‘กมธ.งบฯ 70’ ชงแขวนงบ ‘กองทุนฟื้นฟูเกษตรกร’ พันล้าน หลัง ‘ชัยวัฒน์’ เปิดข้อมูล สตง. พบความไม่โปร่งใสบัญชีจำนวนลูกหนี้เกษตรกร ด้าน ‘ชาดา’ ลั่นต้องหาคนรับผิด หนุนแขวน หากให้ไปเท่ากับละเว้นปฏิบัติหน้าที่ ขณะที่ ‘เลขากองทุนฟื้นฟูฯ’ รับมีปัญหาการทำบัญชี แต่ไม่มีทุจริต ย้ำเร่งสางให้เสร็จในเดือน ก.ย.

เมื่อเวลา 09.00 น. วันที่ 14 กรกฎาคม ที่รัฐสภา ในการประชุมคณะกรรมาธิการ (กมธ.) วิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2570 สภาผู้แทนราษฎร ที่มี นายอนุรักษ์ จุรีมาศ ส.ส.ร้อยเอ็ด พรรคภูมิใจไทย รองประธาน กมธ. เป็นประธานการประชุม วาระพิจารณางบประมาณของ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์และหน่วยงานในกำกับ ทั้งนี้ กมธ.มีข้อซักถามถึงรายละเอียดดำเนินการ โดยเฉพาะในส่วนของ กองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร ที่พบว่ามีปัญหาต่อการตรวจสอบบัญชี

นายชัยวัฒน์ สถาวรวิจิตร อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะ กมธ. ซักถามว่า ส่วนของกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกรที่เสนอของบประมาณปี 2570 จำนวน 1.08 พันล้านบาทนั้น มีข้อพิจารณาว่าสมควรได้รับหรือไม่ จากข้อมูลของผู้สอบบัญชีไม่สามารให้ความเห็นได้ เพราะมีปัญหาหลายกรณี เช่น รายการเงินสด เทียบเท่าเงินสด 613 ล้านบาท จากการตรวจสอบพบบันทึกรายรับ-รายจ่าย หลายประเภทในบัญชีเงินฝากในธนาคารเดียวกัน โดยนำส่งทะเบียนคุมรายรับรายจ่ายแต่ละประเภทไม่ถูกต้อง ทำให้ไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่ายอดเงินฝากธนาคารคงเหลือนั้นถูกต้อง และไม่มีวิธีการตรวจสอบอื่นเพื่อให้ตรวจสอบได้ ทำให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ไม่สามารถสรุปได้ว่ายอดเงินฝากถูกต้องครบถ้วนหรือไม่ นอกจากนี้ ในส่วนของลูกหนี้เกษตรกรจำนวน 8.48 พันล้านบาท ตรวจสอบเอกสารหลักฐานได้แค่ 708 ล้านบาท อีก 7.77 พันล้านบาท ไม่สามารถตรวจสอบหลักฐานได้ และกองทุนไม่สามารถหาหลักฐานมาให้ตรวจสอบได้ เพราะกองทุนไม่ได้จัดทำยอดลูกหนี้คงเหลือในวันสิ้นงวดให้ตรวจสอบ

นายชัยวัฒน์กล่าวต่อว่า สตง.ได้ตรวจสอบพบว่าข้อมูลที่ส่งมาอีกหลายรายการ เช่น รายงานมูลหนี้คงค้างมีข้อผิดพลาดและไม่สัมพันธ์กับการบันทึกทางบัญชีหลายรายการ ขณะที่กองทุนไม่ได้กำหนดหลักเกณฑ์ทำธุรกรรม จัดส่งข้อมูลรายละเอียอของธุรกรรม และบางกรณีตามรายงานของการสอบข้อเท็จจริง พบว่าลูกหนี้เกษตรกรไม่มีอยู่จริง ทำให้ สตง.ไม่สามารถตรวจสอบได้ว่าลูกหนี้นั้นเป็นลูกหนี้ที่แท้จริง ได้รับการอนุมัติถูกต้อง การบันทึกบัญชีลูกหนี้และค่าใช้จ่ายถูกต้องครบถ้วนหรือไม่

“กรณีที่ลูกหนี้เกษตรกรที่ไม่มีอยู่จริงเป็นอาการหนักมาก และยังมีอีกหลายรายการที่พบการแก้ไขบัญชีย้อนหลังรวมเป็น 10 ปี รวม 12 เรื่อง เงินที่โอนเข้ามา 1.62 พันล้านบาท พบหมายเหตุประกอบงบการเงินพบว่า ไม่ทราบผู้โอน อยู่ระหว่างการตรวจสอบข้อมูล รายงานตรวจเงินแผ่นดินบ่งบอกให้เห็นว่ามีปัญหาหนักต่อการบริหารจัดการ ยิ่งกว่าเล่นขายของ เงินเข้าไม่รู้มาจากไหน เงินออกไปไหนไม่รู้ เกษตรกรบางรายไม่มีตัวตนจริง ผมขอตั้งคำถามว่าเกิดอะไรกับการบริหารกองทุนที่พบข้อผิดพลาด แล้วจะปรับปรุงแก้ปัญหาอย่างไร” นายชัยวัฒน์กล่าว

นายชัยวัฒน์ถามด้วยว่า อย่างไรก็ตาม การแก้ไขปัญหาหนี้สินเกษตรกรมี 2 โครงการ คือโครงการแก้ปัญหาฟื้นฟูหนี้สินที่เป็นองค์กร และโครงการแก้ปัญหาฟื้นฟูหนี้สินลูกหนี้ที่เป็นเกษตรกร โดยในปี 2570 มีตัวชี้วัดว่าจะแก้หนี้เกษตรกรให้ได้ 621 ราย ใช้งบ 288 ล้านบาท เมื่อดูตัวเลขงบตั้งแต่เริ่มจัดตั้งกองทุนปี 2542 ใช้เงินไปแล้ว 1.6 หมื่นล้านบาท แต่ปัญหาหนี้สินเกษตรกรไม่ลดลง แสดงว่ากองทุนฟื้นฟูทำไม่ได้เป้าหมาย ดังนั้น ต้องพิจารณาว่าองค์กรจะอยู่ต่อไปหรือไม่ ขณะที่ยอดคงเหลือของเงินปี 2569 มียอดคงเหลือ 613 ล้านบาท ปี 2570 ประมาณว่าจะมียอดเงินคงเหลือ 346 ล้านบาท ปี 2571 เหลือ 514 ล้านบาท และปี 2572 คาดว่าจะเหลือเงิน 11.6 ล้านบาท ยอดเงินคงเหลือที่หายไปจำนวนมากเป็นเพราะอะไร

ด้าน นายชาดา ไทยเศรษฐ์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย ในฐานะ กมธ. อภิปรายว่า จากข้อมูลที่ สตง.ตรวจสอบและให้ความเห็นเกี่ยวกับวงเงินประมาณ 7 พันล้านบาทนั้น เห็นว่าเป็นประเด็นที่ กมธ.ไม่ควรปล่อยผ่าน เพราะกองทุนฟื้นฟูเป็นหน่วยงานที่มีอิทธิพลทางการเมือง จนนักการเมืองหลายคนไม่กล้าเข้าไปแตะต้อง เพราะเกรงแรงกดดันจากกลุ่มผู้ชุมนุม แต่ในฐานะ กมธ.เห็นว่าจำเป็นต้องแขวนงบประมาณส่วนนี้ไว้ก่อน หากยังไม่มีความชัดเจน เพราะหากหน่วยงานมีปัญหาในการบริหารจัดการ แต่ กมธ.ยังอนุมัติงบประมาณก็จะต้องตั้งคำถามได้ว่า กมธ.มีหน้าที่ตรวจสอบไปเพื่ออะไร

“เมื่อ สตง.ดำเนินการแล้วแต่ไม่มีการแจ้งความ ไม่ดำเนินคดี ถือว่าผิด เรียนด้วยความเคารพว่าต้องแขวน ซึ่งจะเท่ากับช่วยรัฐมนตรีไปด้วย เพราะไม่มีนักการเมืองคนไหนกล้า แต่ กมธ.ในนามของคณะกรรมาธิการทำได้ ถ้าไม่ทำผมถือว่ากรรมาธิการบกพร่อง เพราะขนาด สตง.ชี้เช่นนี้ยังปล่อยให้ผ่านไป แล้วเราจะมานั่งพิจารณาอะไรกัน เราจะมาทำงานในฐานะอะไร ผมขอเรียนด้วยความเคารพว่าต้องแขวนไว้ก่อน ให้ไม่ได้ ให้เท่ากับเราละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ที่ถูกต้องด้วย” นายชาดากล่าว

นายชาดากล่าวต่อว่า เราไม่ควรเอาเกษตรกรเป็นตัวประกัน ในการเรียกร้องงบประมาณ ตั้งแต่มีการจัดตั้งกองทุนมีการของบประมาณเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากเดิมที่บอกว่าใช้เงินไม่มาก แต่ปัจจุบันใช้งบประมาณไปแล้วนับแสนล้านบาท ปัญหาก็ยังไม่ยุติ หากยังดำเนินการในรูปแบบเดิมก็จะไม่มีวันจบ และอาจเปิดช่องให้เกิดการแสวงหาผลประโยชน์จากงบประมาณของรัฐ

นายชาดา กล่าวด้วยว่า ทั้งนี้ ปัญหาที่เกิดขึ้นไม่ใช่การฟื้นฟูเกษตรกรทั้งประเทศ แต่กลับกลายเป็นการที่บางกลุ่มใช้เกษตรกรเป็นเครื่องมือต่อรองกับอำนาจรัฐผ่านการชุมนุมเรียกร้องงบประมาณ ดังนั้น ก่อนจะอนุมัติงบประมาณเพิ่มเติมต้องมีการตรวจสอบข้อเท็จจริง หาผู้รับผิดชอบ และชี้แจงให้ชัดเจนว่าเงินของรัฐที่ผ่านมาใช้ไปกับอะไร หากยังไม่มีคำชี้แจงที่ชัดเจนก็ควรแขวนงบประมาณส่วนนี้ไว้ก่อน ไม่ควรอนุมัติให้ผ่าน

ขณะที่ นายบุญลือ ประเสริฐโสภา ส.ส.ราชบุรี พรรคภูมิใจไทย ในฐานะ กมธ. อภิปรายสนับสนุนนายชาดาว่า ผมเห็นด้วยกับท่านชาดา ต้องปล่อย ต้องเลิกม็อบเกษตร ไม่มีอาชีพเดินขบวน เพื่อนำเงินกองทุนฟื้นฟูไปช่วย ขอให้แขวน

ก่อนที่ นางวรรณี มหานีรานนท์ เลขาธิการสำนักงานกองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร ชี้แจงว่า ยอมรับว่าตามการรายงานบัญชีของ สตง.นั้นเป็นปัญหาจริง แต่เป็นความบกพร่องทางข้อมูล บกพร่องทางการบริหารจัดการ ไม่ใช่การทุจริต และยอมรับว่าตั้งแต่ตั้งกองทุนฟื้นฟูสามารถเริ่มแก้ปัญหาหนี้สินเกษตรกรได้ในปี 2549 คือซื้อหนี้เข้ากองทุน และให้เงินกู้ยืมกับกลุ่มองค์กร มีเกษตรกรเข้ากองทุน 4 หมื่นคน มีโครงการมากกว่า 1.3 หมื่นโครงการ มีสาขาจังหวัด 81 แห่ง และมีสำนักงานใหญ่อีก 1 แห่ง โดยระยะเริ่มต้นกองทุนไม่มีระบบการเงิน การบัญชีที่ออกแบบครอบคลุมทุกสาขา ทำให้มีปัญหา แต่ได้แก้ไขปรับปรุงในปี 2564 เริ่มใช้ได้ในปี 2565 ซึ่งมีรายละเอียดความเคลื่อนไหวข้อมูล ทั้งนี้ มีรายการรับ-จ่ายรวมกว่า 2 แสนรายการ

“ตั้งแต่ปี 65 ถึงปัจจุบันมีข้อมูลที่ตรวจสอบได้ แต่ยังมีข้อมูลที่สะสางอีกว่า 2 แสนรายการ จึงเป็นภารกิจหลักที่สำนักงานต้องสะสาง ซึ่งขณะนี้มี สตง.เป็นพี่เลี้ยง ให้คำปรึกษา โดยภายในเดือนกันยายนนี้จะมีความคืบหน้าในการสะสางหลายรายการ ซึ่งยอมรับว่าการบริหารจัดการมีปัญหา แต่ไม่ใช่การทุจริต” นางวรรณีกล่าว