เมื่อวันที่ 17 เมษายน นางอังคณา นีละไพจิตร กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ เปิดเผยข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว มีเนื้อหาโดยสรุปเกี่ยวเนื่องกับการหายตัวไปของ “พอละจี รักจงเจริญ” หรือ “บิลลี่” ปกาเกอะญอ บ้าน
นางอังคณาระบุว่า ตนรู้สึกใจสลายเมื่อนึกถึงภรรยาของบิลลี่ที่ต้องเลี้ยงดูลูก 5 คน และต้องบากหน้าไปพบหน่วยงานภาครัฐที่ต่างปฏิเสธการให้ความจริงโดยให้เหตุผลว่า ไม่สามารถเอาผิดใครได้ เพระไม่มีศพ หรือ เหตุผลที่ว่าไม่ใช่ภรรยาโดยชอบด้วยกฎหมายถึงไม่มีสิทธิ์เรียกร้อง อีกทั้งในวันนี้ดูเหมือนความหวังที่เคยมีเริ่มหดหายไป นอกจากนี้ในฐานะกรรมการสิทธิมนุษยชน ตนรู้สึกละลายใจที่ไม่สามารถช่วยเหลือภรรยาของบิลลี่ได้มาก ในฐานะเพื่อนมนุษย์ และในฐานะครอบครัวคนที่ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยรัฐ วันนี้ทำได้เพียงมอบความรักและกำลังใจให้เธอผู้เป็นแบบอย่างการต่อสู้เพื่อความเป็นธรรม
ข้อความทั้งหมด มีดังนี้
#4yearBillyDisappeared #บันทึกการต่อสู้เพื่อความยุติธรรมของผู้หญิง #4ปีไร้ซึ่งความยุติธรรม
คิดทบทวนที่จะเขียนข้อความวันครบ 4 ปีการบังคับสูญหายของบิลลี่ เนื่องจากรู้สึกใจสลายทุกครั้งเมื่อเห็นครอบครัวคนหายต้องมาทวงถามความคืบหน้าในการอำนวยความยุติธรรมจากรัฐในทุกรอบของการรำลึก
#ใจสลาย เมื่อคิดถึงเธอ “มึนอ” เมียของบิลลี่ หรือพอละจี รักจงเจริญ พบเธอครั้งแรกเมื่อ 4 ปีที่ผ่านมา หลังจากบิลลี่หายตัวไปไม่นาน วันนั้นมึนอต้องพาลูกๆตระเวนไปทุกที่ โดยเฉพาะคนเล็กที่ยังดื่มนมแม่ เพื่อหาความจริงและความยุติธรรม เคยถามเธอว่า “เลี้ยงลูก 5 คนลำบากไหม” เธอตอบแบบไม่ต้องคิดว่า
“พวกเขาเหมือนไก่ เดินเล่นไปมา พอหิวก็มาหยิบกล้วย หยิบข้าวในหม้อใส่ปาก” ฟังแล้วอยากให้เจ้าหน้าที่รัฐที่มีหน้าที่อำนวยความยุติธรรมมาได้ยินคำพูดของหญิงปะกาเกอะญอ คนนี้บ้างเผื่อจะกระตุ้นเตือนสำนึกของการทำหน้าที่ในการปกป้องราษฎร และอำนวยความยุติธรรมแก่ทุกคน
#ใจสลาย เมื่อทุกหน่วยงานที่เธอบากหน้าไปพบ ในที่สุดต่างพากันปฏิเสธการให้ความจริง และความยุติธรรม ด้วยเหตุผล “ไม่มีศพ ไม่มีหลักฐาน ก็เอาผิดใครไม่ได้” หรือ “เพราะเธอไม่ใช่ผู้เสียหาย ไม่ใช่ภรรยาโดยชอบด้วยกฎหมาย จึงไม่มีสิทธิเรียกร้อง” แถมวันนี้ไม่ว่าเธอจะไปเรียกร้องความยุติธรรมที่ไหนก็ดูเหมือนเจ้าหน้าที่จะหลบหน้ากันหมด
#ใจสลาย เมื่อวันเวลาผ่านไป ความหวังที่เคยมีเริ่มหดหายไปด้วย แต่ยังไม่เท่ากับความเชื่อมั่น ความไว้วางใจที่มีต่อรัฐที่แทบจะไม่มีเหลืออยู่อีก กฎหมายที่เป็นความหวังของครอบครัวคนหาย ก็ถูกปรับแก้จนสาระสำคัญหลายอย่างหายไป รัฐบาลที่มีหน้าที่ดูแลทุกข์สุขของราษฎร ไม่เคยพูดถึงการสูญหายของครอบครัวบิลลี่ หรือครอบครัวคนหายอื่นๆ รัฐไม่เคยรู้สึกเสียใจหรือต้องการร่วมทุกข์กับเหยื่อ ไม่เยียวยา ไม่ปันสุขปันทุกข์ ไม่เคยถามว่าผู้หญิงคนนี้จะเลี้ยงลูกๆให้เข้าถึงการศึกษา และพัฒนาการวัยเด็กได้อย่างไร และไม่เคยสนใจว่าเธอและลูกๆจะต้องนอนฝันร้ายไปอีกนานแค่ไหน
ในฐานะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ยอมรับว่าละอายแก่ใจที่ไม่สามารถช่วยอะไรเธอได้มาก ไม่กล้าถามเธอด้วยซ้ำว่า เธอเลี้ยงดูลูกๆ 5 คนที่กำลังกินกำลังนอน กำลังอยู่ในวัยศึกษาเล่าเรียนได้อย่างไร
ในฐานะเพื่อนมนุษย์ ในฐานะครอบครัวคนที่ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยรัฐ วันนี้ทำได้เพียงมอบความรักและกำลังใจให้เธอผู้เป็นแบบอย่างการต่อสู้เพื่อความเป็นธรรม จากหญิงสาวปากาเกอะญอ วันนี้เธอได้รับการยกย่องเป็น #หญิงนักปกป้องสิทธิมนุษยชน
รัก เคารพ และนับถือหัวใจของผู้หญิงคนนี้ – ไม่ยอมแพ้จนกว่าจะรู้ความจริง และเอาคนผิดมาลงโทษ
อังคณา นีละไพจิตร
17 เมษายน 2561 (ปีที่ 4 การหายตัวไปของบิลลี่- พอละจี รักจงเจริญ)
