ปชน.เปิดเอกสารกรมการปกครอง แจง Laser ID เคยได้รับอนุญาตแล้ว ยัน ทำถูกต้องตามกม.

เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ เฟซบุ๊ก Fact Check-พรรคประชาชน ได้โพสต์ข้อความชี้แจงกรณีการขอ Laser ID จากประชาชนผู้สมัครสมาชิกพรรค โดยระบุว่า

พรรคประชาชนยืนยันการขอ Laser ID จากประชาชนผู้สมัครสมาชิกพรรคถูกต้องตามกฎหมาย

เนื่องจากมีกระแสข่าวจากหลายแหล่งชี้ว่ากระบวนการการสมัครสมาชิกพรรคประชาชนอาจจะผิดกฎหมาย และส่งผลไปถึงการยุบพรรคได้ พรรคประชาชนขอยืนยันว่าไม่เป็นความจริง

สิ่งแรกที่ต้องทำความเข้าใจคือ “การขอ Laser ID จากประชาชน” และ “การขออนุญาตเชื่อมต่อข้อมูล Laser ID กับกรมการปกครอง” เป็นคนละเรื่องกัน

“การขอ Laser ID จากประชาชน” สามารถทำได้ด้วยการขอความยินยอมทั่วไป เหมือนการขอข้อมูลส่วนบุคคลอื่นๆ เช่น ชื่อ ที่อยู่ อีเมล์ เบอร์โทรศัพท์ ฯลฯ ไม่ต้องทำเรื่องขออนุญาตไปที่กรมการปกครอง เป็นพันธะระหว่างประชาชนผู้เป็นเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลและผู้ขอ(พรรค)

“การขออนุญาตเชื่อมต่อข้องมูล Laser ID กับกรมการปกครอง” ต้องขออนุญาตจากกรมการปกครอง ในกระบวนการนี้พรรคอนาคตใหม่และพรรคก้าวไกลในอดีตเคยได้รับอนุญาตให้เชื่อมต่อกับระบบของกรมการปกครองอย่างเสร็จสมบูรณ์แล้ว ก่อนที่จะมีการยุบพรรค

สำหรับพรรคประชาชน พรรคได้รับอนุญาตในส่วนของโปรแกรมสำหรับอ่านข้อมูลจากบัตรประจำตัวประชาชนแบบอเนกประสงค์ (Smart Card), ระบบพิสูจน์และยืนยันตัวตนทางดิจิทัล (DOPA Digital ID) แล้ว เหลือเพียงขั้นตอนการอนุญาตให้ใช้บริการ Web Service เพื่อตรวจสอบสถานะบัตรประจำตัวประชาชนผ่าน API เท่านั้นก็จะเสร็จสมบูรณ์

แม้จะมีการกำหนดมาตรฐานโดยทั่วไปว่าพรรคการเมืองต้องเก็บรวบรวมและนำส่งข้อมูลใดบ้าง (เช่น ชื่อ นามสกุล ที่อยู่ รหัสไปรษณีย์ เลขสมาชิก ฯลฯ) แต่พรรคการเมืองก็สามารถขอข้อมูลอื่น ๆ เพิ่มเติม เพื่อใช้สำหรับการยืนยันตัวตนผู้ประสงค์สมัครเป็นสมาชิกพรรคให้มีความถูกต้องครบถ้วน เป็นมาตรฐานการยืนยันตัวตนที่รัดกุมขึ้น เพื่อป้องกันเคสที่อาจอ้างว่าไม่ได้สมัคร โดนสวมสิทธิเอาเลขบัตรประชาชนไปสมัคร ดังนั้นจึงต้องออกแบบระบบให้ต้องยืนยันตัวตนหลายขั้นตอน เช่น

– การขอ Laser ID เลขยืนยันตัวตนหลังบัตร เพื่อป้องกันการมีแค่ข้อมูลด้านหน้าบัตร เช่น เลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก ชื่อ ที่อยู่ ฯลฯ แล้วจะสมัครได้เลย ต้องมีการยืนยันตัวตนจากระบบของกรมการปกครองด้วยว่าเป็นบัตรประจำตัวประชาชนใบล่าสุดที่ใช้งานได้จริง ข้อมูลตรงกัน

– ระบบ OCR ที่ต้องมีการถ่ายรูปผู้ที่ประสงค์จะสมัครสมาชิกกับบัตรในการสมัคร เพื่อยืนยันว่าผู้นั้นรู้เรื่องและมีความประสงค์จริงๆ ในกระบวนการสมัครสมาชิก

การขอข้อมูลเพื่อยืนยันตัวตนนี้เป็นมาตรฐานขั้นสูงกว่าที่กฎหมายกำหนด ซึ่งไม่ได้มีข้อห้ามใดๆ และเป็นมาตรฐานที่ทำมาตลอดตั้งแต่สมัยพรรคอนาคตใหม่และพรรคก้าวไกลในอดีต โดยไม่เคยมีปัญหาว่ากระทำผิดกฎหมายใดๆ

ในกรณีที่มีการให้ข่าวว่า “พรรคประชาชนฝืนคำสั่งกรมการปกครองเก็บ Laser ID อยู่ระหว่างขออนุญาตแต่รวบรวมแล้วกว่า 1.1 แสนคน” พรรคประชาชนขอยืนยันว่าไม่เป็นความจริง เพราะพรรคไม่ได้เก็บข้อมูล Laser ID และขอชี้แจงว่าถึงจะมีกรณีที่เก็บก็ไม่ได้เป็นการฝ่าฝืนกฎหมายใดๆ เพราะเป็นการขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคลนั้นแล้ว ไม่เกี่ยวกับการต้องขออนุญาตจากกรมการปกครอง ดังที่ได้อธิบายไว้ข้างต้นว่ากระบวนการสองอย่างนี้เป็นคนละอย่างกัน อย่างไรต้องขอยืนยันอีกครั้งว่า แนวทางของพรรคไม่ได้เก็บข้อมูลในส่วนนี้ตลอดมา ตั้งแต่สมัยพรรคอนาคตใหม่และพรรคก้าวไกล ก็ไม่เคยเก็บ

เพื่อไม่ให้เกิดความกังวล พรรคได้ปรับหน้าเพจสำหรับสมัครสมาชิกไม่ให้ต้องกรอก Laser ID แล้วจนกว่าจะได้รับการอนุญาตในส่วนของบริการ Web Service เพื่อตรวจสอบสถานะบัตรประจำตัวประชาชนผ่าน API ซึ่งคาดว่าจะใช้เวลาไม่นาน

ขณะที่ นายธนารัตน์ กัววัฒนาพันธุ์ CEO DomeCloud ผู้เชี่ยวชาญด้านบล็อกเชน ได้โพสต์ว่า

“อัปเดตเรื่อง Laser ID พรรคส้ม ไปสืบสวนมาให้แล้วครับ
ผมโทรหาคนในพรรคเพื่อยืนยันตรงๆ เลย แล้วเช็กกับผู้ใหญ่อีกท่านนึง ว่าน้องที่พรรคพูดงี้ พี่คิดไง สรุปว่าเห็นด้วยตรงกัน เลยมาอัพเดต ให้ทราบ ณ ที่นี้ครับ
สรุปก็คือ พรรคขอข้อมูล Laser ID ถูกต้องด้วยฐาน consent แต่ไม่ได้ใช้ และไม่ได้เก็บ แน่นอนว่าห่วย แต่ไม่ได้ผิดกฎหมายครับ แถมมีหนังสือขออนุญาตแล้ว ดังนั้นที่โจมตีกันว่า Laser ID ต้องได้รับอนุญาตจากกรมการปกครองก่อนจึงจะขอเก็บข้อมูลได้ ก็เป็นอันตกไปนะครับ ซึ่งต่อให้ไม่ขออนุญาตก็ใช้ฐาน consent ได้อยู่ดี แต่หลักฐานนี้หนักกว่า ดังนั้นจบนะครับ

ส่วนเหตุผลที่ยังขอข้อมูลนี้ เนื่องจากโปรแกรมนี้ถูกพัฒนาในช่วงรอยต่อจากก้าวไกล มาเป็นพรรคประชาชน ในส่วนของพรรคก้าวไกล มีการขออนุญาตใช้ DOPA 5 fields เรียบร้อย จึงออกแบบแบบฟอร์มให้รองรับเอาไว้ แต่พอย้ายพรรคก็ต้องสมัครกับกรมการปกครองใหม่ พอยกเลิกการใช้งานของพรรคก้าวไกลไป แต่ฟอร์มยังไม่ถูกแก้ ก็เลยยังคงปรากฏมาจนถึงปัจจุบัน
เผื่อใครสงสัย ผมถามเพิ่มมาให้แล้ว ว่าไหนบอกอยู่ในขั้นตอนขออนุญาต แล้วหนังสือนี้หมายความว่าไง เค้าบอก ได้รับอนุญาตแล้ว แต่อยู่ในขั้นตอนการจัดทำ IP Whitelist และเข้าฝึกอบรมตามระเบียบของกรมการปกครองครับ

และคำถามที่คนคาใจกันมากที่สุด คือเก็บไว้ไหม ยืนยันหนักแน่นว่าไม่ได้เก็บ และอยู่ในช่วงพิจารณาหา Audit มายืนยัน ซึ่งยากที่สุดตรงนี้นี่แหละ เนื่องจากหัวหน้าพรรคเป็นคนไอที จะถูกครหาได้ว่าเชื่อมโยงและฮั้วผล Audit ได้ง่าย หากหลังจากนี้เชื่อมต่อระบบกับกรมการปกครองแล้วเสร็จ ก็จะเริ่มตรวจสอบกับคนสมัครใหม่เท่านั้น เพื่อให้ได้ระดับ IAL 1.3 ส่วนของเดิมถือว่าระดับการยืนยันตัวอยู่ที่ IAL 1.2 ไม่มีการส่งเลข Laser ไปตรวจย้อนหลังครับ (เพราะส่งไม่ได้ ไม่เคยเก็บ)

ผมสรุปให้สั้นๆ
– ไม่ได้เก็บ Laser ID
– ไม่ผิดกฎหมาย
– แต่น่าตำหนิจริงที่ขอโดยไม่ได้ใช้
เรื่องมีเท่านี้ครับ
พิมพ์ ณ ที่ทำการ IO ชั้น 4 สเป็กเตอร์ซี”