‘ยศชนัน’ เผยรัฐบาลเร่งแก้สารพิษในแม่น้ำกก-สาย ขอจีนร่วมหนุนตรวจสอบ-ชูฝายดักตะกอนสารหนู
เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน ที่ หอประชุมมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย จังหวัดเชียงราย ในงานสัมมนาหอการค้าทั่วประเทศ ครั้งที่ 44 “Unlocking New Growth: ศักยภาพใหม่แห่งการเติบโต” นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เปิดเผยถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย ว่า รัฐบาลเร่งดำเนินการทั้งการเจรจาและสิ่งที่สามารถทำได้ภายในประเทศไทย
โดยเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ได้มีการพูดคุยกับนายกรัฐมนตรีจีนเกี่ยวกับปัญหาดังกล่าว ซึ่งต้องการให้จีนเข้ามาช่วยใน 2-3 ส่วน ทั้งเรื่องที่เกี่ยวข้องกับเมียนมา และการสนับสนุนห้องปฏิบัติการ เพื่อให้สามารถเชื่อมโยงผลตรวจสอบกับห้องปฏิบัติการของไทยได้ เพราะหากมีผลตรวจจาก 2-3 ประเทศตรงกัน จะทำให้มีแรงในการผลักดันในการแก้ไขปัญหา
“เราต้องการให้จีนเข้ามาช่วยใน 2-3 ส่วน ทั้งในส่วนที่เกี่ยวข้องกับเมียนมา และเรื่องห้องปฏิบัติการ (Lab) ที่จะสามารถเชื่อมโยงผลการตรวจสอบกับของเราได้ ถ้าเกิดว่า 2-3 ประเทศตรวจแล้วผลออกมาตรงกัน ก็จะมีแรงในการผลักดันในการแก้ไขปัญหา”นายยศชนัน กล่าว
นายยศชนัน กล่าวว่า ปัญหาสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะแค่ 3 ประเทศ ไทย เมียนมา และจีน เนื่องจากในพื้นที่เมียนมามีหลายประเทศเข้ามาเชื่อมโยง จึงต้องดูว่าจะทำอย่างไรให้สามารถสื่อสารไปได้ครบทุกประเทศ ซึ่งขณะนี้ได้มีการพูดคุยเรื่องการตั้งคณะทำงาน โดยจะต้องมีผู้แทนจากพื้นที่และฝ่ายที่เกี่ยวข้องเข้ามาร่วม
รวมถึงการหารือกับฝ่ายเมียนมาและจีนในรูปแบบคณะกรรมการร่วม (Joint Committee) โดยจะมีการประสานกับนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งหากมีข้อจำกัดในการดำเนินการก็จะนำงานวิจัยและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ไปใช้ประกอบการเจรจา ทั้งนี้ การดำเนินงานภายในประเทศไม่จำเป็นต้องรอการเจรจา เพราะมีแนวทางที่เตรียมไว้แล้ว โดยจังหวัดเชียงรายมีการจัดหาแหล่งน้ำสำรองและแหล่งน้ำทดแทนนั้น ทางผู้ว่าราชการจังหวัดได้ดำเนินการอยู่ ส่วนแนวทางการบำบัดดูแลกรองน้ำ-ระบบประปาชุมชน ก็มีการดำเนินการโดยสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช. )
นายยศชนัน กล่าวว่า สำหรับการตรวจสอบคุณภาพน้ำ ปกติการตรวจสอบต้องส่งตัวอย่างไปตรวจในห้องปฏิบัติการ แต่ขณะนี้ได้ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาช่วยสนับสนุนชุดตรวจให้มากขึ้น เพื่อให้แต่ละคนสามารถตรวจสอบได้ในหน้างาน โดยมีหน่วยงานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รวมถึงกรมวิทยาศาสตร์บริการเข้ามาช่วยในเรื่องนี้ เพื่อให้ทุกภาคส่วนสามารถมองเห็นข้อมูลและนำไปวางแผนป้องกันได้ แต่การดูสีของน้ำเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ เพราะบางครั้งสีของน้ำไม่ได้บอกถึงปัญหาที่เกิดขึ้น ประชาชนจึงต้องสามารถตรวจสอบได้ด้วยตนเอง และจะมีการเชิญผู้เกี่ยวข้องลงพื้นที่เพื่อดูรายละเอียดเพิ่มเติม
สำหรับแนวทางจัดการสารหนู ได้มีแนวคิดให้ใช้ฝายชะลอน้ำและดักตะกอน เนื่องจากสารหนูอยู่ในตะกอน หากทำให้น้ำไหลช้าลงและตะกอนตกลงมา ก่อนเก็บรวบรวมออกจากระบบ ซึ่งคาดว่าจะสามารถช่วยลดปริมาณสารปนเปื้อนได้ ซึ่งแนวคิดจัดการสารหนูด้วยฝายชะลอน้ำและดักตะกอน เคยมีการพูดถึงมาแล้วเมื่อประมาณ 2 ปีก่อน ซึ่งมองว่าเป็นส่วนหนึ่งที่น่าสนใจในการแก้ไขปัญหา ทั้งนี้ จะมีการนำแนวทางดังกล่าวไปหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดำเนินงานด้านภัยพิบัติในพื้นที่ภาคเหนือเพิ่มเติม
นายยศชนัน กล่าวว่า จังหวัดและหน่วยงานในพื้นที่ได้เตรียมความพร้อมมาเป็นระยะหนึ่งแล้ว เนื่องจากปัญหาลักษณะนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่เกิดขึ้น โดยจังหวัดมีการเตรียมการมาหลายปี ขณะนี้สิ่งที่เตรียมไว้ก็เริ่มดำเนินการตามที่ได้ประชุมกันไว้ ส่วนกรอบเวลาการตรวจสอบและแก้ไขปัญหานั้น ต้องทำให้เร็วที่สุด
โดยขณะนี้ได้เร่งนำชุดตรวจลงพื้นที่ให้ทุกคนตรวจสอบได้อย่างชัดเจน โดยได้วางแผนเรื่องนี้มาแล้วระยะหนึ่ง ลงพื้นที่พูดคุยกับคนในพื้นที่และมหาวิทยาลัย ทั้งนี้ ปัญหาน้ำข้ามพรมแดนเป็นเรื่องที่ต้องสร้างความตระหนักรู้ร่วมกัน เพราะแม่น้ำสายหนึ่งเชื่อมโยงหลายประเทศ การดูแลปัญหาจึงต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย โดยคาดว่าจะมีการพูดคุยประเด็นดังกล่าวในเวทีอาเซียนด้วย
“เร่งทำเลยครับ ในฐานะรองนายกฯ ดูแลภาคเหนือ ยังไงก็ไม่ทิ้งทุกคน ไม่ว่าจะเป็นภาคที่เกี่ยวข้องหรือไม่เกี่ยวข้อง ยังไงเราก็มีความจำเป็นต้องดูแลซึ่งกันและกัน”นายยศชนันกล่าว
