‘ภัทรพงษ์’ ซัดรัฐละเลยปัญหาสารพิษข้ามแดนร่วมปี สนใจแค่ตอนมีคนพูดถึง แนะ เลิกคุยแค่เมียนมา ให้ดึงจีน-ลาวร่วมแก้ปัญหาต้นตอ จวก ‘รัฐบาล’ ไม่สู้เพื่อคนไทย ด้าน ‘สว.มณีรัฐ’ จี้ รบ.พลิกบทบาทนำแก้ปัญหาน้ำพิษ ชี้ ‘นายกฯ’ มีอำนาจใช้งบกลางเยียวยาปชช. ดันความร่วมมือระดับนานาชาติ
เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน ที่ถ้ำผาจม อ.แม่สาย จ.เชียงราย เครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำจากสารพิษข้ามพรมแดน จัดกิจกรรมปกป้องแม่น้ำ 6 สาย เรียกร้องให้รัฐบาลเร่งแก้ไขปัญหาสารปนเปื้อนในแม่น้ำข้ามพรมแดน และการปกป้องแม่น้ำ 6 สาย มีการจัดเสวนาวิเคราะห์ปัญหาและหาทางออก โดยมีนายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชน น.ส.มณีรัฐ เขมะวงศ์ สว. เข้าร่วมเสวนา
โดยนายภัทรพงษ์ กล่าวว่า สารพิษในแม่น้ำที่มาจากการทำเหมืองของประเทศเพื่อนบ้าน กับสารพิษที่คนที่บริหารงานไม่เป็น ตนคิดว่าความน่ากลัวไม่ต่างกันเลย สารพิษถูกสะสมมาเรื่อยๆ แต่เพิ่งเป็นข่าวในวันที่ถูกพูดถึงเท่านั้น หลายคนขับเคลื่อนมาหลายปี แต่รัฐบาลเพิ่งมาสนใจตอนนี้ สิ่งที่ตนอยากเป็นตัวแทนประชาชนเรียกร้องสิ่งที่เร่งด่วนไปก่อนคือการจัดการปัญหาที่ต้นตอ การจะจัดการปัญหานี้ได้ไม่ใช่แค่การจะคุยกันระหว่างไทยกับเมียนมาไม่พอ แต่ต้องไปคุยกับประเทศจีนด้วย ซึ่งปัญหานี้ไม่ได้เกิดแค่เฉพาะภาคเหนือแต่ภาคอีสาน ภาคใต้ก็ที่มีปัญหาไม่ต่างกัน
นายภัทรพงษ์ กล่าวต่อว่า ฉะนั้น ปัญหานี้ต้องมองทั้งประเทศ และต้องยกระดับการเจรจาจากไทย-เมียนมา เป็นไทย-เมียนมา-จีนและลาว เพื่อคุยกันให้ชัดเจนว่าแต่ละประเทศต้องทำอะไรเพื่อจัดการปัญหานี้ร่วมกันบ้าง ย้ำว่าสิ่งแรกที่รัฐบาลต้องทำคือการยกระดับการเจรจาปัญหานี้ ซึ่งปัญหาคือรัฐบาลแทบจะไม่มีข้อมูล เพราะเพิ่งเริ่มทำเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ทั้งนี้ รัฐบาลต้องเป็นตัวตั้งตัวตีและขับเคลื่อนการเจรจา โดยในวันที่ 24 พฤศจิกายนนี้ รัฐบาลไทยจะไปพูดคุยกับเมียนมาโดยมีเอกอัครราชทูตของจีนหารือด้วย
นายภัทรพงษ์ กล่าวต่อว่า ฉะนั้น สิ่งที่เราต้องเรียกร้องก่อนคือการเรียกร้องให้รัฐบาลจีนใช้กฎหมายจีน ในการตรวจสอบผู้ประกอบการจีนที่มาลงทุนและรับซื้อแร่ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการทำเหมือง เพราะมีพิกัดที่ชัดเจนอยู่แล้ว และยื่นข้อมูลเหล่านี้ให้ทางการจีนตรวจสอบ เราไม่ได้ขออะไรมากไปกว่านี้
นายภัทรพงษ์ กล่าวด้วยว่า จากนั้นก็ขอเรียกร้องให้รัฐบาลจีนเปิดเผยข้อมูลศุลกากรการนำเข้าและส่งออกแร่ รวมถึงสารเคมีที่ใช้ในการทำแร่ด้วย แต่เราก็ต้องทำให้เขาเห็นด้วยว่าไทยส่งสารเคมีไปที่ลาวและเมียนมาเท่าไหร่ เราต้องเปิดเผยข้อมูลนี้ออกมา จะได้จัดปัญหานี้ให้ตรงจุดมากขึ้น ย้ำว่าในการเรียกร้องส่วนนี้เราต้องเจรจาทั้งจีน เมียนมาและลาว เราไม่สามารถไปแค่ประชุมและหารือแบบเดิมๆ ได้แล้ว เพราะปัญหาของประชาชนจะไม่มีวันได้รับการแก้ไข หากรัฐบาลทำงานกันแบบเดิมๆ
“นี่คือสิ่งที่รัฐบาลสามารถทำได้หากต้องการทำเพื่อคนไทยจริงๆ เราต้องการรัฐบาลที่ต่อสู้เพื่อคนไทยตอนนี้รัฐบาลแทบไม่สู้เพื่อคนไทยเลย ตลอด 1 ปีกว่าที่ผ่านมา เราพูดทุกช่องทาง เราเห็นผลการตรวจ แต่รัฐบาลกลับละเลยทุกช่องทางเหมือนกัน นอกจากนี้ ยังขอให้มีการทำแผนที่เสี่ยง เมื่อข้าวออกมาจะได้ตรวจข้าวในพื้นที่เสี่ยง ก่อนที่จะปล่อยออกสู่ตลาดได้เพื่อสร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภค และทำให้เกษตรกรถูกเอาเปรียบหรือถูกฉวยโอกาส” นายภัทรพงษ์ กล่าว
นายภัทรพงษ์ กล่าวต่อว่า นี่คือหน้าที่ที่รัฐบาลควรทำตั้งแต่ปีที่แล้ว แต่ถึงตอนนี้ก็ยังทำไม่เสร็จ รัฐบาลบอกว่าจะเสร็จภายในวันที่ 15 ธันวาคม แต่ตนขอเรียกร้องว่าภายในสิ้นเดือนนี้ที่นำร่อง อ.แม่อาย เชียงใหม่ และเชียงรายในส่วนของแม่น้ำกกและแม่น้ำสายต้องเสร็จ หากไม่เสร็จก็สามารถหยิบจากภาคประชาสังคม จ.เชียงรายทำได้เลย
ขณะที่ น.ส.มณีรัฐ กล่าวว่า สิ่งที่เชียงรายเจอมาหนักตั้งแต่ฝุ่นพิษและยังมาเจอน้ำพิษอีก ซึ่งล่วงเวลามาเกือบ 2 ปี รัฐบาลเพิ่งมารับฟังและลงพื้นที่จริงๆ คือช่วงนี้ ทั้งที่ปัญหาเหล่านี้สร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชน ตนไม่อยากให้มองว่าเป็นปัญหาของคนแม่สาย คนเชียงราย แต่ปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นปัญหาของทุกคน
น.ส.มณีรัฐ กล่าวต่อว่า สำหรับข้อเสนอแนะในฐานะที่ตนอยู่ในฝ่ายนิติบัญญัติ ตนได้มีการตั้งกระทู้ถามเกี่ยวกับแร่อันตรายและการนำเข้าแร่ ซึ่งคาดว่าจะเข้าสู่การพิจารณาในวุฒิสภาวันที่ 30 พฤศจิกายนนี้ และหวังว่านายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม จะเป็นผู้มาตอบกระทู้ ขณะที่พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ มาตรา 9 ให้อำนาจนายกรัฐมนตรีสามารถที่จะสั่งการ หรือใช้งบกลางในการเยียวยาแก้ไขประเด็นปัญหามลพิษที่กระทบกับประชาชนได้โดยตรง แต่ก็อยู่ที่ท่านจะใช้อำนาจประเด็นนี้เมื่อไหร่
น.ส.มณีรัฐ กล่าวอีกว่า ส่วนการประกาศพื้นที่ภัยพิบัติก็เป็นอำนาจของผู้ว่าฯ แต่จะมีประเด็นเรื่องของการเบิกจ่ายและเกณฑ์ค่ามาตรฐานต่างๆ ว่ามลพิษขนาดไหนจึงเกินค่ามาตรฐาน โดยในส่วนนี้มีการหารือร่วมกันมาร่วมปีแล้ว และตนก็เคยสอบถามนายทรงศักดิ์ ทองศรี รองนายกรัฐมนตรี ซึ่งท่านก็รับปากว่าจะเร่งดำเนินการให้ ฉะนั้น จึงอยากให้รัฐบาลพลิกบทบาทมาเป็นผู้นำที่จะสร้างความร่วมมือไม่ว่าจะเป็นในระดับทวิภาคี หรือในระดับของพหุภาคี และในระดับนานาชาติ ซึ่งเรามีอนุสัญญาต่างๆ อยู่
น.ส.มณีรัฐ กล่าวด้วยว่า นอกจากนี้ ยังอยากให้ประชาคมโลกได้ตระหนักถึงผลกระทบที่คนปลายน้ำได้รับผลกระทบ อยากให้รัฐบาลสะท้อนปัญหาต่างๆ เหล่านี้ไปยังนานาชาติทราบ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่เรามีเป้าหมายในการเข้าร่วม OECD หวังเป็นอย่างยิ่งว่าสิ่งเหล่านี้จะทำให้รัฐบาลตระหนักที่จะแสดงให้เห็นว่า นี่คือความจริงใจ ความโปร่งใส และหลักธรรมาภิบาลที่รัฐบาลยึดมั่น

