐธรรมนูญที่มีลักษณะค่าบังคับเทียบเท่าอำนาจนิติบัญญัติเข้าไปแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายจราจรเพื่อควบคุม “เรื่องการนั่งท้ายรถกระบะ” ผ่านคำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) อันนำไปสู่การวิพากษ์วิจารณ์ของสังคมในกรณีต่างๆ อย่างกว้างขวางนั้น มีประเด็นน่าสนใจที่อาจสามารถอธิบายและตั้งข้อสังเกตตามหลักกฎหมายรัฐธรรมนูญได้ดังนี้
1.มาตรา 44 ซึ่งถูกกำหนดสถานะให้เป็นบทบัญญัติที่ให้อำนาจค่อนข้างเบ็ดเสร็จเด็ดขาด (Absolute Powers) แก่รัฐ ในกรณีนี้กลับไม่ได้เป็นเช่นนั้น แต่มีลักษณะเป็นอำนาจที่ถูกจำกัด (Limited Powers) (ด้วยปัจจัยต่างๆ ที่จะได้อธิบายต่อไปในโอกาสหน้า)
2.กรณีตามข้อ 1.สะท้อนให้เห็นว่าระบอบรัฐธรรมนูญที่แม้ว่าจะอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญชั่วคราวนั้นอยู่ใน “ระบบทวิรัฐธรรมนูญ” หรือ “Dualist Constitution” ที่ประกอบไปด้วยการทำหน้าที่คู่ขนานกันไประหว่าง “กฎหมายรัฐธรรมนูญ” (Constitutional Law) ซึ่งทำหน้าที่ผ่านการตัดสินใจโดยองค์กรตามรัฐธรรมนูญ และ “การเมืองรัฐธรรมนูญ” (Constitutional Politics) ซึ่งทำหน้าที่ผ่านการตัดสินใจโดยประชาชน
3. การใช้อำนาจทาง “กฎหมายรัฐธรรมนูญ” ผ่านบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ (ณ ที่นี้คือ มาตรา 44) เองมิได้เป็นเครื่องประกันการให้อำนาจหรืออาณัติใดๆ แก่รัฐที่จะกระทำการได้ตามอำเภอใจ เพราะในทางหลักการแล้วมีสถานะที่ต่ำว่า “การเมืองรัฐธรรมนูญ” ดังนั้น จึงถูกควบคุมกำกับโดยการเมืองรัฐธรรมนูญของประชาชนอยู่ด้วย
4. เนื่องจาก “การเมืองรัฐธรรมนูญ” มีตำแหน่งแห่งที่ในระบอบรัฐธรรมนูญภายใต้ “ระบบทวิรัฐธรรมนูญ” ที่มีรัฐธรรมนูญ 2 ฉบับ ทำหน้าที่คู่ขนานกันไปตามที่อธิบายไปตามข้อ 2. จึงส่งผลให้ “อำนาจการตีความรัฐธรรมนูญและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง” ถูกกระจายมายังประชาชนด้วย กล่าวอีกนัยหนึ่ง ประชาชนนั้นก็เป็น “ผู้ทรงอำนาจการตีความรัฐธรรมนูญและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง” อันนำไปสู่การบังคับใช้ด้วย หาได้ผูกขาดอำนาจไว้ให้แก่เฉพาะองค์กรตามรัฐธรรมนูญอย่างรัฐสภา คณะรัฐมนตรี และศาล เท่านั้น (กรณีนี้เห็นได้จากการตีความโดยประชาชนผ่านการแสดงการวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับการใช้มาตรา 44 กับการบังคับใช้กฎหมายจราจร)
อย่างไรก็ดี กรณีดังกล่าวมีหลักการทางด้านกฎหมายรัฐธรรมนูญที่เกี่ยวข้องอีกมากมาย หากมีเวลาจะได้มาอธิบายขยายความให้ฟังในรายละเอียดต่อไป
