สมชัย ชี้ กม.เปิดช่อง เลือกตั้งท้องถิ่น ลงคะแนนผ่านเน็ตได้ เสียดาย กกต.ยึดติด แต่ประชาชนตื่นรู้
วันที่ 21 มิถุนายน ที่คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ เครือข่ายภาคประชาชนได้จัดแถลงข่าวในหัวข้อ “จับตาความโปร่งใส เลือกตั้ง กทม.-พัทยา” นำโดย รศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พร้อมด้วย นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.), ดร.ธรรม์ธีร์ สุกโชติรัตน์ นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Data Scientist), นายพงษ์ศักดิ์ จันทร์อ่อน ผู้อำนวยการ We Watch, นายยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้จัดการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw) และผู้ร่วมผลักดันแคมเปญ Vote62 และ น.ส.กัลยกร สุนทรพฤกษ์ จาก iLaw ร่วมแถลงข่าว ก่อนการเลือกตั้งผู้บริหารกรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา ซึ่งจะมีขึ้นในวันที่ 28 มิถุนายน 2569
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เวลา 09.30 น. เริ่มการแถลงข่าว โดยมีสื่อมวลชน และภายในห้องประชุมมีการจัดเตรียมอุปกรณ์สำหรับการถ่ายทอดสดบันทึกภาพ ขณะที่ผู้ร่วมแถลงข่าวต่างพร้อมนำเสนอข้อมูลและข้อเสนอเกี่ยวกับการติดตามความโปร่งใสของการเลือกตั้งผู้บริหารกรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา
ในตอนหนึ่ง นายสมชัยกล่าวว่า ถ้าเรามองการเลือกตั้งผู้ว่าฯกทม. สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร (ส.ก.) และผู้บริหารเมืองพัทยา จะเห็นว่าเป็นการเลือกตั้งท้องถิ่น ความจริงแล้ว ถ้าใครไปดู พ.ร.บ.การเลือกตั้งท้องถิ่น เปรียบเทียบกับ พ.ร.ป.การเลือกตั้ง ส.ส. จะเห็นความแตกต่างกันว่า พ.ร.บ.การเลือกตั้งท้องถิ่น มีความก้าวหน้ามากกว่า ยกตัวอย่าง เช่น รูปแบบของการใช้สิทธิ พ.ร.ป.การเลือกตั้ง ส.ส. กำหนดเพียงรูปแบบเดียว คือใช้บัตรเลือกตั้งเท่านั้น แต่ พ.ร.บ.การเลือกตั้งท้องถิ่น สามารถใช้รูปแบบอื่นๆ ได้
“หมายความว่าอาจใช้บัตรเลือกตั้งก็ได้ หรืออาจเป็นเครื่องลงคะแนนก็ได้ เพราะฉะนั้น อันนี้เป็นมิติอย่างหนึ่งว่า ในแง่ของ กกต.เอง ความจริงควรใช้โอกาสของการเลือกตั้งท้องถิ่นนี้ในการพัฒนาการจัดการเลือกตั้งให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมถึงการทดลองใช้นวัตกรรมต่างๆ เพื่อเป็นการเตรียมการสู่การเลือกตั้งทั่วไปในอนาคต” นายสมชัยกล่าว
นายสมชัยกล่าวต่อว่า ระเบียบง่ายๆ เราพูดถึงเรื่องของเครื่องลงคะแนนอิเล็กทรอนิกส์ พูดถึงเรื่องการลงคะแนนทางอินเตอร์เน็ต ซึ่งจริงๆ แล้ว หากเป็นการเลือกตั้งท้องถิ่น กฎหมายไม่ได้ปิดกั้นที่จะสามารถทำได้ เพราะกฎหมายเปิดช่องไว้ แต่ทาง กกต.กลับไม่รู้จักใช้โอกาสสิ่งเหล่านี้ให้เป็นประโยชน์ ยังยึดติดกับการเลือกตั้งแบบเดิม และในแง่ของการจัดการเลือกตั้งท้องถิ่นก็สามารถใช้เป็นเครื่องมือในการพิสูจน์ความโปร่งใส พิสูจน์การทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ พิสูจน์การเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วม และพิสูจน์เรื่องการรายงานผลที่มีประสิทธิภาพ รวดเร็ว
“ซึ่งจะนำไปสู่การเป็นตัวอย่างในการจัดการเลือกตั้งทั่วไปในครั้งถัดไป อาจจะมีการรายงานผลแบบเรียลไทม์ แต่ทาง กกต.ไม่ใช้โอกาสนี้เลย กลับปล่อยให้เป็นเรื่องของเอกชนที่ต้องมาดิ้นรนดำเนินการเอง หรือการที่บอกว่าอยากให้ประชาชนมีส่วนร่วม ก็ดำเนินการกันอย่างเต็มที่เลยสิ เปิดโอกาสให้แต่ละฝ่ายที่ประสงค์จะตรวจสอบการเลือกตั้ง เข้ามาช่วยจัดการตรวจสอบการเลือกตั้งอย่างจริงจัง เป็นระบบ และเป็นแบบอย่างต่อการเลือกตั้งทั่วไปในอนาคต แต่ กกต.ไม่ใช้โอกาสนี้เลย เป็นสิ่งที่น่าเสียดาย” นายสมชัยกล่าว
นายสมชัยกล่าวต่อว่า การแถลงข่าวในวันนี้เป็นการชี้ให้เห็นว่า ในขณะที่ กกต.ไม่ทำอะไรเลย แต่ภาคประชาชนกลับมีความเอาจริงเอาจังมากกว่า ในแง่ของการจัดหาอาสาสมัครเพื่อตรวจสอบการเลือกตั้งกรุงเทพมหานครและพัทยา กกต.เองควรจะต้องตระหนักว่า ควรต้องทำให้ดีกว่านี้ ในขณะเดียวกัน ประชาชนก็ตื่นตัว ตื่นรู้กันหมดแล้ว การให้การสนับสนุนนี้ ความเป็นจริงแล้ว กกต.ควรมีงบประมาณสนับสนุนด้วยซ้ำ
นายสมชัยกล่าวว่า เมื่อก่อนนี้เราพูดถึงอาสาสมัครตรวจสอบการเลือกตั้งที่อยู่ในกฎหมาย และมีเงินสนับสนุน มีเบี้ยเลี้ยงให้แก่อาสาสมัครที่ไปสังเกตการณ์การเลือกตั้งแต่ละหน่วย ตอนนี้กลายเป็นว่าใครจะสังเกตการณ์การเลือกตั้ง iLaw จะต้องออกเงินเอง ส่วน We Watch ก็ดำเนินการเอง
“เราอยากจะบอกว่าในแง่ของประชาชนเอง เราจะทำให้ดีที่สุด และทำให้การเลือกตั้งนั้นเป็นไปอย่างโปร่งใสและเที่ยงธรรมมากที่สุด และเราอยากให้การทำงานของประชาชนนั้นเป็นแบบอย่างให้ กกต.รู้ว่าการตรวจสอบที่ดีเป็นอย่างไร” นายสมชัยกล่าวทิ้งท้าย
