ปวิน มองสภาตีตกร่างไอซ์ ไม่ควรถูกลดทอน เป็นแค่พรรคขัดแย้งกัน ชี้ภาพใหญ่คือปฏิเสธ ปฏิรูปโครงสร้างประกันสังคม
เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ปวิน ชัชวาลพงศ์พันธ์ ศูนย์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษา มหาวิทยาลัยเกียวโต ประเทศญี่ปุ่น ได้โพสต์แสดงความคิดเห็นถึงกรณีที่ที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรพิจารณาร่างพ.ร.บ.ประกันสังคม ว่า เมื่อการปฏิรูปประกันสังคมไปไกลเกินกว่าที่ผู้มีอำนาจจะยอมรับได้ ผลการลงมติในสภาผู้แทนราษฎร สะท้อนให้เห็นเกมการเมืองที่น่าตั้งคำถามอย่างยิ่ง ร่างแก้ไข พ.ร.บ.ประกันสังคมของไอซ์รักชนก ถูกตีตกด้วยคะแนนไม่เห็นชอบ 302 เสียง ต่อเห็นชอบ 133 เสียง ขณะที่ร่างอีก 4 ฉบับ รวมถึงร่างของรัฐบาลและร่างของสมาชิกพรรคประชาชนอีก 2 ฉบับ กลับได้รับความเห็นชอบทั้งหมด คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่าเหตุใดร่างของรักชนก จึงไม่ได้รับการสนับสนุน แต่คือเหตุใดข้อเสนอที่ต้องการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการบริหารประกันสังคมอย่างจริงจังจึงถูกปฏิเสธ ในขณะที่ข้อเสนอแก้ไขกฎหมายฉบับอื่นยังได้รับไฟเขียว
หัวใจของร่างรักชนกคือ การนำสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการ ให้มีสถานะเป็นนิติบุคคล และเปิดทางให้ผู้บริหารมืออาชีพเข้ามาบริหารกองทุนที่มีมูลค่าราว 3 ล้านล้านบาท พร้อมปรับโครงสร้างคณะกรรมการให้ผู้ประกันตน และนายจ้างมีอำนาจผ่านระบบเลือกตั้ง แนวคิดนี้เท่ากับการเสนอให้เจ้าของเงินสมทบ มีอำนาจกำหนดทิศทางและตรวจสอบการบริหารกองทุนของตนเองมากขึ้น ข้อเสนอดังกล่าวย่อมกระทบต่อโครงสร้างอำนาจและระบบบริหารแบบเดิมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะเมื่อผู้ประกันตนมีอำนาจเลือกตัวแทน และมีส่วนกำหนดทิศทางกองทุนมากขึ้น อำนาจในการควบคุมและกำกับดูแลก็ไม่ได้อยู่ในมือของฝ่ายราชการและฝ่ายการเมืองในรูปแบบเดิมอีกต่อไป
สิ่งที่น่าสังเกตคือ ร่างของรัฐบาลกลับได้รับความเห็นชอบ และถูกกำหนดให้เป็นร่างหลักในการพิจารณาต่อในชั้นกรรมาธิการ ขณะที่ร่างของรักชนกถูกตัดออกจากกระบวนการตั้งแต่ต้น แม้จะมีร่างของสหัสวัต คุ้มคง และธนพร วิจันทร์ จากพรรคประชาชนได้รับความเห็นชอบด้วยก็ตาม ภาพที่เกิดขึ้นจึงไม่ใช่การปฏิเสธพรรคประชาชนทั้งพรรค แต่เป็นการปฏิเสธข้อเสนอปฏิรูปเชิงโครงสร้างที่มีนัยสำคัญทางการเมืองมากที่สุดฉบับหนึ่ง การลงมติครั้งนี้จึงทำให้เกิดคำถามว่า พรรคการเมืองที่เคยประกาศสนับสนุนการปฏิรูปประกันสังคมกำลังสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงจริงๆ หรือสนับสนุนเฉพาะการแก้ไขบางส่วนที่ไม่กระทบต่ออำนาจเดิมมากนัก เพราะการพูดถึงธรรมาภิบาลและความโปร่งใสนั้นเป็นเรื่องหนึ่ง แต่การยอมให้ผู้ประกันตนมีอำนาจกำหนดอนาคตของกองทุนอย่างแท้จริงเป็นอีกเรื่องหนึ่ง
แม้ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะสรุปว่า พรรคการเมืองต่างๆ สมคบคิดกันเพื่อเล่นงานพรรคประชาชน แต่ผลการลงคะแนน 302 ต่อ 133 เสียงแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า มีเสียงข้างมากในสภาที่ไม่ต้องการให้ร่างปฏิรูปฉบับนี้เดินหน้าต่อ และผลลัพธ์ดังกล่าวย่อมเป็นประโยชน์ต่อการคงไว้ซึ่งโครงสร้างการบริหารแบบเดิม
ท้ายที่สุด เรื่องนี้ไม่ควรถูกลดทอนให้เป็นเพียงความขัดแย้งระหว่างพรรคการเมือง หรือชัยชนะและความพ่ายแพ้ของนักการเมืองคนใดคนหนึ่ง เพราะเงินประกันสังคมไม่ใช่เงินของรัฐบาล ไม่ใช่เงินของนักการเมือง และไม่ใช่ทรัพย์สินของระบบราชการ แต่เป็นเงินที่ลูกจ้าง นายจ้าง และรัฐร่วมกันสมทบเพื่อสร้างหลักประกันให้กับประชาชน สิ่งที่สังคมควรถาม จึงมีอยู่ว่า หากผู้ประกันตนเป็นเจ้าของเงินกองทุน เหตุใดพวกเขาจึงยังไม่มีอำนาจกำหนดอนาคตของเงินก้อนนี้อย่างเต็มที่ และใครกันแน่ที่ได้ประโยชน์จากการไม่เปลี่ยนแปลงโครงสร้างเดิม – เบื่อค่ะ

