กกต.ยื่นคำร้องแล้ว ขอศาลรธน.ชี้ปมอำนาจศาลฎีกา นำส่งหลักฐาน 2 ลัง ยันปี’67 เคยยกฟ้อง14 คดี 

เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มอบหมายเจ้าหน้าที่นำคำร้องไปยื่นต่อศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อขอให้พิจารณาวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของ กกต. กรณีการตรวจสอบคุณสมบัติผู้สมัครสมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) โดยนำเอกสารประกอบคำร้องบรรจุกล่องจำนวน 2 ลัง ไปยื่นด้วย การยื่นคำร้องครั้งนี้เป็นไปตามมติ กกต.เสียงข้างมาก 5 ต่อ 2 ที่เห็นชอบให้เสนอเรื่องต่อศาลรัฐธรรมนูญ ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 210 วรรคหนึ่ง (2) ภายหลังศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้งรับคำร้องเกี่ยวกับการตรวจสอบคุณสมบัติผู้สมัคร ส.ว. และการขอให้ทบทวนคำวินิจฉัยของ กกต. ไว้พิจารณา สำหรับประเด็นที่ กกต.ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย มี 2 ส่วน ได้แก่ กรณีผู้อำนวยการการเลือกระดับอำเภอ จังหวัด และประเทศ มีคำสั่งรับสมัครและประกาศรายชื่อผู้สมัครที่มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามแล้ว คำสั่งและประกาศดังกล่าวเป็นที่สุด ไม่อาจถูกตรวจสอบอีกหรือไม่ เว้นแต่กรณีตามมาตรา 63 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 อีกส่วนเป็นกรณี กกต.มีคำวินิจฉัยตามมาตรา 60 วรรคสอง และมาตรา 62 ของกฎหมายฉบับเดียวกันแล้ว คำวินิจฉัยดังกล่าวเป็นที่สุด และจะมีผู้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อขอตรวจสอบหรือทบทวนคำวินิจฉัยได้หรือไม่

ขณะที่นายสิทธิโชติ อินทรวิเศษ และนายชาย นครชัย กกต.เสียงข้างน้อย มีความเห็นคัดค้าน โดยเห็นว่าคำขอดังกล่าวมีผลเกี่ยวข้องกับอำนาจตรวจสอบของศาลฎีกา และไม่อยู่ในขอบเขตที่ศาลรัฐธรรมนูญจะวินิจฉัยตามมาตรา 210 วรรคหนึ่ง (2) อีกทั้งเห็นว่าการยื่นคำร้องตามมาตรานี้ไม่มีเหตุให้ศาลฎีกาต้องรอคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญก่อนดำเนินคดี

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในคำร้องที่ กกต. ยื่นต่อศาลรัฐธรรมนูญครั้งนี้ ได้หยิบยกแนวคำวินิจฉัยของศาลฎีกาที่เคยมีคำสั่ง ยกคำร้อง ในปี 2567 จำนวนอย่างน้อย 14 คดี มาเป็นข้อเปรียบเทียบสำคัญ เพื่อชี้ให้เห็นถึงบรรทัดฐานการตีความข้อกฎหมายและขอบเขตอำนาจหน้าที่ ทั้งนี้ กกต.อ้างยังมี สาระสำคัญของหลักการในคำร้อง กกต. ความเป็นที่สุดของบัญชีรายชื่อโดยกกต. อ้างอิงคำสั่งศาลฎีกาในปี 2567 ที่ระบุหลักการไว้ว่า ผู้สมัครที่มีชื่อในประกาศบัญชีรายชื่อผู้สมัคร ถือว่าเป็นผู้มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามเป็นที่สุด เว้นแต่กรณีตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 มาตรา 26 ซึ่งเป็นอำนาจวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ กระบวนการตามกฎหมายระบุให้ กกต.มีหน้าที่ตรวจสอบคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้สมัคร สว. ซึ่งได้ผ่านกระบวนการสืบสวนไต่สวน การพิจารณา และการวินิจฉัยก่อนมีคำสั่ง โดยเป็นการดำเนินการตามรัฐธรรมนูญและหลักนิติธรรมโดยสุจริต

และในคำร้องของ กกต. ยังระบุด้วยว่า ศาลฎีกาเคยรับรองหลักการผ่านคำสั่งยกคำร้องในปี 2567 โดยวินิจฉัยในทำนองเดียวกันว่า “ไม่มีบทบัญญัติให้ผู้สมัครหรือบุคคลใดมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อมีคำสั่งให้คณะกรรมการการเลือกตั้งตรวจสอบคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกได้ หรือลบชื่อ หรือเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง” ผู้ร้องจึงไม่มีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลฎีกา

อย่างไรก็ตาม คำร้องของ กกต. ได้นำคำสั่งยกคำร้องทั้ง 14 คดีข้างต้น มาเทียบเคียงกับกรณีล่าสุดที่ศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้งมีคำสั่งรับคำร้องไว้พิจารณา 3 คดี คือ คดีหมายเลขดำที่ ลต สว 8/2569, ลต สว 9/2569 และ ลต สว 10/2569 เพื่อตรวจสอบคุณสมบัติของผู้สมัครและผู้มีสิทธิเลือก สว. รวม 5 ราย (นายบัลลังค์ ศรีมงคล, นางวรรษมนต์ คุณแสน, นางแดง กองมา, นายสมพาน พละศักดิ์ และนางทองเสียน วงษ์ประจันทร์) เช่น กรณีของนายดิเรก พรสิมา ที่ยื่นขอให้เพิกถอนมติไม่รับคำร้องคัดค้านของ กกต. ตามหนังสือสำนักงาน กกต. ที่ ลต.0007/9754 ทั้งที่ล่วงเลยเวลาประกาศบัญชีรายชื่อผู้สมัครระดับอำเภอมาแล้วกว่า 2 ปีเศษ ซึ่ง กกต. มองว่าแนวทางคำสั่งของศาลฎีกาทั้งสองช่วงเวลามีความแตกต่างกัน จนนำไปสู่คำถามเรื่องขอบเขตอำนาจระหว่างสององค์กร