กสม. เผยแพร่สาร “วันคนพิการแห่งชาติ” วอนรัฐบาลพัฒนาสิทธิ – ส่งเสริมศักยภาพการดำรงชีวิต
เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เผยแพร่สาร เนื่องใน “วันคนพิการแห่งชาติ” ประจำปี 2568 โดยระบุว่า ปี 2568 ประเทศไทยมีคนพิการกว่า 2.28 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 3.45 ของประชากรทั้งหมด โดยแบ่งเป็นคนพิการทางการเคลื่อนไหวมากที่สุด ร้อยละ 52.26 คนพิการทางการได้ยิน ร้อยละ 19.27 และคนพิการทางการเห็น ร้อยละ 7.54
จากเหตุการณ์แผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568 และสถานการณ์ภัยพิบัติธรรมชาติในรูปแบบอื่น ๆ ทั้งน้ำท่วม น้ำแล้ง น้ำป่า และการกัดเซาะชายฝั่ง พบว่า คนพิการเป็นกลุ่มที่ประสบปัญหาในการรับมือกับภัยพิบัติและได้รับผลกระทบมากที่สุด เนื่องจากรัฐขาดการเตรียมความพร้อมและระบบแจ้งเตือนที่เหมาะสมกับเงื่อนไขทางกายภาพของคนพิการ เช่น คนพิการทางการเห็นและได้ยิน ไม่สามารถรับรู้ถึงเหตุการณ์แผ่นดินไหวหรือน้ำป่าไหลหลากได้อย่างชัดเจนและในทันที ทำให้ไม่แน่ใจว่าเกิดเหตุการณ์อะไรขึ้น และคนพิการทุกรูปแบบยังมีอุปสรรคในการอพยพออกจากอาคารสูงหรือพื้นที่ประสบภัยพิบัติ เนื่องจากขาดการฝึกซ้อมและไม่มีอุปกรณ์ช่วยเหลือที่เหมาะสมเพียงพอ
ทั้งนี้ คนพิการยังประสบปัญหาและข้อจำกัดเดิมเกี่ยวกับการเข้าถึงบริการสาธารณะและสิ่งอำนวยความสะดวก ประสบปัญหาในการเข้าถึงเทคโนโลยี ระบบสารสนเทศและการสื่อสาร รวมทั้งมีอุปสรรคในการประกอบอาชีพ คนพิการทางการเห็นยังไม่สามารถจองสลากดิจิทัลในแอพพลิเคชันของรัฐได้ด้วยตนเอง คนพิการทางการได้ยินยังยากที่จะเข้าถึงความช่วยเหลือทางกฎหมาย เนื่องจากขาดแคลนบริการล่ามภาษามือในหน่วยงานภาครัฐ
ประกอบกับเมื่อศูนย์บริการถ่ายทอดการสื่อสารแห่งประเทศไทย (TTRS) หรือ ศูนย์บริการล่ามภาษามือทางไกลต้องปิดให้บริการลงเพราะไม่ได้รับงบสนับสนุนจากภาครัฐ คนพิการทางการได้ยินจึงได้รับผลกระทบต่อการดำรงชีวิตมากขึ้น ปัญหาเหล่านี้สะท้อนว่าคนพิการในประเทศไทยยังมีอุปสรรคในการเข้าถึงสิทธิและโอกาสอันไม่สอดคล้องและเป็นไปตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ (Convention on the Rights of Persons with Disabilities – CRPD) ที่ประเทศไทยเป็นภาคีและมีพันธกรณีต้องปฏิบัติตาม
เนื่องในโอกาสวัน “คนพิการแห่งชาติ” ประจำปี 2568 ซึ่งในปีนี้ตรงกับวันเสาร์ที่ 8 พฤศจิกายน กสม.ขอให้รัฐบาลดำเนินการอย่างต่อเนื่องในการพัฒนาสิทธิและโอกาสด้านต่าง ๆ ของคนพิการ ส่งเสริมศักยภาพของคนพิการในการดำรงชีวิตและการรับมือกับสถานการณ์เสี่ยง เช่น ปรับปรุงสถานที่สาธารณะเพื่อรองรับการใช้งานแบบอารยสถาปัตย์ (universal design) ซึ่งเหมาะสมกับคนพิการและผู้สูงอายุ จัดทำระบบการเตือนภัยและแผนการรับมือกับภัยพิบัติที่เหมาะสมสำหรับคนพิการทุกรูปแบบ และสนับสนุนให้มีล่ามภาษามือหรือระบบที่อำนวยความสะดวกในการสื่อสารที่ปลอดภัย ทั้งนี้เพื่อส่งเสริมให้ชุมชนคนพิการมีความมั่นคงปลอดภัยในการใช้ชีวิตและอยู่ร่วมกับทุกคนได้อย่างมีศักดิ์ศรีเท่าเทียมกัน
