มูลนิธิสืบฯ ฟ้องศาลปกครอง เพิกถอน EHIA อ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด ชี้อย่าแลกผืนป่ากับความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ จี้บริหารอ่างเดิมให้ทั่วถึง ก่อนเดินหน้าโครงการใหม่
เมื่อวันที่ 29ต.ค. ที่ศาลปกครอง น.ส.อรยุพา สังขะมาน เลขาธิการมูลนิธิสืบนาคะเสถียร ผู้รับมอบอำนาจพร้อมผู้ร่วมฟ้องคดีจากจังหวัดจันทบุรีอีก 12 คน เข้ายื่นฟ้องคณะรัฐมนตรี, คณะกรรมการ สิ่งแวดล้อมแห่งชาติ, คณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม โครงการพัฒนาแหล่งน้ำ, สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กรมชลประทาน ต่อศาลปกครองกลางขอให้ 1.เพิกถอนมติเมื่อวันที่5 สิงหาคม 2569 ที่ให้ความเห็นชอบ EHIA และการดำเนินโครงการ อ่างเก็บน้ำคลองวังโตนด จ.จันทบุรี 2. สั่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทบทวนและแก้ไขรายงาน EHIA ให้ถูกต้อง ครบถ้วน และสอดคล้องกับหลัก วิชาการและเจตนารมณ์ของกฎหมาย
และ3. สั่งให้กรมชลประทานระงับการนำ EHIA ฉบับนี้ไปใช้ประกอบการพิจารณาขอเพิกถอนพื้นที่เขตอุทยาน แห่งชาติเขาสิบห้าชั้น
น.ส.อรยุพา กล่าวว่า ที่เรายื่นคัดค้านเรื่องนี้ตั้งแต่ปี 2563 เราแสดงจุดยืนชัดเจนว่าขอให้ลดขนาดของอ่างเพื่อรักษาบ้านของสัตว์ป่าและให้ประชาชนมีน้ำกินน้ำใช้ทุกวันเราไม่ได้ปฏิเสธการมีอ่างเก็บน้ำในพื้นที่ แต่เรามองว่าจะทำอย่างไรให้อ่างเก็บน้ำที่มีอยู่ในพื้นที่อยู่แล้วระบบการกระจายน้ำสามารถกระจายน้ำไปได้ทั่วถึงและเป็นธรรม เพราะที่ทราบมาแม้มีอ่างเก็บน้ำอยู่แล้ว 3 แห่งชุมชนในพื้นที่ก็ไม่ได้ใช้น้ำอย่างที่ควรจะเป็นเพราะไม่มีระบบท่อส่งน้ำจึงบอกว่าควรจะเริ่มจากการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ให้ทั่วถึงและเป็นธรรมก่อน
นอกจากนี้ยังเห็นว่าขณะนี้คณะรัฐมนตรีมีมติให้เดินหน้าโครงการแล้วจึงถือว่าครบองค์ประกอบที่จะสามารถฟ้องคดีและศาลน่าจะรับฟ้อง แตกต่างจากที่ครั้งแรกที่ยื่นฟ้องและศาลปกครองยกฟ้องเนื่องจากมองว่าถึงโครงการต้องจัดทำ EHIAแต่ขั้นตอนสุดท้ายคือคณะรัฐมนตรีต้องเป็นผู้เห็นชอบ มูลนิธิสืบนาคะเสถียร จึงยังมิใช่ผู้มีสิทธิฟ้องคดี
ส่วนที่ครม.มีมติอนุมัติตามที่กระทรวงเกษตรฯเสนอ ขออนุมัติดำเนินโครงการนี้ก่อน EHIA จะมีอายุครบ 5 ปี และจะหมดอายุอีกแค่เพียง 5 วันนั้น เลขามูลนิธิสืบนาคะเสถียร กล่าวว่า คิดอย่างอื่นไม่ได้เลย เพราะเราก็มองว่าอีก 5 วันเท่านั้นEHIAหมดอายุแล้ว อีกครั้งเราเห็นกระบวนการความเร่งร้อนของการดำเนินการตามกฎหมาย ช่องโหว่ของกฎหมายโดยเฉพาะที่เป็นประเด็นอยู่ ไม่ใช่แค่โครงการนี้ แต่ทั้งท่าเรือน้ำลึก แลนด์บริดจ์ แม้แต่โรงไฟฟ้าพลังน้ำที่หลายองค์กรที่ออกมาเคลื่อนไหวคัดค้าน มีปัญหากับพ.ร.บ.ส่งเสริมรักษาสุขภาพสิ่งแวดล้อม คือตัวEIA/EHIAทั้งนั้น เพราะมันมีช่องว่าง ช่องโหว่จนทำให้เหมือนเป็นใบเบิกทางให้ไปทำลายพื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพ หรือทำลายพื้นที่ป่าโดยถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งเราก็คาดหวังว่าจากนี้มันจะต้องเกิดบรรทัดฐานใหม่ว่าจะทำโครงการอะไรจะต้องทำกระบวนการตั้งแต่การศึกษา การจัดทำ การพิจารณาEIA/EHIAในการจะใช้พื้นที่ป่าพื้นที่อนุรักษ์ พื้นที่ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพจะต้องมีความรัดกุมละเอียดรอบคอบมากกว่านี้ รวมถึงพื้นที่ที่ระบุในรายงานควรเป็นจริง เป็นปัจจุบันให้มากที่สุดมันไม่ควรจะมาแลกพื้นที่ป่ากับความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์อีกแล้วเพราะพื้นที่ป่าของไทยตอนนี้ตลอด 7 ปีลดลงอย่างต่อเนื่อง
