ต่อคิวรอ ศ.ดร.ผาสุก แจกลายเซ็นเล่มไฮไลต์ ‘ระบบกำกับดูแลที่ดินไทยต้องปฏิรูป’ แนะรัฐปรับทัศนคติ
เมื่อวันที่ 13 ตุลาคม ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ เขตคลองเตย กรุงเทพฯ สมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย (PUBAT) และพันธมิตร ร่วมเปิดงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 28 (Book Expo Thailand 2023) ซึ่งปีนี้มาในธีม “Book Dreams: เพราะหนังสือช่วยเติมเต็มความฝันให้สมบูรณ์ขึ้น”
เวลา 12.20 น. ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศ งานมหกรรมหนังสือฯ ซึ่งวันนี้จัดขึ้นเป็นวันที่ 2 มีประชาชนเข้ามาเลือกซื้อหนังสือ แน่นบูธสำนักพิมพ์มติชน (J47) โดยเฉพาะหนังสือแนวการเมือง ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ท่ามกลางการตกแต่งธีมโรงหนังย้อนยุค พร้อมกับการแลกของที่ระลึกแนววินเทจอย่างหลากหลาย
ต่อมา 15.00 น. เริ่มกิจกรรมโปรแกรมพบปะมิตรรักนักอ่าน โดย ศาสตราจารย์ ดร.ผาสุก พงษ์ไพจิตร บรรณาธิการหนังสือ ‘Getting Land Right ระบบกำกับดูแลที่ดินไทยต้องปฏิรูป’ เดินทางมาแจกลายเซ็นโดยมีแฟนหนังสือต่อแถวอย่างไม่ขาดสาย
ศ.ดร.ผาสุก กล่าวว่า หนังสือ ‘ระบบกำกับดูแลที่ดินไทยต้องปฏิรูป’ พูดถึงปัญหาของประชาชน ที่มีกรณีพิพาทกับรัฐตลอดเวลา ซึ่งเป็นเรื่องเกี่ยวกับการจับกุม ฟ้องร้องการบุกรุกที่ป่าของรัฐ บางคนต้องเข้าคุก โดนคดีความ แต่เขาอาศัยอยู่ในพื้นที่มาเนิ่นนาน ตั้งแต่สมัย ปู่ ย่า ตา ยาย แต่รัฐมาประกาศเป็นพื้นที่ป่าสาธารณะภายหลัง ก็ไม่สามารถที่จะตกลงกันได้
“ด้านกฎหมายการดูแลที่ดิน มันยุ่งยากซับซ้อนมาก มีการแบ่งประเภทที่ดินออกเป็นหลายประเภท ซึ่งมีกฎหมายกำกับฉบับ อยู่ในกรมกองต่างๆ เวลาเกิดเรื่องต่างๆขึ้นมา ก็เป็นเรื่องที่ยากมากสำหรับภาคประชาชน ที่จะเรียกร้องการแก้ปัญหาต่างๆ พวกนักวิจัยจึงอยากมาดู ว่าระบบการจัดการที่ดินบ้านเรา ทำไมมันถึงสร้างความขัดแย้งระหว่างรัฐกับประชาชนอยู่ตลอดเวลา
ทุกปีเราจะเห็นคน มาจากที่ต่างๆของประเทศ ไปเดินขบวนตรงนู้น ตรงนี้ ตรงนั้น เพื่อขอความเป็นธรรม เกี่ยวกับสิทธิที่ดิน ที่อยู่อาศัย สิทธิในการทำมาหากิน บางที อาจไม่ได้ต้องการเป็นเจ้าของ แต่อยากมีที่ดินทำมาหากิน หรือบางกรณีที่อยู่กันมาเนิ่นนาน แต่ไม่สามารถมีสิทธิที่จะเข้าครอบครองได้” ศ.ดร.ผาสุกกล่าว
ศ.ดร.ผาสุก กล่าวอีกว่า หนังสือเล่มนี้ จะทำให้เราเข้าใจว่ามันมีปัญหาอะไรบ้าง แล้วก็มีข้อเสนอแนะ ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว เพื่อค่อยๆแก้ปมปัญหาต่างๆ
“หากมันไม่ได้แก้ไขปัญหาได้ใน 1-2 ปี มันต้องมีกระบวนการในระยะสั้น เพื่อนที่จะผ่อนปรนปัญหาต่างๆที่สะสมกันอยู่ ซึ่งตอนนี้มีคดีความเรื่องการบุกรุกที่ดินมีเป็นหมื่นคดี แต่ละปีก็ไม่ได้มีการแก้ไขได้อย่างเป็นที่น่าพอใจ ความคิดเห็นและความรู้สึกของประชาชน ต่อรัฐบาลในเรื่องที่ดิน มันมีความรู้สึกย้อนแย้งกันอยู่ ซึ่งหนังสือเล่มนี้จะทำให้เข้าใจมากขึ้น เราเริ่มจากการดูปัญหา เพื่อทำงานวิจัยควบคู่กันไป โดยเฉพาะทางด้านกฎหมาย มันเป็นเรื่องที่ใหญ่และต้องการผู้เชี่ยวชาญเข้ามามีส่วนร่วม ต่อประเด็นว่าลักษณะภูมิประเทศแตกต่างกันอย่างไร ลักษณะสิทธิที่จะได้มาอย่างไร
เป้าหมายเรา คือ ประชาชนในประเทศ ควรจะได้มีที่ดิน ที่อยู่อาศัย ที่ทำมาหากินที่มั่นคงแน่นอน ไม่ต้องมีปัญหากับภาครัฐ ถึงเวลาแล้วที่จะมองที่ดิน ให้เป็นศาสตร์และศิลป์ในการจัดการปัญหาให้ลดลง เราอยากให้ผู้ที่มีบทบาทในการจัดการที่ดิน ได้เข้าใจสภาพปัญหาดีขึ้นกว่าเดิม นำไปสู่การมีวิธีคิดแบบใหม่ๆ มีเรื่องสันติสุข แทนที่จะมีการทะเลาะเบาะแว้งกัน ระหว่างรัฐกับประชาชน“ ศ.ดร.ผาสุกกล่าว
ศ.ดร.ผาสุก กล่าวว่า จากกรณีที่ขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (พีมูฟ) และสมัชชาคนจนออกมาเรียกร้องความเป็นธรรม ตนมองว่า ตอนนี้กรณีข้อพิพาทต่างๆ แทนที่จะใช้อำนาจทางกฎหมายจัดการอย่างเดียว ควรจะรับฟังความเห็นของเขา
“รัฐบาลควรมาคิดร่วมกัน ว่าจะจัดการแก้ปัญหาอย่างไร แล้วเรื่องที่จะไปจับ ฟ้องร้องประชาชน ในพื้นที่ต่างๆควรจะหยุดไปก่อน ความเดือนร้อนของประชาชน เขามีกันมานานแล้ว เป็นปกติที่เขาจะออกมาเรียกร้อง หากเขาออกมาช้ารัฐบาลก็จะไม่สนใจเขา เขาเดือนร้อนกันมานานมาก เรื่องเหล่านี้บางทีมันเป็น 50-60 ปี ที่ยืดเยื้อกันมา แล้วมีคนร้องเรียนตลอดเวลา คือ มันเป็นเรื่องของทัศนคติที่รัฐพยายามใช้กฎหมาย ในขณะที่เรื่องการบริหารจัดการจากนี้ เป็นเรื่องของความเดือดร้อน ที่รัฐต้องมองปัญหาให้ วิน วิน กันทั้งสองฝ่าย ซึ่งตอนนี้เป็นช่วงหลังเลือกตั้ง ประชาชนจึงออกมาส่งเสียงกัน เราต้องใช้วิธีใหม่แก้ปัญหากันได้แล้ว” ศ.ดร.ผาสุกกล่าว
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า หนังสือเล่มดังกล่าวมีเนื้อหาเกี่ยวกับสถานการณ์การกำกับดูแลที่ดินและปัญหาอันซับซ้อนที่ซ่อนอยู่ ประมาณการฉากทัศน์สู่อนาคตและเสนอแนะแนวทางการปฏิรูปการกำกับดูแลที่ดินของไทยสู่อนาคต ทำความเข้าใจสถานภาพปัจจุบันของระบบกำกับดูแลที่ดินไทย พัฒนาการความเป็นมา ปัญหาที่เกิดขึ้น และปัญหาใหม่ๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นต่อไปในอนาคต ภายใต้เงื่อนไขของสภาวะอากาศโลกที่เปลี่ยนแปลง ระบบทุนนิยม และความเหลื่อมล้ำที่ยิ่งเขม็งเกลียวขึ้นเรื่อยๆ
โดยถือเป็นหนังสือวิชาการฉบับอ่านง่าย สกัดจากงานวิจัยของ 15 นักวิชาการ ได้แก่ ผาสุก พงษ์ไพจิตร, ฟรานซิส คริปปส์, นเรศน์ ขุราษี, ดวงมณี เลาวกุล, นวลน้อย ตรีรัตน์, ภาคภูมิ วาณิชกะ, ประภาส ปิ่นตบแต่ง, โอฬาร อ่องฬะ, ณัฐกานต์ อัครพงศ์พิศักดิ์, สร้อยมาศ รุ่งมณี, ชัยยนต์ ประดิษฐศิลป์, ชัยณรงค์ เครือนวน, จิตรา สมบัติรัตนานันท์, ประสิทธิ์ ลีปรีชา และ เขมรัฐ เถลิงศรี
ทั้งนี้ ประชาชนที่สนใจสามารถเดินทางมาร่วมงานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 28 ได้ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ชั้น LG ฮอลล์ 5-7 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 12-23 ตุลาคม 2566 ซึ่งบูธมติชน(ด)รามา” บูธ J47 เดินออกจากทางเชื่อม MRT มายังศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ เข้าประตูฮอลล์ซ้ายมือ เดินตรงมาโซนตรงกลางแล้วเลี้ยวซ้าย เดินมาสุดทาง บูธสำนักพิมพ์มติชน ‘J47’
