ส.ส.-ส.ว. แท็กทีม จี้ รัฐบาลสางปัญหาสารพิษในแม่น้ำ ถึงเวลา “นายกฯ” ต้องนั่งหัวโต๊ะจัดการแล้ว “รัดเกล้า” แนะใช้ม.9 พ.ร.บ.สิ่งแวดล้อมจัดการ ด้าน”การดี”หนุน ฟ้องอาญาฯ ปปง.ยึดทรัพย์ผู้กระทำผิด ขณะที่ “สว.ชูชีพ” ชี้ ต้องเร่งหาคนรับผิดชอบสารพิษใน ปราจีนฯ “สว.มณีรัตน์” ซัดขาดมาตรการเชิงรุกเจรจาการทูต
เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน ที่รัฐสภา นางรัดเกล้า อินทวงศ์ สุวรรณคีรี และนางการดี เลียวไพโรจน์ ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ พร้อมด้วย นายชูชีพ เอื้อการณ์ น.ส.มณีรัฐ เขมะวงค์ ส.ว. ร่วมกันแถลงข่าว กรณีปัญหาสารพิษในแม่น้ำ
โดยนางรัดเกล้ากล่าวว่า ปัญหานี้เข้าขั้นวิกฤตแล้วแต่ยังรู้สึกว่าการดำเนินการของทางภาครัฐมีผลสัมฤทธิ์ที่เป็นรูปธรรมไม่มากเพียงพอ แม้รัฐบาลจะมีการส่งเสริมในเรื่องของพลังงานสีเขียว พลังงานสะอาดค่อนข้างมาก แต่ประชาชนคนไทยรู้แล้วหรือยังว่าการเปลี่ยนผ่านพลังงานสะอาดมาด้วยต้นทุนของชีวิตคนไทย เรากำลังโดนทั้งต้นน้ำและปลายน้ำ ที่เป็นต้นทุนของพลังงานสะอาด เพราะในส่วนของต้นน้ำ อุปกรณ์ต่างๆของพลังงานสะอาดต้องใช้แร่แรร์เอิร์ธ ในการผลิตซึ่งเป็นแร่หายาก ซึ่งการผลิตเหมืองแร่ที่ไร้การกำกับดูแล ที่ทางประเทศเมียนมา ตอนนี้กำลังสร้างผลกระทบเป็นอย่างมากให้กับประชาชนคนไทย เพราะโคลนที่ใช้ในกระบวนการผลิตแร่ ถูกทิ้งลงมาในแม่น้ำ ทั้งแม่น้ำสายและแม่น้ำกก สร้างผลกระทบเป็นอย่างมาก
“เพราะฉะนั้นต้นทุนการผลิตไม่ว่าจะเป็นมอเตอร์ยานยนต์ไฟฟ้า EV หรือกังหันลมไฟฟ้า ทั้งหมดเป็นต้นทุนมาจากสุขภาพของประชาชน ที่ใช้ชีวิตอยู่ตามลุ่มแม่น้ำภาคเหนือ ตอนนี้ล่าสุดน้ำประปาของอำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย พบสารหนูสูงถึง 41 เท่า มีการห้ามดื่มน้ำ ขณะที่ปลาในแม่น้ำก็มีอาการป่วย จนคนในพื้นที่ไม่กล้าบริโภค รวมถึงเมื่อข่าวเหล่านี้เผยแพร่ออกไปสู่สาธารณะนักท่องเที่ยวก็หวาดกลัวที่จะไปภาคเหนือของไทย” นายรัดเกล้า กล่าว
นางรัดเกล้า กล่าวต่อว่า ปลายทางของพลังงานสีเขียวที่เรากำลังจะเปลี่ยนผ่าน คืออะไร เมื่อเราใช้แบตเตอรี่รถ EV เมื่อเราใช้พลังงานเหล่านี้เสร็จเมื่อหมดอายุก็ถูกลักลอบนำเข้ามากำจัดในประเทศไทยอีก ขยะอิเล็กทรอนิกส์และกากอุตสาหกรรมที่ถูกลักลอบเข้ามาไม่ว่าจะเป็นที่จังหวัดปราจีนบุรี สระแก้ว ฉะเชิงเทรา ชลบุรีและระยอง ตอนนี้สร้างผลกระทบให้กับประชาชนเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะประชาชนที่เป็นเกษตรกรก็ได้รับผลกระทบ ล่าสุดปลาตายทั้งกระชัง แทบจะทั้งจังหวัด อย่างนี้ใครจะเป็นคนรับผิดชอบและใครจะเป็นคนเยียวยา ทั้งคนที่ลงทุนในการทำปลาไปแล้วและคนที่ได้บริโภคปลาไปก่อนหน้านี้ที่มีสารปนเปื้อนอยู่ในนั้น
“รัฐบาลพยายามที่จะทำดิฉันเห็น ดิฉันเข้าใจแต่มันไม่พอ เพราะฉะนั้นอยากจะย้ำว่าตอนนี้ถึงเวลาแล้วที่นายกรัฐมนตรีจะต้องเห็นความสำคัญในเรื่องนี้และใช้อำนาจตามมาตรา 9 ตามพระราชบัญญัติ(พ.ร.บ.)ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติปี 2535 ครอบคลุมทั้ง 2 พื้นที่ เพราะเป็นวิกฤตที่มีความเชื่อมโยงกันและเป็นเรื่องที่เร่งด่วน กระทบกับชีวิตประชาชนคนไทยมายาวนานเกินไปแล้ว และแต่ละหน่วยงานก็ทำงานกันแบบแยกกันทำงานนานเกินไปแล้ว นายกฯ ต้องนั่งหัวโต๊ะเองได้แล้ว เป็น Single Command บูรณาการทุกกระทรวง ท้องถิ่น เอกชน นักวิชาการ ภาคประชาสังคม บูรณาการทุกความร่วมมือเข้าด้วยกันเพราะเรื่องนี้เดือดร้อนเป็นวงกว้าง” นางรัดเกล้ากล่าว
นางรัดเกล้า กล่าวต่อว่า ขอให้นำงบกลางมาใช้ในการแก้ไขปัญหาอย่างเร่งด่วน ไม่ต้องรองบประมาณประจำปีของแต่ละกระทรวงมาใช้สำหรับเรื่องนี้ และตัวเลขต่างๆที่ใช้ ตัวเลขของสารมลพิษต่างๆที่มีควรจะมีแดชบอร์ด เปิดเผยสู่สาธารณะเพื่อให้ประชาชนได้รับรู้ข้อมูล อย่างเท่ากันและทั่วถึง และตรงไหนที่ปนเปื้อนต้องฟื้นฟูอย่างเป็นระบบ อย่าทำแค่เฉพาะตอนมีเนื้อข่าว เมื่อข่าวหันไปสนใจเรื่องอื่น แต่งานของท่านยังไม่จบ เพราะสุขภาพของประชาชนที่ถูกทำลายไปต้องได้รับการฟื้นฟูและเยียวยา ปัญหาเรื่องนี้ใหญ่กว่ากระทรวงใดกระทรวงหนึ่งจะทำงาน ตนถึงบอกว่านายกฯต้องให้ความสำคัญแล้วใช้มาตรา 9 จัดการเรื่องนี้ได้แล้ว
ด้านนางการดี กล่าวว่า เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ การบูรณาการ และเห็นความสำคัญของสุขภาพประชาชนไทย และเป็นความมั่นคงอีกประเภทหนึ่ง จึงขอฝากกระทรวงพาณิชย์ ควรห้ามนำเข้าเศษโลหะในลักษณะนี้ ทั้งเทกองแบบอัดหรือแบบใดก็ตาม ให้นำเข้าได้เฉพาะโลหะที่หลอมเป็นแท่งแล้ว และอนุญาตเฉพาะความต้องการของโรงงานในประเทศเท่านั้น เพราะเราไม่อยากให้เป็นกองขยะของโลก ส่วนกระทรวงอุตสาหกรรมต้องหยุดออกใบอนุญาต และทบทวนสำหรับการนำเข้าของเสียอิเล็กทรอนิกส์ ทบทวนใบอนุญาตที่ออกไปแล้วทั้งหมด รวมถึงกรมศุลกากร ต้องมีการตรวจสินค้าในประเทศต้นทางและการแลกเปลี่ยนข้อมูลที่ดี
“เรื่องของสารพิษวันนี้ไม่ได้อยากให้จบแค่การเปรียบเทียบปรับด้านการเงินเท่านั้น แต่เราควรจะต้องส่งเรื่องฟ้องอาญา และควรมองในมุมกว้าง เช่น การส่งฟ้อง คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน(ปปง.) เพื่อยึดทรัพย์ด้วยซ้ำไป เพราะเรามีหลักฐานแล้วว่าบางบริษัท โดนฟ้องร้องปิดบริษัทแล้วเปิดใหม่ เปลี่ยนชื่อบริษัท แต่กรรมการอาจจะเหมือนเดิมบ้าง รวมไปถึงการสอบเส้นทางการเงิน การลงทุนที่จะมีผลร้ายต่อภาวะสุขภาพของประชาชนและความมั่นคงของประเทศ” นางการดีกล่าว
ส่วนนายชูชีพ กล่าวว่า นโยบายที่อนุญาตให้นำกากอุตสาหกรรมจากต่างประเทศเข้ามากำจัดในประเทศไทยเป็นความผิดพลาดอย่างมหันต์ ชาวบ้านก็บอกคิดได้อย่างไรให้เอาขยะต่างประเทศเข้ามา ซึ่งหลังจากที่ตนลงพื้นที่ไปพบว่า เขาเอากากอุตสาหกรรมที่สกัดเอาของดีไปแล้ว เอาไปผสมขี้ไก่แจกชาวบ้าน ส่วนนี้ก็จะลงไปสู่ไร่นา ดังนั้นผู้บริโภคทุกคนไม่เฉพาะจังหวัดปราจีนบุรี มีโอกาสได้รับความเสี่ยง ซึ่งนโยบายผิดพลาดต่างๆเหล่านี้ รัฐบาลปัจจุบันต้องเร่งแก้ไขน้ำท่วมที่ผ่านมาเพราะจังหวัดปราจีนบุรีน้ำท่วมทุกปี แต่ทุกปีปลาไม่เคยตาย ปีนี้ปลาตายยกกระชัง โดยไม่ทราบสาเหตุ
นายชูชีพ กล่าวต่อว่าดังนั้นทั้งกรมประมง กรมควบคุมมลพิษ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ต้องเร่งตรวจสอบหาสาเหตุ หาผู้กระทำความผิดมาลงโทษ รวมทั้งผู้ก่อมลพิษควรต้องรับผิดชอบไม่ใช่ปล่อยปละละเลย กลไกของภาครัฐที่ผ่านมาทำงานล่าช้ามาก ดังนั้นควรจะบูรณาการและนายกฯ ควรจะต้องลงมาเป็นประธานหัวโต๊ะสั่งการ กรมศุลกากรปล่อยกากอุตสาหกรรมเข้ามาในประทศได้อย่างไร กรมโรงงานอนุญาตให้ตั้งโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรมในพื้นที่เกษตร ในพื้นที่สีเขียวได้อย่างไร ควรจะสงวน จ.ปราจีนบุรี ที่เป็นเมืองพืชผักผลไม้ รวมทั้งเลี้ยงปลา เลี้ยงกุ้ง รายใหญ่ของประเทศเป็นแหล่งอาหารเป็นห่วงโซ่อาหารของคนทั้งประเทศ พราะฉะนั้นเมื่อมีกากอุตสาหกรรมไปทิ้งจำนวนมากในหลายพื้นที่ จึงขอเรียกร้องให้รัฐบาลเข้าไปจัดการให้เสร็จภายใน 2 เดือน
“หากยังปล่อยอยู่เรื่อย ๆ สารพิษก็จะซึมลงดิน ไปสู่พืชผลทางการเกษตร แต่ปัจจุบันหน่วยงานภาครัฐยังช้าเกินไป ที่จะบริหารจัดการ และไม่ควรอนุญาตให้กากอุตสาหกรรมต่างประเทศเข้ามาในประเทศได้อีกแล้ว และโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรม ไม่ว่าจะในพื้นที่ BOI หรือนอกพื้นที่ BOI ก็ไม่ควรจะมี เราจะปล่อยให้ประเทศของเราเป็นถังขยะของโลกเช่นนั้นหรือ หน่วยงานเรามีเยอะแต่ไม่บูรณาการร่วมกัน และหน่วยงานในท้องที่ตั้งแต่ระดับปฏิบัติการถึงระดับนโยบาย ในพื้นที่ถึงเวลาต้องทบทวน”นายชูชีพกล่าว
ขณะที่ น.ส.มณีรัตน์ กล่าวว่า 2 ปีแล้วที่เราเรียกร้อง และติดตามเรื่องนี้ซึ่งปัญหามลพิษข้ามแดนในแม่น้ำกก แม่น้ำลวก แม่น้ำสาย แม่น้ำโขง เรื่องนี้กลับถูกพูดถึงอย่างจริงจัง แต่รัฐมนตรีต่างๆ กลับพึ่งลงพื้นที่ ตอนนี้ปัญหามันเกินจะใช้คำถามที่ว่า จะเยียวยาหรือจะทำอย่างไรเป็นอันดับแรก ทุกส่วนต้องเร่งดำเนินการไปพร้อมกัน เพราะประชาชนยังไม่ได้รับการเยียวยา น้ำยังคงขาดแคลน โดยเฉพาะอำเภอแม่อาย , แม่สาย ผลวิเคราะห์มีเยอะมากแต่ไม่เคยถูกนำมาใช้ในการแก้ปัญหา ผลผลิตทางการเกษตรก็ยังมีการตั้งคำถามว่าปลอดภัยจริงหรือไม่ ขาดมาตรการเชิงรุกในการเจรจาทางการทูต เรามีแค่ขอความร่วมมือแต่เราควรที่จะกำหนดเวลาหรือมีมาตรการอื่น ๆ เช่น มาตรการทางเศรษฐกิจเพื่อกดดันให้ประเทศต้นทางผู้ปล่อยมลพิษต้องตระหนักถึงการจัดการว่ากิจการเหมืองแร่ต่าง ๆ เราจะจัดการอย่างไรให้ปลอดภัย กลับประเทศปลายน้ำด้วย


