วันนี้ (19 มิ.ย.) ผศ.ดร.สุรเชษฐ์ ประวีณวงศ์วุฒิ นักวิชาการด้านวิศวกรรมการขนส่ง สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย เผยแพร่บทความเกี่ยวกับ กรณีการใช้ม.44 เร่งรัดการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูง ซึ่งถูกสังคมบางส่วนตั้งคำถาม กรณีมีหลายข้อที่ยกเว้นและอนุญาตให้การดำเนินการบางส่วน ไม่ต้องอยู่ภายใต้กฎหมายไทย ลงในเฟสบุ๊กส่วนตัว Surachet Pravinvongvuth มีรายละเอียดดังนี้
ผมขอให้ความเห็นในฐานะนักวิชาการที่ไม่ได้มีส่วนได้เสียกับโครงการรถไฟไทย–จีนหรือขั้วอำนาจใด แต่ผมเป็นประชาชนผู้เสียภาษี ซึ่งมีเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นต่อการที่รัฐจะนำเงินภาษีจำนวนมากไปใช้ ท่านผู้อ่านจะเห็นด้วยกับผมหรือไม่เป็นสิทธิของท่าน แต่ผมอยากให้สังคมอ่านและไม่เอนเอียงไปตามกระแส ไม่เลือกข้าง ถูกผิดว่ากันเป็นเรื่องๆ โดยในแต่ละเรื่องเป็นการตัดสินใจของท่านที่จะเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับสิ่งที่รัฐบาลทำ บนพื้นฐานของความรู้และข้อมูลจากรอบด้าน
ในกรณีของโครงการรถไฟไทย–จีน ผมเห็นด้วยกับความตั้งใจที่ดี ที่ผู้มีอำนาจอยากเห็นการพัฒนาของประเทศ ให้คนไทยมีรถไฟความเร็วสูงใช้ แต่ความตั้งใจที่ดีอย่างเดียวมันไม่เพียงพอต่อการนำเงินภาษีของพวกเราทุกคนไปใช้ การจะทำโครงการขนาดใหญ่แบบนี้มันต้องมีการศึกษาอย่างรอบคอบโดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นของความคุ้มค่า (ผลประโยชน์เมื่อเทียบกับต้นทุน) ผมจึงไม่เห็นด้วยกับสิ่งที่รัฐบาลได้ทำลงไป ดังที่จะได้อธิบายและสรุปเป็นข้อเสนอแนะให้ผู้ที่เกี่ยวข้องนำไปพิจารณาดำเนินการต่อไป
ผิดที่ 1: รัฐบาลอาสาจะเข้ามาปฏิรูป แต่กลับมาเร่งอนุมัติโครงการ
ผมต้องการเห็นรัฐบาลแถลงผลงานในการปฏิรูปกระทรวงคมนาคม เพราะอำนาจเต็มอยู่ที่ท่าน ไม่ได้อยากเห็นท่านมาเร่งอนุมัติโครงการ ซึ่งตรวจสอบได้ยากในรัฐบาลนี้
ผิดที่ 2: โครงการที่อนุมัติมา มีความซ้ำซ้อน ทำให้การลงทุนไม่คุ้มค่า
โครงการรถไฟไทย–จีน จากกรุงเทพไปโคราช มีความซ้ำซ้อนอย่างชัดเจนกับโครงการมอเตอร์เวย์กรุงเทพ-โคราชที่รัฐบาลนี้เพิ่งอนุมัติให้สร้างไป การทำแบบนี้จะทำให้มีผู้มาใช้รถไฟไทย–จีนน้อยมาก ทำให้โครงการนี้ไม่คุ้มค่าอย่างยิ่ง ทั้งทางการเงินและทางเศรษฐกิจ (ผมเคยให้สัมภาษณ์ในประเด็นนี้แล้ว รายละเอียดเพิ่มเติม หาอ่านได้จาก https://www.matichon.co.th/news/365654) ผมยอมรับได้ที่โครงการจะไม่มีความคุ้มค่าทางการเงินเพราะเป็นบริการสาธารณะ แต่รัฐบาลนี้ไปสร้างมอเตอร์เวย์มาแข่งกันเองจนทำให้โครงการไม่คุ้มค่าทั้งทางการเงินและทางเศรษฐกิจ (จำนวนผู้ที่จะมาใช้รถไฟความเร็วสูงจะน้อยลงกว่า “กรณีไม่มีมอเตอร์เวย์” อีกมาก)
ผิดที่ 3: หลงทางกับนโยบาย Thailand 4.0 ของตัวเอง
รัฐบาลนี้มีความตั้งใจดีที่ได้ประกาศไว้อย่างชัดเจนว่าอยากให้ประเทศเรามีนวัตกรรม แต่ในทางปฏิบัติ การไปทุ่มงบประมาณจำนวนมหาศาล (ถึงแม้จะกู้มา ก็ต้องใช้เงินภาษีจ่ายคืนอยู่ดี พร้อมดอกเบี้ยอีกต่างหาก) ให้จีนมาสร้างให้แล้วซื้อรถไฟจากจีนมาวิ่ง แล้วมันจะเกิดนวัตกรรมของไทยได้อย่างไร?
ผมรักประเทศไทยและมีความตั้งใจดีไม่น้อยไปกว่าผู้ที่มีอำนาจ จึงขอเสนอแนะให้รัฐบาลใช้อำนาจเต็มไปกับข้อเสนอแนะดังต่อไปนี้
ข้อเสนอแนะที่ 1: เปิดเผยผลการศึกษาในประเด็นของ “ความคุ้มค่า” โดยละเอียด
ทั้งในเรื่องของการพยากรณ์จำนวนผู้โดยสาร EIRR (Economic Rate of Return) FIRR (Financial Rate of Return) Market Shares (ระหว่างถนนมิตรภาพ มอเตอร์เวย์ รถไฟธรรมดา และรถไฟความเร็วสูง) และที่สำคัญคือแบบจำลองที่ใช้ในการพยากรณ์ (Travel Demand Forecasting Model)
ข้อเสนอแนะที่ 2: ปฏิรูปกระทรวงคมนาคมอย่างที่ท่านสัญญาไว้ ไม่ใช่เร่งอนุมัติโครงการอย่างที่เป็นอยู่
ทุกวันนี้กระทรวงคมนาคมมีปัญหาอยู่มาก ไม่ว่าจะเป็นประเด็นระบบขนส่งสาธารณะ Taxi/Uber รถตู้โดยสาร รถติด ความปลอดภัยบนท้องถนน การระบายน้ำจากถนน ความซ้ำซ้อนของหน่วยงาน การจัดซื้อจัดจ้าง กองทุนโครงสร้างพื้นฐานเพื่ออนาคตประเทศไทย หน่วยงานที่จะมาดำเนินการรถไฟสายสีแดงที่กำลังจะแล้วเสร็จและรถไฟความเร็วสูงที่กำลังจะสร้าง เป็นต้น
ข้อเสนอแนะที่ 3: แก้ไขปัญหาทุจริตคอรัปชั่นโดยเฉพาะในงานก่อสร้าง
ถึงแม้ผมจะไม่มีใบเสร็จ แต่ผมว่าหลายท่านก็คงได้ยินมาไม่มากก็น้อย ขอให้รัฐบาลใช้อำนาจเต็มไปกับการแก้ไขปัญหา ไม่ใช่สร้างปัญหาเพิ่ม
ข้อเสนอแนะที่ 4: บูรณาการแผนงานในการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่
ทุกวันนี้ ต่างหน่วยงานต่างวางแผน เราจึงมีโครงการที่ไม่คุ้มค่าเกิดขึ้นมากมาย ดังเช่นในกรณีของกรุงเทพ-โคราช ที่ผมเคยเตือนแล้วว่ามันไม่คุ้มค่าอย่างยิ่งที่จะทำทั้งมอเตอร์เวย์ รถไฟทางคู่ และรถไฟความเร็วสูงไปพร้อม ๆ กัน แบ่งไปทำที่อื่นหรืออย่างอื่น จะคุ้มค่ากว่ามาก
ข้อเสนอแนะที่ 5: ให้ความสำคัญกับการใช้งบประมาณในการแก้ไขปัญหาบนถนนที่มีอยู่แล้ว (รถติด/น้ำท่วม/
เป็นหลุมเป็นบ่อ/ไม่เรียบ/ไม่ปลอดภัย) มากกว่าการเร่งสร้างมอเตอร์เวย์หรือรถไฟความเร็วสูง
หากจะบอกว่าถนนที่มีอยู่แล้วไม่ค่อยมีปัญหา ไม่จำเป็นมาก ไม่ต้องใช้งบประมาณมาก ประเทศนี้ก็มีเรื่องสำคัญอื่น ๆ เช่นเรื่องการศึกษา การวิจัยและพัฒนา การสาธารณะสุข เป็นต้น ที่ต้องการงบประมาณเช่นกัน อย่าไปลงทุนกับโครงการใหม่ที่ไม่คุ้มค่าเลย
