เปิดผลรับฟัง-ข้อเสนอแนะ ร่างพ.ร.บ.งบฯ65-แจง6ปม
หมายเหตุ – สำนักงบประมาณรายงานสรุปผลการรับฟังความคิดเห็นการจัดทำร่าง พ.ร.บ.พระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 มติชนจึงสรุปสาระสำคัญนำเสนอ ดังนี้
สํานักงบประมาณได้ดำเนินการรับฟังความคิดเห็นในการจัดทำร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 เพื่อให้เป็นไปตามบทบัญญัติรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย 2560 มาตรา 77 วรรคสอง โดยมีสาระสำคัญในประเด็นที่มีข้อเสนอแนะความคิดเห็นและคำชี้แจงดังนี้
1.สรุปประเด็นสำคัญที่มีการแสดงความคิดเห็นการจัดทำร่าง พ.ร.บ.งบฯ 65 ผ่านทางเว็บไชต์ของสำนักงบประมาณ (www.bb.go.th) และคำชี้แจงในแต่ละประเด็น การรับฟังความคิดเห็นการจัดทำร่าง พ.ร.บ.งบฯ 65 ผ่านทางเว็บไชต์สำนักงบประมาณ สามารถสรุปประเด็นและคำชี้แจงได้ดังนี้
(1) งบประมาณของหน่วยรับงบประมาณที่ได้รับการจัดสรรไม่เพียงพอต่อการดำเนินงานตามแผนงานพื้นฐานและแผนงานยุทธศาสตร์ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินงานตามภารกิจและเป้าหมายของหน่วยรับงบประมาณ
คำชี้แจง การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีภายใต้ข้อจำกัดของกรอบวงเงินงบประมาณรายจ่าย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ที่ลดลง โดยได้คำนึงถึงความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติอันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด-19 พ.ศ.2564-2565 แผนการปฏิรูปประเทศ (ฉบับปรับปรุง) แผนปฏิบัติราชการของกระทรวง นโยบายสำคัญของรัฐบาล ยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณ มาเป็นแนวทางในการพัฒนาและการจัดสรรทรัพยากรของประเทศ ตลอดจนการคำนึงถึงภาวะเศรษฐกิจของประเทศความจำเป็นและภารกิจของหน่วยรับงบประมาณศักยภาพของหน่วยงาน ความพร้อมในการดำเนินงานและความสามารถในการใช้จ่ายงบประมาณ รวมถึงแหล่งเงินอื่น เช่น เงินรายได้ มาประกอบการพิจารณาด้วยเพื่อให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ.2561 มาตรา 17 ที่กำหนดให้การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายให้หน่วยงานของรัฐ ต้องคำนึงถึงฐานะเงินนอกงบประมาณของหน่วยงานของรัฐที่สามารถช้จ่ายได้ด้วย และเพื่อให้การจัดสรรงบประมาณที่มีอยู่อย่างจำกัดมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด
(2) การจัดสรรงบประมาณให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรพิจารณาจัดสรรโดยคำนึงถึงรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ลดลงจากการบังคับใช้พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ.2562 ประกอบกับมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 26 มกราคม 2564 เห็นชอบให้ลดอัตราจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างลงร้อยละ 90 ในปี 2564
คำชี้แจง ในปีงบประมาณ พ.ศ.2565 มีการจัดสรรรายได้ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอัตราสัดส่วน ร้อยละ 29.58 ของรายได้สุทธิของรัฐบาล โดยสำนักงบประมาณได้จัดสรรเงินอุดหนุนสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในงบปีประมาณ พ.ศ.2565 จำนวน 335,185 ล้านบาท เพื่อให้เพียงพอต่อการดำเนินงานและจัดทำบริการสาธารณะ ทั้งนี้ รัฐบาลมีนโยบายที่จะมีการปรับปรุงกฎหมายให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดเก็บรายได้เองเพิ่มมากขึ้น ตามแนวทางการปฏิรูปรายได้ ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อสร้างความเข้มแข็งทางการคลังให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและลดการพึ่งพาเงินอุดหนุนจากรัฐบาล สอดคล้องกับแผนการปฏิรูปประเทศด้านการบริหารราชการที่มีเป้าหมายให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีความเข้มแข็ง และมีความเป็นอิสระทางการคลังและงบประมาณ เป็นไปตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
2.สรุปประเด็นสำคัญที่มีการแสดงความคิดเห็นและคำชี้แจงการจัดทำร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 โดยทำหนังสือสอบถามไปยังหน่วยรับงบประมาณโดยตรง สำหรับหน่วยรับงบประมาณ สามารถสรุปประเด็นได้ดังนี้
(1) การจัดสรรงบประมาณลดลง ไม่เพียงพอต่อการปฏิบัติภารกิจของหน่วยรับงบประมาณโดยเฉพาะในส่วนของรายจ่ายประจำ อาทิ งบบุคลากร งบดำเนินงาน และงบประมาณในแผนงานพื้นฐานซึ่งอาจจะส่งผลกระทบต่อการปฏิบัติงานและประสิทธิภาพการดำเนินงานตามเป้าหมาย สำนักงบประมาณควรพิจารณาการจัดสรรงบประมาณภายใต้แผนงานพื้นฐานและแผนงานยุทธศาสตร์ในสัดส่วนที่เหมาะสม
คำชี้แจง การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีภายใต้ข้อจำกัดของกรอบวงเงินงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 ที่ลดลง โดยได้คำนึงถึงความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 2 นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติอันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด-19 พ.ศ.2564-2565 แผนการปฏิรูปประเทศ (ฉบับปรับปรุง) แผนปฏิบัติราชการของกระทรวง นโยบายสำคัญของรัฐบาล ยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณ มาเป็นแนวทางในการพัฒนาและการจัดสรรทรัพยากรของประเทศ ตลอดจนการคำนึงถึงภาวะเศรษฐกิจของประเทศความจำเป็นและการกิจของหน่วยรับงบประมาณ ศักยภาพของหน่วยงาน ความพร้อมในการดำเนินงานและความสามารถในการใช้จ่ายงบประมาณ รวมถึงแหล่งเงินอื่น เช่น เงินรายได้ มาประกอบการพิจารณาด้วยพื่อให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ.2563 มาตรา 17 ที่กำหนดให้การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายให้หน่วยงานของรัฐ ต้องคำนึงถึงฐานะเงินนอกงบประมาณของหน่วยงานของรัฐที่สามารถนำมาใช้จ่าย และเพื่อให้การจัดสรรงบประมาณที่มีอยู่อย่างจำกัดมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด
(2) การจัดสรรงบประมาณ ในภาพรวมของจังหวัดและกลุ่มจังหวัดลดลง อาจทำให้ไม่สามารถตอบสนองต่อการแก้ไขปัญหาหรือความต้องการของประชาชนในพื้นที่ได้อย่างทั่วถึง รวมทั้งการกำหนดหลักเกณฑ์การจัดสรรงบประมาณว่าโครงการต้องไม่มีลักษณะเป็นภารกิจขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทำให้โครงการที่เป็นภารกิจถ่ายโอนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งให้อำเภอเป็นหน่วยดำเนินงานมีลักษณะไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด อาจส่งผลให้ปัญหาของประชาชน ในพื้นที่ไม่ได้รับการแก้ไขและสูญเสียโอกาสในการพัฒนาพื้นที่
คำชี้แจง การจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 เป็นการจัดทำงบประมาณที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติแผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติอันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด -19 พ.ศ.2564-2565 แผนการปฏิรูปประเทศ (ฉบับปรับปรุง) แผนปฏิบัติราชการของกระทรวง และนโยบายสำคัญกรอบนโยบาย หลักเกณฑ์และวิธีการจัดทำแผนพัฒนาจังหวัด และแผนพัฒนากลุ่มจังหวัด พ.ศ.2561-2565 ที่คณะกรรมการบูรณาการนโยบายพัฒนาภาคกำหนด รวมทั้งกฎหมายที่เกี่ยวข้องได้แก่ พระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ.2542 และพระราชบัญญัติวิธีการงบประมาณ พ.ศ.2561 ซึ่งกำหนดให้ภารกิจที่กำหนดไว้ตามพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจฯ มีเจตนารมณ์ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีอำนาจและหน้าที่ในการจัดระบบการบริหารสาธารณะเพื่อประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นของตนเอง และเป็นหน่วยรับงบประมาณได้ จึงต้องตั้งงบประมาณองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยตรงซึ่งสำนักงบประมาณได้ใช้เป็นแนวทางในการกำหนดไว้ในหลักเกณฑ์และวิธีการยื่นคำขอของจังหวัดและกลุ่มจังหวัดในงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2565 ด้วยแล้ว
(3) การจัดสรรงบประมาณให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรพิจารณาโดยคำนึงถึงขนาดพื้นที่ จำนวนประชากร สภาพเศรษฐกิจของพื้นที่และให้ความสำคัญกับภารกิจถ่ายโอน การเสริมสร้างศักยภาพทางการคลังขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น การพัฒนาประสิทธิภาพการจัดเก็บรายได้และการใช้จ่ายงบประมาณขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของแต่ละแห่งยิ่งขึ้น ตลอดจนผลกระทบจากการจัดเก็บรายได้ที่อาจลดลงขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นภายใต้บริบทกฎหมายภาษีที่ดินและสิ่งก่อสร้าง และจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19)โดยพิจารณาจัดสรรงบประมาณเยียวยาให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นขนาดกลางและเล็กเพิ่มขึ้น
คำชี้แจง การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปีได้คำนึงถึงความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ แผนแม่บทเฉพาะกิจภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติอันเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด-19 พ.ศ.2564-2565 แผนการปฏิรูปประเทศ (ฉบับปรับปรุง) แผนปฏิบัติราชการของกระทรวง นโยบายสำคัญของรัฐบาล ยุทธศาสตร์การจัดสรรงบประมาณ รวมทั้งน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มาเป็นแนวทางในการพัฒนาและการจัดสรรทรัพยากรของประเทศ ตลอดจนการคำนึงถึงภาวะทางเศรษฐกิจของประเทศ ความจำเป็นและภารกิจของหน่วยรับงบประมาณศักยภาพของหน่วยงาน ความพร้อมในการดำเนินงานและความสามารถในการใช้จ่ายงบประมาณรวมถึงแหล่งเงินอื่น เช่น เงินรายได้มาประกอบการพิจารณาด้วย
เพื่อให้การจัดสรรงบประมาณที่มีอยู่อย่างจำกัดมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด
(4) การใช้เกณฑ์การนำเงินนอกงบประมาณมาสมทบสำหรับหน่วยรับงบประมาณที่มีเงินนอกงบประมาณหรือเงินสะสมคงเหลือจำนวนมาก อาจส่งผลกระทบต่อแผนการใช้เงินนอกงบประมาณ ที่หน่วยรับงบประมาณได้มีการวางแผนไว้ล่วงหน้า
คำชี้แจง การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายประจำปี โดยได้คำนึงถึงความจำเป็นและการกิจของหน่วยรับงบประมาณ ศักยภาพของหน่วยงาน ความพร้อมในการดำเนินงานและความสามารถในการใช้จ่ายงบประมาณ รวมถึงแหล่งเงินอื่น เช่น เงินรายได้ มาประกอบการพิจารณาด้วย เพื่อให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ.2561 มาตรา 17 ที่กำหนดให้การจัดสรรงบประมาณรายจ่ายให้หน่วยงานของรัฐ ต้องคำนึงถึงฐานะเงินนอกงบประมาณของหน่วยงานของรัฐที่สามารถใช้จ่ายได้ รวมตลอดถึงรายได้หรือเงินอื่นใดที่หน่วยงานของรัฐนั้นมีอยู่ หรือสามารถนำมาใช้จ่ายได้เพื่อให้การจัดสรรงบประมาณที่มีอยู่อย่างจำกัดมีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุด
3.ประเด็นข้อเสนอแนะหรือข้อสังเกตที่นอกเหนือจากเนื้อหาของร่างพระราชบัญญัติงบฯ2565
(1) ควรมีการแจ้งหลักเกณฑ์การพิจารณาจัดสรรงบประมาณให้แก่หน่วยรับงบทราบล่วงหน้า ซึ่งจะทำให้หน่วยรับงบประมาณจัดเตรียมรายละเอียดข้อมูลประกอบการพิจารณาได้อย่างครบถ้วน
(2) การปรับปรุงรายละเอียดงบประมาณของหน่วยรับงบประมาณภายหลังจากที่คณะรัฐมนตรีมีมติให้ความเห็นชอบ ควรมีระยะเวลาในการปรับปรุง เพื่อให้หน่วยรับงบประมาณมีเวลาในการพิจารณาปรับปรุงรายละเอียดและให้ข้อคิดเห็นต่อการปรับปรุง รวมทั้งอุทธรณ์การเสนอปรับลดงบประมาณก่อนนำเสนอคณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบอีกครั้ง
(3) การจัดทำคำของบประมาณผ่านระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารงบประมาณขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (BBL) ควรเพิ่มระยะเวลาในการบันทึกรายละเอียดการจัดทำงบประมาณเพิ่มขึ้น และควรมีความสอดคล้องกับระบบของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น
