สส.ปชน. ร่อนแถลงจี้รบ. ปล่อยตัว จางซิ่นเยี่ยน นักกิจกรรม ให้ลี้ภัยไปแคนาดา-หยุดละเมิดกม.ระหว่างประเทศ
เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม นายสรศักดิ์ สมรไกรสรกิจ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ได้โพสต์ถึงกรณีที่ ‘จาง ซิ่นเยี่ยน’ (Zhang Xinyen) นักกิจกรรมประชาธิปไตย ฮ่องกง ถูกห้ามไม่ให้ขึ้นเครื่องบินเพื่อเดินทางไปลี้ภัยตั้งถิ่นฐานที่แคนาดา โดยระบุว่า
แถลงการณ์ / เรียกร้องต่อรัฐบาล เรื่อง: ยุติการกักขังและขัดขวาง ‘จาง ซิ่นเยี่ยน’ ลี้ภัยไปแคนาดา หยุดละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ
จากกรณีเหตุการณ์เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคมที่ผ่านมา ที่ทางการไทยได้ขัดขวางไม่ให้ นางจาง ซิ่นเยี่ยน (Zhang Xinyan) วัย 54 ปี นักรณรงค์เพื่อประชาธิปไตยชาวจีนและสมาชิกกลุ่ม “Hong Kong Parliament” เดินทางขึ้นเครื่องบินเพื่อไปลี้ภัยตั้งถิ่นฐานยังประเทศแคนาดา และได้นำตัวเธอกลับไปกักขังไว้ที่สถานกักกันคนต่างด้าว สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ซอยสวนพลู ด้วยข้อหาอาศัยอยู่ในประเทศไทยเกินกำหนด (Overstay) นั้น
ผมในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ขอแสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อการกระทำของรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การกระทำดังกล่าวไม่เพียงแต่เป็นการทำลายโอกาสในการแสวงหาความปลอดภัยในประเทศที่สามของผู้ลี้ภัย แต่ยังสุ่มเสี่ยงอย่างยิ่งที่จะนำไปสู่การผลักดันส่งกลับไปยังประเทศจีน ซึ่งเธอเป็นผู้ต้องหาคดีความมั่นคงและถูกตั้งค่าหัวสูงถึง 200,000 ดอลลาร์ฮ่องกง การขัดขวางและกักขังในครั้งนี้ จึงเป็นการกระทำที่ขัดต่อหลักมนุษยธรรมและบรรทัดฐานสากลอย่างร้ายแรง ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้:
▪︎ การละเมิดหลักกฎหมายจารีตประเพณีระหว่างประเทศ (Customary International Law):
แม้ประเทศไทยไม่ได้เป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วยสถานภาพผู้ลี้ภัย ค.ศ. 1951 แต่หลักการห้ามผลักดันกลับ (Non-Refoulement) ได้ตกผลึกเป็นกฎหมายจารีตประเพณีระหว่างประเทศเพราะได้รับการยอมรับและปฏิบัติตามอย่างต่อเนื่อง จึงมีผลบังคับใช้กับทุกรัฐโดยไม่มีข้อยกเว้น ภายใต้กฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ หลักการนี้คุ้มครองทุกคนไม่ให้ถูกส่งตัวกลับไปเผชิญการประหัตประหารหรือการทรมาน การที่ทางการไทยใช้ข้อหา Overstay มาเป็นเครื่องมือจับกุมและกีดกันไม่ให้เธอเดินทางไปประเทศที่สามที่ตอบรับการลี้ภัยแล้ว จึงเป็นการเพิกเฉยต่อสถานะผู้ลี้ภัยทางการเมืองอย่างสิ้นเชิง
▪︎ การฝ่าฝืนกฎหมายภายในประเทศ:
การที่จาง ซิ่นเยี่ยน ถูกตั้งค่าหัวและถูกหมายหัวจากทางการจีน เป็นเหตุผลอันควรเชื่อได้ว่าหากเธอถูกผลักดันกลับ เธอจะตกอยู่ในอันตรายที่จะถูกกระทำทรมาน หรือย่ำยีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ซึ่งการส่งตัวกลับในลักษณะนี้ ถือเป็นการฝ่าฝืน พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 มาตรา 13 อย่างชัดเจน ที่ห้ามมิให้หน่วยงานของรัฐขับไล่ หรือส่งบุคคลกลับไปเผชิญอันตรายดังกล่าว
▪︎ การทำลายความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและทำให้ไทยแปลกแยก:
ในอดีต รัฐบาลไทยเคยมีประวัติการบังคับส่งกลับผู้ลี้ภัยเพื่อให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ทวิภาคีกับประเทศมหาอำนาจเหนือสิทธิมนุษยชน เช่น กรณีการผลักดันชาวอุยกูร์ให้แก่ทางการจีน หรือการกักขังชาวอุยกูร์ที่ ต.ม. สวนพลู ยาวนานกว่า 11 ปี การที่ทางการไทยขัดขวางไม่ให้ จาง ซิ่นเยี่ยน เดินทางไปประเทศแคนาดาทั้งที่แคนาดาตอบรับการตั้งถิ่นฐานแล้ว ถือเป็นการปฏิบัติประเทศพันธมิตรที่ไร้หลักการสมควรถูกประนามอย่างรุนแรง และตอกย้ำภาพลักษณ์ว่ารัฐบาลไทยพร้อมละทิ้งพันธกรณีทางจริยธรรมเพื่อเอาใจมหาอำนาจ ซึ่งจะทำให้ประเทศไทยยิ่งแปลกแยกจากสังคมโลกและขาดความน่าเชื่อถือจนยากที่จะแก้ไข
ผมในฐานะสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน จึงขอเรียกร้องต่อรัฐบาล ดังต่อไปนี้:
▪︎ ปล่อยตัวและอนุญาตให้ ‘จาง ซิ่นเยี่ยน’ เดินทางไปประเทศแคนาดาในทันที: รัฐบาลต้องยุติการขัดขวางการเดินทางไปประเทศที่สามที่ปลอดภัย และต้องไม่ดำเนินการใดๆ ที่จะนำไปสู่การผลักดันเธอกลับประเทศจีนอันเป็นการละเมิดหลัก Non-Refoulement
▪︎ ยุติการใช้กฎหมายคนเข้าเมืองเป็นเครื่องมือละเมิดสิทธิมนุษยชน: รัฐบาลต้องเลิกปฏิบัติต่อผู้แสวงหาที่ลี้ภัยในฐานะผู้เข้าเมืองผิดกฎหมาย และต้องเคารพจารีตประเพณีระหว่างประเทศอย่างเคร่งครัด โดยไม่โอนอ่อนต่อแรงกดดันให้กระทำการที่ไร้อารยะ และขัดต่อหลักศีลธรรมทางศาสนาพุทธที่คนไทยนับถือ
▪︎ บังคับใช้ พ.ร.บ. ป้องกันการทรมานฯ มาตรา 13 อย่างเป็นรูปธรรม: รัฐบาลและหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายต้องปฏิบัติตามมาตรา 13 อย่างเคร่งครัด เพื่อเป็นเกราะคุ้มครองผู้แสวงหาที่ลี้ภัยทุกคนจากการถูกส่งกลับไปเผชิญการถูกจองจำ ทรมาน อาจเป็นอันตรายถึงชีวิต
▪︎ สร้างกลไกการรับรองสถานะและพำนักชั่วคราว: รัฐบาลต้องสร้างกลไกการอนุญาตให้เข้าเมืองและพำนักอยู่ได้ (Mechanisms for entry and stay) เพื่อรับรองสถานะทางกฎหมายให้แก่ผู้ลี้ภัยที่รอการเดินทางไปประเทศที่สาม หรือผู้ที่ไม่สามารถเดินทางกลับประเทศต้นทางได้
การเคารพสิทธิมนุษยชนและพันธกรณีระหว่างประเทศจะช่วยเสริมสร้างความเป็นประเทศเอกราชที่มีศักดิ์ศรีและมีความน่าเชื่อถือในเวทีโลก ผมขอเรียกร้องให้รัฐบาลดำเนินการปล่อยตัว นางจาง ซิ่นเยี่ยน (Zhang Xinyan) ทันที เพื่อไม่ให้สังคมไทยตกเป็นเครื่องมือในการกดปราบข้ามพรมแดน (Transnational Repression)
อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง
