วาร์ปร่วมเทศกาล Knowledge book fair อ่านเต็มอิ่ม ณ มิวเซียมสยาม เป็นที่เรียบร้อย สำหรับ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าฯกทม. ซึ่งมีกำหนดการขึ้นเวทีเสวนา หัวข้อ ‘99% Invisible City : มองเมืองให้เห็นคน มองคนให้เห็นเมือง’ ร่วมกับ ผศ.ดร.นิรมล เสรีสกุล อาจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และนายยศพล บุญสม ดำเนินรายการโดย นายสราวุธ เฮ้งสวัสดิ์ หรือนิ้วกลม นักเขียนชื่อดัง (อ่าน ชัชชาติ แวะ ‘อ่านเต็มอิ่ม’ ขึ้นเวทีคุย ‘มองเมืองให้เห็นคน’ แนะมองบวก ฟุตบาทเดินได้-ต้นไม้สวยก็มี)
ในตอนหนึ่ง มีคนตาดีเห็นผู้ว่าฯกทม.ยืนดูดอมยิ้มอย่างอารมณ์ดีนอกอาคาร หนึ่งในนั้นคือ รัชดา โชติพานิช ผู้เขียนหนังสือเข้มคุณภาพนามว่า ‘เขตคลองมองเมือง’ ร่วมกับ บัณฑิต จุลาศัย แห่งหน่วยวิจัยแผนที่และเอกสารประวัติศาสตร์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
เพิ่งพิมพ์ใหม่สดๆ ร้อนๆ ชนิดจับแล้วมือแทบพอง เมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา โดยสำนักพิมพ์มติชน
รัชดาเข้าพูดคุยกับผู้ว่าฯกทม. พร้อมมอบหนังสือเล่มดังกล่าวให้กับมือ เนื่องด้วยมีเนื้อหาที่ปรากฏบนโปรยปกหน้าว่า ‘จากนามคลองสู่ชื่อเขต ประวัติศาสตร์กรุงเทพฯ เลียบสายน้ำ’
เปิดสารบัญมา แต่ละบทล้วนเป็นเรื่องของกรุงเทพฯ เมืองฟ้าอมร นั่นคือ เขตคลองแห่งพระนครกรุงเทพฯ แบ่งเป็น เขต (คลอง) ฝั่งธนบุรี และเขต (คลอง) ฝั่งพระนคร แถมด้วยบัญชีคลองในพื้นที่กรุงเทพฯ
คำนำผู้เขียน ระบุในตอนหนึ่งว่า ในจำนวนคลองมากมายนับพัน แม้จะเรียกขานนามเฉพาะตามลักษณะทางภูมิศาสตร์ สถานที่ใกล้เคียง พืชพรรณ นามบุคคล หรือเจ้าของพื้นที่ บางครั้งก็สืบหาที่มาได้ ทว่า ไม่น้อยก็ไม่อาจทราบที่มา
สาระของหนังสือเขตคลองมองเมือง เริ่มจากการค้นคว้าหาที่มาของนามเขตต่างๆ ในกรุงเทพฯ ซึ่งปัจจุบันมีถึง 50 เขต โดยใช้วิธีสืบค้นจากแผนที่และเอกสารประวัติศาสตร์ เรียบเรียงเป็นบทความสั้นๆ ทยอยลงในหนังสือพิมพ์มติชนรายวันและมติชนออนไลน์ ตลอดถึง 3 ปี ก่อนรวมเล่ม
หนังสือเล่มนี้ จึงช่วยให้เข้าใจว่ากว่าจะเป็นนามเขตต่างๆ ในวันนี้ เริ่มต้นจากนามคลอง กลายเป็นนามหมู่บ้าน นามตำบล นามอำเภอ มีลำดับการเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการเรื่อยมา
เนื้อหายิงหมัดตรงด้านสาระทางประวัติศาสตร์สู่กรุงเทพมหานครเช่นนี้
ไม่มอบถึงมือ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ แล้วจะมอบให้ใคร?
