ทนายนรเศรษฐ์ ชี้อนุทิน-ภท. ไล่ฟ้องยิ่งชีพ เจตนาไม่สุจริต ยันกระทำกรรมเดียว แต่แยกคดี เข้าข่ายฟ้องปิดปาก 

เมื่อวันที่ 25 กรกฎาคม 2569 นายนรเศรษฐ์ นาหนองตูม ทนายความสิทธิมนุษยชน ได้โพสต์ให้ความเห็นทางกฎหมายกรณีที่แกนนำพรรคภูมิใจไทย จะฟ้อง นายยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผอ.โครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (ไอลอว์) หลังยื่นหลักฐานคดีฮั้วเลือก ส.ว. เพื่อให้ใช้อำนาจหน้าที่ในการสอบสวนบุคคลในฝ่ายรัฐบาล 9 ราย โดยระบุชื่อ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีใน ครม.ด้วย ว่า

กรณีการแถลงข่าวของนายยิ่งชีพ อัชฌานนท์
และต่อมาได้มีข่าวว่านายกรัฐมนตรีรัฐมนตรีรวมถึงนักการเมืองหลายคนจะฟ้องร้องดำเนินคดี ผมมีความเห็นทางกฎหมายดังนี้ครับ

การแถลงข่าวหรือแสดงความคิดเห็นในสถานที่และเวลาเดียวกัน แม้จะมีเนื้อหาเอ่ยถึงหรือพาดพิงบุคคลจำนวนหลายคน (เช่น นายกรัฐมนตรี รัฐมนตรี และนักการเมืองรวม 9 คน) ในทางกฎหมายอาญาถือเป็น “การกระทำความผิดกรรมเดียว”

เนื่องจากองค์ประกอบของการกระทำเกิดขึ้นจากเจตนาและการกระทำเดียวกันในวาระเดียว ไม่สามารถแยกการกระทำเดียวกันนี้ออกเป็นคดีหลายกรรมต่างกันหรือหลายคดีเพียงเพราะมีผู้เสียหายหลายคนได้

ตามหลักสิทธิมนุษยชนและหลักกฎหมายสากล โดยเฉพาะกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ได้รับรองหลักการว่า บุคคลจะถูกนำตัวมาดำเนินคดีหรือรับโทษซ้ำสองสำหรับการกระทำความผิดที่ได้มีคำพิพากษาถึงที่สุดแล้วไม่ได้

การนำเหตุการณ์แถลงข่าวเพียงครั้งเดียวไปแยกฟ้องคดีหลายครั้ง หรือดำเนินคดีซ้ำซ้อนในต่างท้องที่ ย่อมขัดต่อหลักการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานตามมาตรฐานสากลดังกล่าว

หากมีการแยกนำเหตุการณ์เดียวกันนี้ไปแจ้งความร้องทุกข์หรือฟ้องร้องดำเนินคดีกระจายไปในหลายพื้นที่/หลายศาล พฤติการณ์ดังกล่าวย่อมสะท้อนให้เห็นถึง “เจตนาที่ไม่สุจริต” ของผู้ฟ้อง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างภาระเกินสมควรแก่ผู้ถูกกล่าวหา ทั้งในด้านเวลา ค่าใช้จ่าย และความกลัว

ลักษณะเช่นนี้เข้าข่ายการใช้กระบวนการยุติธรรมเป็นเครื่องมือ หรือที่เรียกว่า “การฟ้องคดีปิดปาก” เพื่อยับยั้งการแสดงความคิดเห็นและการตรวจสอบทางการเมือง ซึ่งขัดต่อเจตนารมณ์แห่งการรับรองเสรีภาพในการแสดงออกตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายสากล