คดีมูลนิธิ ทำพิษ “พรรคประชาชน” ส่อผิดกฎหมาย พบเปิดบัญชีรับบริจาคเงินช่วยภัยพิบัติ ผ่านธนาคารของบุคคลธรรมดา โดยไม่แจ้ง กกต.เข้าข่ายความผิดมาตรา 72 ของพ.ร.ป.พรรคการเมือง- พ.ร.บ.เรี่ยไร-ประมวลกฎหมายอาญา ข้อหาฉ้อโกงประชาชน -ฟอกเงิน เสี่ยงนำไปสู่การยุบพรรค
เมื่อวันที่ 11 พ.ย. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า จากกรณีที่มีการขอให้ตรวจสอบมูลนิธิต่างๆ ที่จดทะเบียนในนามของบุคคลชื่อดังในสังคมเพื่อนำไปช่วยเหลือสังคมในช่วงที่ผ่านมา โดยมีการเปิดเผยข้อมูลกันแล้วว่าประธานมูลนิธิ กรรมการมูลนิธิบางแห่งนำเงินบริจาคไปใช้ส่วนตัวและไม่ได้แจ้งส่วนราชการในการแจ้งจุดประสงค์ขอรับบริจาค ไม่แจ้งวงเงินที่ได้รับบริจาคและมีการจับกุมดำเนินคดีไปบ้างแล้ว เช่น น.ส.ปนัดดา วงศ์ผู้ดี ประธานมูลนิธิองค์กรทำความดี ซึ่งกรณีดังกล่าว นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สั่งการให้กระทรวงมหาดไทยเร่งตรวจสอบการใช้จ่ายเงินบริจาคของมูลนิธิและสมาคมทั่วประเทศ ซึ่งได้ดำเนินการตรวจสอบมูลนิธิต่างๆ แล้ว
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อไม่นานมานี้เฟซบุ๊คจักรวาลด้อมส้ม v.9 นำข้อความและภาพกราฟิกจากเฟซบุ๊กพรรคประขาชนเกี่ยวกับการขอรับบริจาคเงินไปช่วยประชาชนที่ประสบภัยพิบัติในข่วงที่ผ่านมา และแจ้งเลขบัญชีธนาคารที่รับบริจาคในนามบุคคลธรรมดานั้น พบว่าการที่พรรคการเมืองประกาศรับบริจาคเงินช่วยเหลือภัยพิบัติ ผ่านบัญชีธนาคารของบุคคลธรรมดา หรือบัญชีคนกลางที่เป็นชื่อบุคคล ถือเป็นประเด็นที่มีความสุ่มเสี่ยงและอาจเข้าข่าย “ผิดกฎหมาย” ในกฎหมายพรรคการเมืองและกฎหมายเกี่ยวกับการเรี่ยไร
ผู้สื่อข่าวรายงานว่าหากพิจารณาพระราชบัญญัติ(พ.ร.บ.)ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง มาตรา 72 ระบุว่า “ห้ามมิให้พรรคการเมืองและผู้ดำรงตำแหน่งในพรรคการเมืองรับบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด โดยรู้หรือควรจะรู้ว่าได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีแหล่งที่มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะพรรคการเมืองจดทะเบียนเป็นนิติบุคคล ดังนั้นการรับเงินบริจาคหรือการดำเนินกิจกรรมทางการเงินในนามพรรคจะต้องผ่านบัญชีธนาคารอย่างเป็นทางการของพรรคการเมืองเท่านั้น เพื่อให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) สามารถตรวจสอบตามกฎหมาย
รายงานข่าวจากกกต. แจ้งว่า จากกรณีที่พรรคประชาชนประกาศผ่านเฟซบุ๊กของพรรคในการช่วยเหลือประชาชนที่ประสบภัยพิบัติในห้วงเวลาที่ผ่านมาพบว่า พรรคฯยังไม่แสดงวงเงินบางส่วนที่ได้รับบริจาคมาแสดงต่อสังคมและไม่ได้แจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการขอรับบริจาคในช่วงเวลาดังกล่าวให้ได้รับทราบ โดยได้มีทดสอบโอนเงินไปยังสามบัญชีที่พรรคฯแจ้งไว้ในการขอรับบริจาคทางเฟซบุ๊กนั้น พบว่าบัญชียังเคลื่อนไหวและโอนเงินเข้าไปในบัญชีทั้งสามได้ตามปกติ
แหล่งข่าวจากกกต.ระบุว่า กรณีนี้พรรคประชาชนสุ่มเสี่ยงเข้าข่ายความผิดตามมาตรา 72 ของพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง, พ.ร.บ.ควบคุมการเรี่ยไร พ.ศ. 2487, ประมวลกฎหมายอาญา ข้อหาฉ้อโกงประชาชน , ความผิดร่วมกันฟอกเงิน โดยความผิดข้างต้นนี้สุ่มเสี่ยงที่อาจนำไปสู่การยุบพรรคได้
ทั้งนี้ในราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ระเบียบ กกต.ว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2569 ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนที่ 69 ก ลงวันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 เพื่อปรับปรุงหลักเกณฑ์เกี่ยวกับพรรคการเมืองให้มีความเหมาะสม ทันสมัย และสอดคล้องกับพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 และที่แก้ไขเพิ่มเติมระเบียบดังกล่าวกำหนดให้มีผลใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนด 30 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา พร้อมยกเลิกระเบียบ กกต. ว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2563 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติมอีก 2 ฉบับ ได้แก่ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2565 และฉบับที่ 3 พ.ศ. 2566
สำหรับประเด็นการรับบริจาค หมวด 5 ส่วนที่ 3 กำหนดให้หัวหน้าพรรคการเมืองและเหรัญญิก พรรคการเมืองเปิดบัญชีเงินฝากกับธนาคารพาณิชย์ โดยระบุชื่อเจ้าของบัญชีว่า “พรรค (ชื่อพรรคการเมือง)” และเปิดบัญชีสำหรับการรับบริจาคโดยเฉพาะ ใช้ชื่อว่า “พรรค (ชื่อพรรคการเมือง) (เพื่อการบริจาค)” ทั้งนี้ต้องแจ้งหมายเลขบัญชีและจำนวนเงินที่เปิดบัญชีต่อนายทะเบียนพรรคการเมืองภายใน 7 วันนับแต่วันที่เปิดบัญชี
ขณะเดียวกันยังมีกรณีได้รับบริจาคเป็นเงินสด ต้องนำเงินฝากเข้าบัญชีธนาคารภายใน 7 วัน นับแต่วันที่ได้รับบริจาค ส่วนการรับบริจาคเป็นตั๋วแลกเงินหรือเช็ค ต้องไม่ถูกปฏิเสธการจ่ายเงิน จึงจะถือว่าเป็นการบริจาคแก่พรรคการเมือง
นอกจากนี้ ผู้รับบริจาคต้องจัดทำบันทึกการรับบริจาคตามแบบที่ กกต. กำหนดให้แล้วเสร็จภายใน 3 วัน และส่งบันทึกพร้อมเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดให้พรรคการเมืองภายใน 7 วันนับแต่วันที่ได้รับบริจาค
ในกรณีรับบริจาคเป็นทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดที่อาจนำส่งแก่พรรคการเมืองไม่ได้ ผู้รับบริจาคต้องแจ้งรายละเอียดให้พรรคการเมืองทราบ พร้อมออกใบเสร็จรับเงินหรือใบรับบริจาคตามประเภทของการบริจาค และจัดส่งให้ผู้บริจาคภายใน 15 วัน ระเบียบยังกำหนดให้พรรคการเมืองจัดทำบัญชีแสดงรายรับจากการบริจาค โดยระบุชื่อและที่อยู่ของพรรค ชื่อผู้บริจาคและผู้รับบริจาค วันเดือนปีที่รับบริจาค รายละเอียดการบริจาค จำนวนเงินหรือมูลค่าทรัพย์สิน ตลอดจนเอกสารอ้างอิง และลายมือชื่อหัวหน้าพรรคกับเหรัญญิกพรรคการเมือง
ทั้งนี้ กกต.ได้เผยแพร่สรุปยอดเงินบริจาคพรรคการเมืองประจำเดือนกันยายน 2569 รวม 17 พรรคการเมือง จากผู้บริจาคที่มีจำนวนเงินตั้งแต่ 5,000 บาทขึ้นไป จำนวน 360 ราย เป็นเงินทั้งสิ้น 13,450,851.26 บาท โดยสามารถตรวจสอบข้อมูลฉบับเต็มได้ที่ ระบบฐานข้อมูลพรรคการเมือง กกต.โดยพรรคที่ได้รับยอดบริจาคสูงสุดในเดือนกันยายน คือพรรคภูมิใจไทย จำนวน 5,850,000 บาท พรรคกล้าธรรม จำนวน 2,568,000 บาท พรรคประชาชน จำนวน 1,635,383 บาท พรรคพลังประชารัฐ จำนวน 1,000,000 บาท อีกทั้งพรรคประชาชนได้รับยอดเงินอุดหนุนพรรคการเมืองจาก กกต.ประจำปี 2569 รวมเป็นเงิน 96,782,667.29 บาท ซึ่งนับว่าสูงสุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์
