ประกาศใช้แล้ว กฎกระทรวงเปิดช่องรัฐ เลิกสัญญา-ขึ้นแบล็กลิสต์ ผู้รับเหมาชุ่ย ชี้เข้าข่ายทิ้งงาน

จากกรณี เว็บไซต์ราชกิจานุเบกษา เผยแพร่ประกาศกฎกระทรวง กำหนดการกระทำอันมีลักษณะเป็นการทิ้งงาน อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 วรรคหนึ่ง และมาตรา 109 (6) แห่งพระราชบัญญัติ การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ.2560 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้

ให้การปฏิบัติงานหรือละเว้นการปฏิบัติงานของผู้รับจ้างงานก่อสร้างตั้งแต่วันที่ลงนามในสัญญาจนถึงวันที่มีการตรวจรับงานครั้งสุดท้ายหรือวันที่มีการเลิกสัญญา ซึ่งทำให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงจนเป็นอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สินของประชาชน เป็นการกระทำอันมีลักษณะเป็นการทิ้งงาน โดยมี เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เซ็นต์รับรอง

ล่าสุด เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม นายศุภณัฐ มีนชัยนันท์ ส.ส.กทม. พรรคประชาชน ได้โพสต์ผ่านเฟซบุ๊กเกี่ยวกับกรณีดังกล่าว ระบุว่า “ในที่สุดก็มาแล้ว กฎกระทรวงใหม่ ถ้าผู้รับเหมาทำให้เกิดความเสียหายเป็นอันตรายต่อชีวิต และทรัพย์สิน ถือว่ามีลักษณะ “เป็นการทิ้งงาน” โดยหน่วยงานสามารถแจ้ง “ยกเลิกสัญญา” และ “เอาขึ้น blacklist” ได้

จากเดิม แม้ว่าผู้รับเหมาจะทำให้เกิดความเสียหาย และต่อให้มีผู้เสียชีวิตเป็น 100 คน แต่กฎหมายเดิมกลับไม่ได้เปิดช่องให้รัฐยกเลิกสัญญา จากสาเหตุผู้รับเหมาทำคนตายได้ ทำให้เกิดเหตุอุบัติเหตุคนเสียชีวิตเยอะมากๆ แล้วรัฐกลับทำไรไม่ได้ ต้องปล่อยเขาทำงานต่อไป

เมื่อปีที่แล้ว ที่พวกผมได้เสนอญัตติตั้ง กมธ.วิสามัญ ยกระดับมาตรฐานการก่อสร้าง แล้วเขาไปเป็นกรรมาธิการ พวกเราก็ได้เรียกร้องให้กรมบัญชีกลางแก้ไขกฎหมายเพื่ออุดช่องโหว่นี้ เพราะด้วย (ภาพที่ 2) กฎหมาย พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้าง มาตรา 109 ที่กำหนดลักษณะการกระทำที่เป็นการทิ้งงาน ไม่มีเรื่องที่ผู้รับเหมาทำให้คนเสียชีวิตแล้วตีว่าทิ้งงาน แล้วบอกเลิกสัญญาได้ เลยกลายเป็นว่าต่อให้ผู้รับเหมาทำคนเสียชีวิตเป็น 100 คน แต่รัฐก็ไม่สามารถใช้เป็นเหตุยกเลิกสัญญาได้ ทำให้รัฐต้องไปอ้อมหาเหตุข้อผิดพลาดอื่นๆ ของผู้รับเหมา เพื่อมายกเลิกสัญญาแทน

ซึ่งปัญหาข้อจำกัดทางกฎหมายนี้ ผมก็เคยออกมาเตือนนายกเมื่อ 6 เดือนก่อนสมัยยุบสภา ช่วงเหตุการณ์ คานหล่นทับรถไฟ ที่ อ.สีคิ้ว จ.โคราช จนมีผู้เสียชีวิต 32 ราย เพราะตอนนั้นถล่มปุ๊บ นายกฯไปสั่งยกเลิกสัญญาปั๊บ โดยยังหาช่องไม่ได้ว่า เอกชนทำผิดสัญญาตรงไหน อาจทำให้รัฐเสียค่าโง่เพราะโดนเอกชนฟ้องกลับได้ https://youtu.be/SPCN-s3O500?si=IjvF6CuS_lh7Piz- (ซึ่งสุดท้าย ก็ไม่มีการยกเลิกสัญญาตามที่นายกสั่ง)

แต่หลังจากนี้ไม่ต้องกังวลแล้วครับ เพราะกรมบัญชีกลางได้ออกกฎกระทรวงใหม่ กำหนดการกระทำอันเป็นลักษณะทิ้งงาน โดยเพิ่มเรื่องการทำเกิดอันตรายต่อชีวิต และทรัพย์สินเข้าไป ซึ่งถ้ามีผู้รับเหมาทำให้ เกิดความเสียหายร้ายแรง แม้ผู้รับเหมาไม่ได้ทิ้งงานจริงๆ แต่เราจะถือว่า ผู้รับเหมารายนั้นทิ้งงาน และใช้เป็นเหตุยกเลิกสัญญา และแจ้งกรมบัญชีกลางขึ้น blacklist ได้ครับ

ทั้งนี้ กฎกระทรวงนี้ต่างจาก #สมุดพกผู้รับเหมา ตรงที่ กฎกระทรวงนี้ให้อำนาจยกเลิกสัญญาที่ทำอยู่ได้ทันที

ส่วนกรณีสมุดพก จะเปิดช่องให้ยืดหยุดกับรัฐในการลงโทษมากขึ้น อย่างกรณีที่มีการทำให้คนเสียชีวิต แต่รัฐไม่อยากยกเลิกสัญญา (อาจด้วยว่า ยกเลิกแล้ว ไปเปิดประมูลใหม่ จะทำให้งานล่าช้ากว่าเดิม เพราะงานใกล้เสร็จมากๆแล้ว) รัฐก็สามารถตัดแต้มเขาแทน เพื่อระงับไม่ให้เขาเข้าประมูลโครงการใหม่ได้ โดยที่ยังปล่อยให้ทำโครงการเดิมต่อไปจนจบ

รายละเอียดเรื่องสมุดพก: https://x.com/banksuphanatmin/status/2077666567869895115

ปล. ผมแปะมาตรา 109 ปัจจุบันมาให้ดูครับว่า กฎหมายระดับ พ.ร.บ.มันไม่มีเรื่อง ผู้รับเหมาทำคนเสียชีวิตแล้วใช้เป็นเหตุว่าทิ้งงานได้ จึงต้องใช้อำนาจตาม ม.109(6) เพิ่มเรื่องนี้ในกฎกระทรวงแทน”