หมายเหตุ – ความคิดเห็นของนักวิชาการ กรณีนายทวีศักดิ์ ณ ตะกั่วทุ่ง ทนายความนายสุเทพ เทือกสุบรรณ ประธานมูลนิธิมวลมหาประชาชนเพื่อการปฏิรูปประเทศไทย (มปท.) เข้ายื่นจดแจ้ง “พรรครวมพลังประชาชาติไทย” (รปช.) ต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) โดยระบุว่าจะดำเนินการสานต่อการปฏิรูปประเทศที่รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา วางแนวทางการปฏิรูปไว้
อุเชนทร์ เชียงเสน
อาจารย์ประจำสำนักวิชารัฐศาสตร์และนิติศาสตร์
มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
กรณีการจัดตั้งพรรครวมพลังประชาชาติไทย ที่ระบุว่าจะมีนายสุเทพ เทือกสุบรรณ เป็นที่ปรึกษาพรรค ผมไม่มั่นใจในประเด็นนี้เท่าใด เพราะตอนนี้มีการตั้งพรรคการเมืองเยอะมาก ทั้งนี้ ในอนาคตถ้าจะมีการเลือกตั้ง คิดว่าแนวโน้มการเลือกพรรคการเมืองจะมีสองทิศทางให้ประชาชนเลือก คือ 1.เลือกพรรคที่สนับสนุนการสืบทอดอำนาจของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ให้เป็นนายกฯต่อไป ด้วยการตั้งพรรคขึ้นมาสนับสนุน หรือตามกลไกช่องว่างในรัฐธรรมนูญที่เปิดช่องให้มีนายกฯคนนอก 2.ต้องการเลือกระบอบประชาธิปไตย ด้วยการมีนายกฯที่มาจากพรรคเสนอชื่อ และได้เสียงข้างมากในรัฐสภา อย่างไรก็ตาม ถ้าดูทิศทางที่ผ่านมา กปปส. และช่วงหลังๆ ค่อนข้างแน่ชัดว่าต้องการตั้งพรรคขึ้นมาเพื่อสนับสนุนกระบวนการสืบทอดอำนาจ ให้ พล.อ.ประยุทธ์เป็นนายกฯต่อไป
การตั้งพรรครวมพลังประชาชาติไทยจะเป็นการแย่งฐานเสียงกับพรรคประชาธิปัตย์นั้น คิดว่าเรื่องนี้เป็นปัญหาของพรรคประชาธิปัตย์ แต่ต้องเข้าใจว่าฐานของพรรค ปชป.กับ กปปส.เป็นฐานเดียวกันที่สนับสนุน พล.อ.ประยุทธ์ ท้ายที่สุดผมไม่มั่นใจว่าพรรคนี้จะมีจุดยืนอย่างไรต่อการสืบทอดอำนาจของ พล.อ.ประยุทธ์ ต้องรอดูสถานการณ์อนาคตอีกครั้ง
ฐิติพล ภักดีวานิช
คณบดีคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
เป็นไปได้ว่าพรรคนี้จะสนับสนุน พล.อ.ประยุทธ์ ที่ผ่านมาเราเห็นได้ชัด กปปส.โอนเอียง ให้ทหารเข้าแทรกแซงทางการเมือง และเรียกร้องให้เกิดรัฐประหาร ดังนั้นจึงไม่ตั้งคำถามว่าคุณสุเทพจะสนับสนุนหรือไม่ เพราะความจริงตัวเขาสนับสนุนอยู่แล้ว เพื่อที่จะให้ทหารมีอำนาจอยู่ในระบบการเมืองไทย และทหารยังเป็นกลุ่มอำนาจหนึ่งที่ กปปส.และคุณสุเทพยังพึ่งพาได้
การที่คุณสุเทพตั้งพรรคขึ้นมาไม่แน่ใจว่าจะให้ พล.อ.ประยุทธ์เป็นนายกฯต่อหรือไม่ บางที พล.อ.ประยุทธ์จะไม่เป็นก็ได้ แต่ที่แน่ๆ การตั้งพรรคดังกล่าวขึ้นมาก็เพื่อสนับสนุนให้ทหารและ คสช.อยู่ต่อ ประกอบกับท่าทีที่รัฐบาล คสช.เริ่มสร้างเครือข่ายอำนาจต่างๆ เช่น จ.บุรีรัมย์ ของนายเนวิน ชิดชอบ และ จ.ชลบุรี ของนายสนธยา คุณปลื้ม ดังนั้นท่าทีของนายสุเทพจึงไม่แปลกใจ แม้ว่าจะประกาศว่าไม่ยุ่งการเมือง
เราเห็นมาตลอดว่าคุณสุเทพมีบทบาททางการเมืองตลอด ไม่ได้ออกห่างการเมืองเลย การตั้งพรรคนี้ขึ้นมาเป็นสิ่งที่ทหารคิดว่าเป็นประโยชน์ ทหารและ คสช.เป็นนักการเมือง ไม่ได้เป็นทหารอาชีพ พวกเขาจำเป็นต้องสร้างเครือข่ายขึ้นมาเพื่อให้เสถียรภาพทางอำนาจ และทางการเมืองหลังการเลือกตั้ง
ส่วนการตั้งพรรคของนายสุเทพจะกระทบพรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) หรือไม่นั้น คงกระทบบ้าง แต่สิ่งที่พิจารณาได้ คือ แม้นายสุเทพ จะมีบารมีในภาคใต้ แต่ไม่ได้หมายความว่าคนในภาคใต้จะสนับสนุนนายสุเทพทั้งหมด เพราะยังมีนายชวน หลีกภัย ประธานสภาที่ปรึกษาพรรคประชาธิปัตย์อยู่ และต้องเข้าใจว่าพรรค ปชป.ได้คะแนนในภาคใต้ ไม่ใช่เพราะคนนิยมนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรค ปชป. แต่เป็นเพราะบารมีนายชวนยังเป็นจุดขายได้ดี และยังมีบารมีทางการเมืองมากกว่านายสุเทพ
รศ.สุขุม นวลสกุล
อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยรามคำแหง
เป็นไปได้ว่าการตั้งพรรครวมพลังประชาชาติไทยของนายสุเทพจะเป็นสัญญาณว่าการเลือกตั้งคงไม่เลื่อนออกไปอีกแล้ว เพราะถ้าเลื่อนไป รัฐบาลคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ก็มีแต่เสียเครดิต ประกอบกับตอนนี้รัฐบาลมีความมั่นใจมากขึ้น เพราะตัวเลขเศรษฐกิจออกมาดี
เมื่อดูรายชื่อคนที่จะมาร่วมพรรครวมพลังประชาชาติไทยแล้ว เพียบพร้อมเลยทั้งเสือสิงห์กระทิงแรด ส่วนใหญ่คือคนที่อยากเป็นรัฐบาลทั้งนั้น และอาจมาร่วมพรรคด้วยความเชื่อว่าหาก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้า คสช.เล่นด้วย จะได้เป็นรัฐบาลแน่ๆ แต่ถึงคนเหล่านี้จะไม่มารวมกัน แล้วกระจายอยู่ตามพรรคต่างๆ สุดท้ายพวกเขาก็สนับสนุน พล.อ.ประยุทธ์อยู่ดี ทำให้ไม่แน่ใจว่าคนอย่างนายเอนก เหล่าธรรมทัศน์ ซึ่งบริสุทธิ์ใจต่อการเล่นการเมืองจะเอาอยู่หรือไม่หากได้รับตำแหน่งหัวหน้าพรรค หรือจะเป็นหัวหน้าพรรคในลักษณะออกหน้าเท่านั้น นายเอนกเป็นคนที่มีภาพลักษณ์ดี คนรุ่นใหม่อาจจะพอใจ แต่เมื่อถึงการเลือกตั้ง ถ้านายเอนกออกหน้าก็อาจโดนถล่ม เพราะบทบาทของนายเอนกในทางหนึ่งดูสนับสนุนฝ่ายที่ยึดอำนาจ และหากในช่วงเลือกตั้งมีการจุดกระแสระหว่างปีกประชาธิปไตยกับปีกเผด็จการ นายเอนกอาจถูกโจมตีว่าอิงเผด็จการหรือไม่
ส่วนกรณีที่นายวิวรรธนไชย ณ กาฬสินธุ์ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) แบบบัญชีรายชื่อ พรรคไทยรักไทย (ทรท.) วิเคราะห์ว่าปัจจัยหนึ่งที่จะทำให้พรรคของนายสุเทพชนะพรรคเพื่อไทย (พท.) คือ ต้องดึงคนออกจากพรรค พท.ให้ได้อย่างน้อย 50 คน มองว่าเป็นไปได้ยาก การทาบทามหรือติดต่อประสานงานอาจเป็นเรื่องจริง แต่รายชื่อที่คนนั้นคนนี้ไปอยู่กับพรรคต่างๆ ก็ยังไม่มีความแน่นอน ตอนนี้จึงเป็นแค่การต่อรอง บางคนต่อรองในพรรคไม่ได้ก็ลองเอาชื่อออกมาอยู่พรรคอื่นเพื่อดูว่าในพรรคจะมีปฏิกิริยาอย่างไร เพราะการเลือกตั้งครั้งนี้จะเกิดการแย่งกันลงสมัครแบบเขต ทำให้ ส.ส.แต่ละคนพยายามทำให้แน่ใจว่าตัวเองจะได้ลงสมัคร ส.ส.เขตก่อน ซึ่งถ้าพรรคเก่าไม่ให้ลงเขตก็อาจไปอยู่พรรคใหม่
เป็นเวลา 4 ปีนับตั้งแต่รัฐบาล คสช.เข้ามาบริหารประเทศ ทำให้เราไม่รู้ว่าการตีอีกฝ่ายหนึ่งของ คสช.ผ่านการลงพื้นที่หรือหาเสียงจะได้ผลแค่ไหน รวมถึงไม่รู้ว่าเมื่อใกล้เลือกตั้งจริงๆ แล้วจะมีกระแสอะไรเกิดขึ้น อาจเป็นกระแสเผด็จการกับประชาธิปไตยหรือกระแสนายกฯคนนอก-คนใน จะมีผลต่อการลงคะแนนพอสมควร
ส่วนฐานเสียงของ กปปส.นั้นไม่ได้มีความแน่นอนอย่างที่เราเห็นเป็นภาพว่ามีคนออกมาร่วมชุมนุมกันเป็นแสนเป็นล้าน และในการชุมนุมตอนนั้นก็ไม่ใช่ทุกคนที่เป็น กปปส. บางคนไม่ได้เลื่อมใสนายสุเทพด้วยซ้ำไป แต่แค่ต้องการทำในสิ่งที่นายสุเทพเป็นผู้นำอยู่ในเวลานั้นคือล้มรัฐบาล น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร
แม้นายสุเทพยังมีเครดิตอยู่ แต่ไม่ได้มากมายมหาศาลถึงขั้นเป็นตัวชูโรง และพรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) เองก็ไม่ได้กลัวพรรคของ กปปส. ในทางกลับกัน คนใน กปปส.กลับกลัว ปชป.และ ปชป.อาจพอใจก็ได้ที่มีคนออกจากพรรค เพราะจะสะดวกในการจัดระเบียบ โดยเฉพาะในภาคใต้ที่มีคนแย่งกันลงรับเลือกตั้งในแต่ละเขต
สำหรับข้อเสนอของนายปริญญา เทวานฤมิตรกุล อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่เสนอว่าหากในเดือนมิถุนายน คสช.คำนวณตัวเลข ส.ส.เก่าแล้วมีจำนวนไม่มากพอต่อการจัดตั้งรัฐบาลก็ควรถอยกลับมาสู่สถานะคนกลางนั้น เชื่อว่า คสช.จะไม่ถอย เพราะตอนนี้มีอยู่ 2 ทางเลือกคือ เลือกเป็นคนในบัญชีรายชื่อของพรรคการเมือง หรือเป็นคนนอกที่ได้รับเชิญเข้ามา ดังนั้นการตั้งพรรคใหม่ขึ้นอาจจะเพื่อให้ พล.อ.ประยุทธ์มีทางเลือกมากขึ้นเท่านั้นเอง สุดท้ายเชื่อว่า พล.อ.ประยุทธ์จะเลือกเป็นนายกฯตามคำรับเชิญมากกว่า เพราะทันทีที่เป็นคนในจะกลายเป็นคู่แข่งของทุกพรรคการเมืองทันที แต่หากมาจากการรับเชิญก็อาจถูกเชิญโดยหลายๆ พรรค
ชำนาญ จันทร์เรือง
นักวิชาการด้านรัฐศาสตร์
และผู้ร่วมก่อตั้งพรรคอนาคตใหม่
การที่นายสุเทพตั้งพรรคการเมือง โดยมีแนวทางสนับสนุน พล.อ.ประยุทธ์มองว่าคงลำบาก เพราะ พล.อ.ประยุทธ์คงมองไว้หลายที่ ที่แน่ๆ คือพรรคพลังประชารัฐ แต่ค่อนข้างเสี่ยงตรงที่ว่าจะสังกัดพรรคไหนก็ตาม ถ้าพรรคนั้นไม่ว่าจะเป็นพรรค กปปส. พรรคพลังประชารัฐ หรือพรรคอื่น พล.อ.ประยุทธ์สามารถเลือกได้เพียงพรรคเดียว 1 ใน 3 บัญชีรายชื่อ พรรคนั้นจะต้องได้เสียง 25 เสียงขึ้นไป จึงจะเสนอชื่อนายกฯได้ ถ้าไม่ถึงเป็นอันว่าหมดทาง
จริงอยู่ว่าในอดีตเคยมีพรรคเสียงข้างน้อยอย่างพรรคของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช แต่อยู่ได้ไม่นานก็ออกไป ส่วนถ้าเป็นก๊อกสอง ตามรัฐธรรมนูญ ใช้นายกฯนอกบัญชี ก็เสี่ยงเพราะต้องใช้เสียง 2 ใน 3 คือ 500 บวก 1 จาก 750 ไม่มีทางเลย พอถึงเวลา ส.ส.อาจไม่ร่วมก็ได้ อย่างที่เรียกว่า ส.ส.กอดอก คือ ไม่ยกเสียอย่าง ก็ทำอะไรไม่ได้ ต้องใช้เสียง 375 บวก 1 นี่อยู่ในภาวะลิงแก้แห ยิ่งแก้กันไปแก้กันมา จบไม่ได้ แต่ที่แน่ๆ ยืนยันว่าเลื่อนเลือกตั้งไม่ได้แล้ว ถ้าเลื่อนก็พัง แต่จะได้มากได้น้อยก็ดำเนินเกมทางการเมืองกันอย่างสุดฤทธิ์สุดเดช อย่างไรก็ตาม ในฐานะนักวิชาการมองว่าการตั้งพรรคเป็นเรื่องดีและมีสิทธิที่จะตั้ง
สำหรับผลกระทบต่อพรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) นั้น คงเป็นเรื่องภายในของพรรค ปชป.เอง อีกอย่างหนึ่งคือพรรค ปชป.ก็มีอดีตแกนนำ กปปส.หลายคน เชื่อว่าคนเหล่านี้ก็คงไม่กลับมา การไปอยู่พรรค กปปส. ไม่ว่าจะชื่อพรรคอะไรก็แล้วแต่ หาความมั่นคงแน่นอนไม่ได้ แกนนำของ กปปส.แต่ละคนก็ไม่ค่อยมั่นคง
นายสุเทพเคยเป็นเลขาธิการพรรค ปชป. มีความสัมพันธ์อันดีกับพรรคและนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรค ปชป. คิดว่านายสุเทพต้องพึ่งพรรค ปชป. อย่างไรก็ตาม เชื่อว่าต่อไปหัวหน้าพรรคอาจไม่ใช่นายอภิสิทธิ์ เพราะ 1.นำพรรคพ่ายแพ้ต่อการเลือกตั้ง 2-3 ครั้งติดกัน 2.ช่วงหลังนายอภิสิทธิ์เหมือนจะรู้ตัวว่าอาจจะไม่ได้เป็นหัวหน้าพรรค จึงออกอาการกร้าว ให้สัมภาษณ์ค้าน คสช.มาตลอด โดยยืนยันว่าในฐานะหัวหน้าพรรคอย่างไรก็ไม่เข้าร่วมกับ คสช. หรือไม่สืบทอดอำนาจ แต่นายอภิสิทธิ์ไม่ใช่พรรค ปชป. นายอภิสิทธิ์ไม่เอา แต่คนอื่นอาจจะเอา เมื่อนายอภิสิทธิ์ไม่เอา อาจเปลี่ยนเอาหัวหน้าพรรคคนใหม่ขึ้นมา ถามว่าจะเป็นใคร หากมีการผลักดันคุณชวน หลีกภัยขึ้นมา แม้คุณชวนปฏิเสธไปแล้ว แต่ก็ไม่แน่ พอถึงเวลาอาจจะกลับมาได้ ทั้งนี้ทั้งนั้นต้องดูสถานการณ์ใกล้วันเลือกตั้ง หรือตัวเลขที่ออกมาหลังวันเลือกตั้ง
