“บวรศักดิ์” แจง ทำประชามติแก้รธน. เป็นเรื่องสภาฯ ชี้ ใช้ฉบับใหม่-เก่า เหลื่อมเวลา 1 เดือน ชี้ หาก เกิดอุบัติเหตุการเมือง-MOA ไทม์ไลน์ขยับได้
เมื่อเวลา 11.00 น.วันที่ 16 ตุลาคม 2568 ที่ทำเนียบรัฐบาล นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองนายกรัฐมนตรี ฝ่ายกฎหมาย แถลงถึงไทม์ไลน์การจัดทำประชามติเพื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญ หากรัฐบาลอยู่ไม่ครบจะส่งผลต่อการแก้ไขรัฐธรรมนูญหรือไม่ว่า จะไปเกี่ยวได้อย่างไรในเมื่อรัฐธรรมนูญ เป็นเรื่องของสภาฯ ถ้าอยู่ในการพิจารณาของกรรมาธิการ (กมธ.) แล้วเกิดเหตุอื่น เช่น เปลี่ยนรัฐบาล สภาฯก็ยังสามารถดำเนินเรื่องต่อไป เว้นแต่ถ้ายุบสภาถือว่าจบ แต่รัฐบาลใหม่หลังจากการเลือกตั้งทั่วไป สามารถขอให้สภาฯหยิบขึ้นมาพิจารณาได้ภายใน 60 วัน
ผู้สื่อข่าวถามว่า กฎหมายประชามติ ที่ยังไม่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯลงมา จะส่งผลให้มีปัญหาหรือไม่ นายบวรศักดิ์ กล่าวว่า อย่าไปบังอาจคาดเดา เราไปเดาไม่ได้ เพราะเป็นพระราชอำนาจ ทั้งนี้หากใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ ว่าด้วยการออกเสียงประชามติ พ.ศ.2564 ไทม์ไลน์จะเร็วขึ้น แต่ถ้าใช้พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ (ฉบับที่ 2 ) ที่จะครบกำหนดเวลา 90 วัน ในการทูลเกล้าฯในวันที่ 3 พฤศจิกายน 2568 ไทม์ไลน์จะเปลี่ยน และจะทำประชามติได้เร็วขึ้นหนึ่งเดือน ซึ่งการแก้ไขรัฐธรรมนูญไม่ใช่เรื่องของรัฐบาล แต่รัฐบาลจะสนับสนุน
ดังนั้น หากสื่อต้องการถามเนื้อหาทางการเมือง ให้ไปถามหัวหน้าพรรคภูมิใจไทย พรรคเพื่อไทย พรรคประชาชน พรรคพลังประชารัฐ และส.ว.รัฐบาลมีหน้าที่เดียวคือ ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติม และร่างกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ ที่จะนำต้องไปขอประชามติ ซึ่งศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัย ต้องถาม 2-3 ครั้งโดยครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2 สามารถรวมกันได้เพื่อประหยัดงบประมาณ ซึ่งคำถามแรกจะถามว่า เห็นด้วยกับการทำประชามติแก้ไขรัฐธรรมนูญหรือไม่ และคำถามที่สองคือวิธีการ ขั้นตอนและเนื้อหาสาระของรัฐธรรมนูญ ที่เสนอมาพร้อมด้วย แต่ถ้าร่างรัฐธรรมนูญไม่เสร็จจะมีคำถามเดียวว่า เห็นชอบกับการแก้ไขรัฐธรรมนูญ หรือไม่
ผู้สื่อข่าวถามว่า กรณีครบ 90 วัน แล้วยังไม่มีการโปรดเกล้าฯ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการออกเสียงประชามติฉบับใหม่ ลงมา จะเป็นอย่างไร นายบวรศักดิ์ กล่าวว่า ถ้า 90 วัน ไม่มีการพระราชทานลงมา เป็นเรื่องที่สภาฯต้องประชุมกันตามมาตรา 146 ของรัฐธรรมนูญ อย่างไรก็ตาม อย่าไปตั้งสมมติอย่างนั้น รอความจริงก่อน และจากสถิติที่ผ่านมาส่วนใหญ่โปรดเกล้าฯลงมาทั้งหมด เว้นแต่มีข้อขัดข้องทางเทคนิค เช่น ผิดพลาดทางถ้อยคำ
เมื่อถามว่า จะใช้กฎหมายประชามติฉบับใดมาเป็นไทม์ไลน์ สามารถใช้พ.ร.บ.ประชามติของปี 64 ได้ใช่หรือไม่ นายบวรศักดิ์ กล่าวว่า ไม่ได้ห้าม โดยในข้อกฎหมายระบุว่า ให้คำนึงถึงงบประมาณที่นำมาใช้ด้วย รัฐบาลจึงต้องคำนึงถึงด้วย ซึ่งทั้งหมดเป็นไปตามกรอบที่นายกฯระบุตั้งแต่เริ่มนับการทำงาน 1 ตุลากคม 2568 กำหนดยุบสภา 31 มกราคม 2569 และระยะเวลาจัดเลือกตั้งจะอยู่ภายในเวลา 60 วัน ที่จะไปตกวันที่29 มีนาคม 2569 หากไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง แต่ถ้าMOA เปลี่ยนก็สามารถขยับได้ โดยวันเลือกตั้ง ทางคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.)จะพิจารณาด้วย รวมถึงต้องดูสถานการณ์การเมืองที่สามารถเปลี่ยนได้ตลอด
ส่วนการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ที่ใช้ร่างของพรรคประชาชนเป็นร่างหลัก มีข้อกังวลว่าอาจเปิดโอกาสให้แก้หมวด 1 และหมวด 2 นายบวรศักดิ์ กล่าวว่า ต้องรอดูการพิจารณาในวาระ 3 เพราะยังต้องมีการแก้ไข ดังนั้นให้ดูฉบับสุดท้ายที่สภาฯลงมติในวาระสาม จึงจะแน่นอนว่า จะใช้ร่างหลักของใคร
เมื่อถามย้ำว่า หากผ่านวาระสาม แล้วมีการนำเรื่องไปร้องศาลรัฐธรรมนูญ ว่าขัดต่อคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญการทำประชามติจะเหลือแค่คำถามเดียวคือต้องการให้แก้ไขรัฐธรรมนูญ ใช่หรือไม่หรือไม่ นายบวรศักดิ์ กล่าวว่า ก็จะไปถามประชามติในวันที่ 29 มีนาคมว่า เห็นชอบหรือไม่เห็นชอบในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ คำถามเดียว
เมื่อถามว่ามองว่าจะมีอุปสรรคปัญหาอะไรที่จะให้การลงมติวาระ3 ไม่เป็นไปตามที่อยากได้ จะเป็นอย่างไร นายบวรศักดิ์ กล่าวว่า เป็นการถามความเห็นส่วนตัว ซึ่งมีคำตอบในใจแต่จะไม่แถลงในนามของรัฐบาล
ผู้สื่อข่าวถามกรณีที่ศาลรัฐธรรมนูญ มีคำวินิจฉัย ไม่ให้มีการเลือกตั้งส.ส.ร.โดยตรง จะขัดกับรัฐธรรมนูญหรือไม่ นายบวรศักดิ์ กล่าวว่า การจะทำอย่างไรให้ยึดโยงประชาชน มีหลายทาง ศาลบอกไม่ให้เลือกตั้งโดยตรง ก็ใช้เลือกตั้งโดยอ้อม ส่วนที่มีวิจารณ์ว่าศาลวินิจฉัยเกินคำขอ การห้ามศาลตัดสินเกินคำขอนั้นใช้ในกฎหมายแพ่งและกฎหมายอาญา เป็นเรื่องบุคคล แต่จะมาใช้ในกฎหมายไม่ได้ เพราะกฎหมายมหาชนคุ้มครองสิทธิสาธารณะ เป็นเรื่องปกติ ไม่ได้ผิดปกติแต่อย่างใด
ผู้สื่อข่าวถามว่า หาก MOA มีการเปลี่ยนแปลง จะกระทบกับไทม์ไลน์แก้ไขรัฐธรรมนูญหรือไม่ นายบวรศักดิ์ กล่าวว่า ถ้า MOA ไม่เปลี่ยน ซึ่งก็ไม่แน่ เพราะเหตุการณ์ทางการเมืองทั้งหมดเราไม่รู้ สื่อก็รู้ว่า การเมืองเปลี่ยนทุกวัน ไม่ได้เปลี่ยนทุกเดือน แต่วันนี้ก็คืออย่างนี้ ยังไม่มีเหตุให้เปลี่ยน
