สว.ถลก รายงานกกต. รู้ไหมซื้อเสียงสะพัด เลขาแสวง รับส่งศาลรธน. ตีความอำนาจ
เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน ที่รัฐสภา การประชุมวุฒิสภา ที่มีนายบุญส่ง น้อยโสภณ รองประธานประธานสภาคนที่สอง เป็นประธานในที่ประชุม วาระพิจารณารายงานผลปฎิบัติงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ประจำปีงบประมาณ 2568 โดยนายแสวง บุญมี เลขาธืการ กกต. และรองเลขาธิการ และผู้บริหารสำนักงาน กกต. มาชี้แจงในที่ประชุม
โดยนายเทวฤทธิ์ มณีฉาย สว.อภิปรายว่า คุณค่าของ กกต. คือความเป็นอิสระและความเป็นธรรมของหน่วยงาน โดยหยิบเรื่องตัวชี้วัด ITA ที่ยังไม่สอดคล้องกับผลที่คาดว่าจะได้รับจากการใช้งบประมาณ และหยิบยกเครื่องผลสำรวจความเชื่อมั่นต่อองค์กร กกต. ในการทำหน้าที่โดยสถาบันพระปกเกล้าฯ ที่ชี้ว่า กกต. เป็นองค์กรที่อยู่ในลำดับท้ายที่สุด ขององค์กรอิสระทั้งหมด สำหรับความเชื่อมั่นในการทำหน้าที่ โดยความคืบหน้าในการพิจารณาคดีและพิจารณาเรื่องร้องเรียนมีความคืบหน้าร้อยละ 32.8%
นายเทวฤทธิ์ กล่าวต่อว่า ความล่าช้าในการพิจารณาเรื่องร้องเรียนของ กกต. อาจทำให้เวลา การพิจารณาต่อผู้ที่ถูกร้องเรียน ที่ถูกทอดยาวไป เปรียบเป็นกรงขัง ถูกตราหน้าว่าอาจเป็นบุคคลที่มลทินมัวหมองและได้รับผลกระทบจากความล่าช้าในการพิจารณาเรื่องร้องเรียนของ กกต.
ซึ่งการประเมินผลกระทบจากความล่าช้าการดำเนินคดี เพราะส่งผลกระทบและความเชื่อมั่นศรัทธาการทำงานของ กกต.และขอถามข้อเท็จจริงของมติ 5 ต่อ 2 ให้ส่งเรื่องไปยังศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยอำนาจของศาลฎีกา ว่ามีมตินี้จริงหรือไม่
ด้านนพ. เปรมศักดิ์ เพียยุระ สว. อภิปรายว่า รายงานของกกต.เป็นเรื่องทางธุรการเสียเป็นส่วนใหญ่ แต่สิ่งที่ประชาชนอยากรู้คือเมื่อใดที่มีการร้องเรียนเรื่องทุจริต ผู้รักษากติกาคือกกต.สามารถทำให้เกิดความสุจริตและเที่ยงธรรมได้มากน้อยเพียงใด เพราะกกต.เปรียบเป็นอวัยวะ คือมดลูกของประชาธิปไตย ท่านจะให้กำเนิด สส. เพื่อไปตั้งรัฐบาลอย่างไรก็อยู่ที่ความยุติธรรมของกกต.เป็นเบื้องต้น จะมีสว.ซึ่งควบคุมการบริหารประเทศและเห็นชอบองค์กรอิสระได้อย่างเป็นที่ยอมรับมากน้อยเพียงใดก็ขึ้นกับการจัดการเลือกวุฒิสภาของกกต.ตลอดจนการเลือกตั้งท้องถิ่นในทุกระดับ ซึ่งเป็นองคาพยพของระบอบประชาธิปไตย
นพ.เปรมมศักดิ์กล่าวต่อว่า สิ่งที่เป็นคำครหาไม่ว่าจะเป็นการเลือกตั้งใดๆ ก็ตามใครรู้ว่ามีการซื้อเสียงเลือกตั้ง จากซื้อเสียงกันหัวละ 100 -200 บาทจนเป็น 1,000 – 2,000 บาท แต่กกต.ไม่รู้ และหนักขึ้นเรื่อยๆ นี่คืออาชญากรรมประชาธิปไตย ที่สำคัญบ่อเกิดของการซื้อเสียงย่อมทำให้เกิดการถอนทุนและเกิดรัฐบาลที่เกิดปัญหาไม่รู้จบ เรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการเลือกตั้ง มีผู้ชนะและผู้แพ้ มีได้ใบเหลืองใบแดง ก็มีคนครหาว่ากกต.ไปเขียนคำฟ้องให้ผู้แพ้ เขียนคำแก้ให้ผู้ชนะ เราจะแก้กันอย่างไร เพราะคนเขาพูดกันทั้งนั้น เราจะต้องช่วยกัน และเสียงประชาชนต้องไม่สูญหายระหว่างทาง
นพ.เปรมศักดิ์ กล่าวต่อว่า ส่วนคดีเลือกสว. จนมาถึงบัดนี้ปัญหาคือคำถามของประชาชนแต่ละขั้นตอนใช้เวลาเท่าไหร่ และหลังจากมีมติไปเมื่อเร็วๆนี้ดำเนินการถึงขั้นไหนแล้ว เพราะทุกคดีมีต้นทุนคือความเชื่อมั่นของประชาชน และเมื่อมีการลงคะแนนใดๆก็ตามเสียงข้างมากต้องอธิบายว่าด้วยเหตุผลอย่างไร และเสียงข้างน้อยมีฐานที่มาอย่างไร จึงเกิดเสียงในลักษณะนั้น ไม่ควรพูดเพียงว่าเสียงข้างมากเป็นฝ่ายชนะ
นพ.เปรมศักดิ์ กล่าวต่อว่า สิ่งที่ตนและประชาชนทั่วไปมีความรู้สึกว่าเซอร์ไพรส์มากคือ คำวินิจฉัย วท.27/2569 ซึ่งเนื้อหาจริงๆ คือการเปิดทางให้ประชาชนมีโอกาสได้ตรวจสอบองค์กรอิสระคือกกต.เพราะได้มีคำวินิจฉัยจากศาลอุทธรณ์ พิจารณาขอบเขต อำนาจศาลในคดีที่ผู้สมัครสว.ยื่นฟ้องเลขาธิการกกต.และกรรมการกกต. โดยวางหลักเกี่ยวกับสถานะเจ้าพนักงาน และสิทธิประชาชนผู้เสียหายจากการทุจริตในการได้มาซึ่งสว. ซึ่งจะฟ้องคดีโดยตรง พร้อมวินิจฉัยว่าคดีดังกล่าวอยู่ในเขตอำนาจศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ ตรงนี้ต้องแยกให้ชัดว่าเป็นการวินิจฉัยเรื่องช่องทางดำเนินคดี ไม่ใช่คำพิพากษาว่ากกต.ทำผิดแล้ว และการฟ้องคดียังต้องผ่านกระบวนการอีกหลายอย่าง แต่ความหมายที่ตนหยิบยกขึ้นมาคือการทำงานองค์กรอิสระขณะนี้ได้มีประตูเปิดช่องให้มีการตรวจสอบจากประชาชนได้โดยตรง ท่านจะไม่พ้นความรับผิดชอบตามกฎหมายไม่ลอยตัวเหมือนแต่ก่อน
นพ.เปรมศักดิ์ กล่าวด้วยว่า ฉะนั้นจึงขอถามว่าท่านได้ศึกษาคำวินิจฉัยฉบับเต็มและเตรียมความพร้อมต่อแนวทางที่ประชาชนจะใช้สิทธิ์ฟ้องศาลแล้วหรือยังที่จะชี้แจงในรายละเอียดดังกล่าว ระบบเก็บรักษาพยานหลักฐานพร้อมเพรียงหรือไม่ ที่สำคัญท่านได้เตรียมการแก้ปัญหาในกรณีที่ประชาชนไม่ไว้วางใจแล้วใช้สิทธิ์ฟ้องศาลเตรียมต่อสู้อย่างไร ซึ่งตนไม่อาจยืนยันได้ว่ามีผู้ฟ้องคดีกี่คนในอนาคตอันใกล้ แต่เมื่อช่องทางเปิดให้อย่างนี้ก็ต้องคาดหมายว่าประชาชนอาจจะใช้สิทธิ์ฟ้องมากขึ้นเพราะฉะนั้นองค์กรอิสระจึงต้องเป็นองค์กรที่ไม่เป็นอิสระจากการตรวจสอบจากประชาชนเหมือนเดิมแล้ว เมื่อใช้อำนาจใดก็ต้องรับผิดชอบอำนาจนั้น
“ปีที่แล้วผมถามเลขากกต.ว่า มีคนเขาขนานนามท่านว่า อย่ามาแหวงท่านรู้สึกอย่างไร วันนั้นท่านตอบผมว่าไม่รู้สึกอย่างไร ซึ่งผมก็รับทราบไว้ดังนั้นผมจะถามว่าวันนี้แหวงพร้อมหรือยัง เพราะคำพิพากษาของประธานศาลอุทธรณ์นั้น ท่านต้องพร้อมเพราะเรื่องดังกล่าวไม่ได้ฟ้องเฉพาะกกต.7คน แต่บวกเลขากกต.ด้วย ดังนั้นท่านต้องพร้อมที่จะต่อสู้ในเรื่องนี้เพื่อให้ประชาชนได้คลายข้อข้องใจในการทำงานที่ผ่านมา”นพ.เปรมศักดิ์ กล่าว
นพ.เปรมศักดิ์ กล่าวด้วยว่า เพื่อให้รายงานนี้เกิดผลตนขอเสนอสี่เรื่องคือ 1.เปิดเผยคดีคงค้าง2.กำหนดเป้าหมายระยะเวลาของแต่ละขั้นตอน 3.เปิดเผยเหตุผลของมติสำคัญต่างๆและ4.รายงานความคืบหน้าการดำเนินการตามมติเลือกสว.และมาตรการรองรับการตรวจสอบคำวินิจฉัยล่าสุดต่อสภาอย่างเป็นรูปธรรม ตนขอให้เวลาในการดำเนินการภายใน 30 วันและรายงานผลเป็นระยะๆเพื่อฟื้นความเชื่อมั่นจากประชาชนที่มีต่อกกต. เพราะประเทศนี้จะต้องมีกกต. ที่เข้มแข็งและเป็นอิสระจากอำนาจใดๆ เพื่อจะให้มดลูกประชาธิปไตยก่อให้เกิดลูกที่เป็นลูกกตัญญูต่อพ่อแม่คือประชาชน ก่อให้เกิดผลดีต่อการพัฒนาประเทศชาติ
ขณะที่นายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. ชี้แจง ว่ามี 2 ประเด็น ที่เป็นกระแสอยู่ในขณะนี้ ที่สมาชิกวุฒิต่างซักถาม คือ1.เกี่ยวกับข้อเท็จจริงในการยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญกรณีมีมติ 5:2และ 2.เรื่องคำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์ที่ชี้ว่าประชาชนสามารถยื่นฟ้อง กกต. โดยตรงต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบได้
นายแสวง กล่าวว่าขณะนี้ประชาชนเข้าใจผิดเกี่ยวกับมติ กกต. ที่ส่งศาลรัฐธรรมนูญ โดยที่ผ่านมา กกต.ใช้กลไกตามรัฐธรรมนูญมาตรา 210(2) มาแล้วหลายครั้ง และครั้งนี้ก็เป็นลักษณะทำนองเดียวกัน โดยมี 3 หลักการประกอบ 1. หน้าที่ กกต. เวลาปฏิบัติหน้าที่เกี่ยวกับการเลือกตั้ง ในกระบวนการจะมีขั้นตอนระยะเวลาเริ่มต้น ระยะเวลาแต่ละช่วง และระยะเวลาสิ้นสุด ซึ่งกฎหมายบอกว่าคำวินิจฉัยของ กกต. เป็นที่สุด เพื่อให้เดินหน้าตามเวลาที่กฎหมายกำหนด ยังยืนยันว่า กกต. พร้อมให้ตรวจสอบ เพราะประชาชนทุกคนสามารถตรวจสอบหรือฟ้องร้อง กกต.ได้ อยู่แล้ว
“จึงยื่นคำร้องไปยังศาลรัฐธรรมนูญ ว่าคำวินิจฉัย กกต. เป็นที่สุดหรือไม่ ไม่ได้บอกว่าองค์กรไหนมาก้าวก่าย กกต. หรือไม่ยุ่งกับเรา เพียงแต่เราต้องการว่าถ้าเราวินิจฉัยเป็นที่สุด เราจะได้มีความชัดเจนในการทำหน้าที่เราจะได้เดินต่อไปได้ แต่ถ้าไม่มีคำวินิจฉัย มันจะชะงักทันที กกต. ฟังทุกศาลในประเทศไทย สารไหนสั่งมาเราก็ฟัง เวลาตามรัฐธรรมนูญเดินเราต้องมีหน้าที่ทำงานให้จบตามเวลา เป็นหลักการอย่างแรก ให้เกิดความชัดเจน“ นายแสวงกล่าว
นายแสวงกล่างต่อ 2.กกต. เคยใช้กลไกนี้ยื่นมาแล้วตามมาตรา 210 (2) และ 3.เพื่อให้เกิดความชัดเจน ตราบใดที่กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือก สว. ยังถูกการแก้ไข ชี้ว่าคนทำงานเหนื่อย เพราะทำเท่าที่กฎหมายกำหนด และบางครั้งกฎหมายอาจไม่ชัดเจน ทำเกินกว่ากฎหมายก็ไม่ได้ หรือหย่อนกว่ากฎหมายก็ไม่ได้ ถ้ามีการวินิจฉัยมาจะทำให้ กกต.ปฏิบัติหน้าที่ได้ถูกต้อง และปรับแผนการทำงานได้อย่างถูกต้อง ซึ่งเจตนามีอยู่เท่านี้ ไม่ได้บอกว่าใครจะมาก้าวก่าย หรือมาแทรกแซงอำนาจ กกต. แค่ต้องการว่ามีอำนาจแค่ไหนเพื่อทำหน้าที่ให้ถูกต้องภายใต้กรอบเวลา
