ญี่ปุ่นชมศาลไทย ฮ่าฮ่าฮ่า
จุลพลานุภาพ-โดราเอมอน
เห็นบรรดาพาดหัวข่าวสำคัญส่วนบนขวาของ “มติชน ออนไลน์” วันที่ 6 ธันวาคมที่ผ่านมา มีข่าว “ทูตญี่ปุ่นยังต้องชื่นชมศาลไทย โดเรมอน พลังแห่งซอฟต์เพาเวอร์” ประสาคนในวงการข่าวสาร จึงรีบกดเข้าไปดูรายละเอียดทันทีว่า เกิดคดีละเมิดลิขสิทธิ์ขึ้นแบบไหน ที่ศาลสถิตยุติธรรมไทยตัดสินได้เหมาะสม จนทูตญี่ปุ่นต้องเอ่ยปากชื่นชม
เหวอ – ไหงเป็นงั้น
กลับตาลปัตร จนต้องหัวเราะความซื่อบื้อตัวเอง ฮ่าฮ่าฮ่า ออกมา ที่เข้าใจผิดไปเป็นคนละเรื่อง แม้จะยังไม่ทันอ่านรายละเอียดของข่าวก็ตาม
เพียงเห็นภาพข่าวต้นเรื่องก็ขำพรวดออกมาก่อนแล้ว – อย่างนี้นี่เอง
ภาพศาลพระภูมิไทยใต้ร่มไม้ ที่มี “ตุ๊กตาโดราเอมอน” ตัวสีฟ้า หน้าสีขาว หนวดหกเส้น ตัวน้อยตัวใหญ่ วางแก้บนรายไว้รอบตัวศาลพระภูมิ ทั้งบนหลังคา กระทั่งแขวนระย้าอยู่ตามต้นไม้
นี่เอง คือพลัง “จุลพลานุภาพ” (ซอฟต์เพาเวอร์) ของญี่ปุ่น ที่สถานเอกอัครราชทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทยชอบใจ ซึ่งคนไทยเองเห็นแล้วยิ่งชอบใจเช่นกัน ที่เจ้าประจำศาล (ไทย) ก็ชอบตัวการ์ตูนญี่ปุ่นตัวนี้
โดราเอมอน – แมวมหัศจรรย์จากโลกอนาคต (ตั้งแต่ปี 2513) ที่เป็นแรงบันดาลใจของเด็กกระทั่งผู้ใหญ่ทั่วโลก จาก “มังงะ” และ “อนิเมะ” ซึ่งแพร่หลายอย่างกว้างขวางเรื่องหนึ่งของญี่ปุ่น
จุลพลานุภาพของความคิด งาน และวัฒนธรรมหนึ่ง ซึ่งสามารถกลมกลืนเข้ากับอีกหลากหลายวัฒนธรรมนานาชาติได้
แต่ไม่รู้พระภูมิท่านไปอ่านมังงะ หรือดูอนิเมะโดราเอมอน เข้าตอนไหนนะสิ ถึงได้ติดอกติดใจแมวมหัศจรรย์ตัวนี้เข้าเต็มรัก
ไม่ใช่ว่า ก่อนนี้เคยมีใครถวายหนังสือการ์ตูนฉบับพากย์ไทยท่านสักเล่มมาแล้วนะ ถึงได้รู้จัก
จะว่าไป – ท่านเป็น “สปิริต” นี่นา ท่านต้องรู้จักอะไรแบบ “ทิพย์ๆ” อยู่แล้วล่ะ
⦁ ไหนๆ ก็ไหนๆ บรรดาพ่อแม่ที่มีลูกเด็กเล็กแดงวัย 5-6 ขวบขึ้นไป ที่เริ่มอ่านออกเขียนได้ ป.1 ป.2 จะหาชุด โดราเอมอน พากย์ไทยไว้ให้ลูกๆ หลานๆ อ่านก็ได้ หรือหาการ์ตูนพากย์ไทยก็ไม่ยาก ตอนนี้งานถูกลิขสิทธิ์ชุดนี้มีวางรอเต็มแผงมานานหลายปีอยู่แล้ว
เป็นงานเขียนและวาดเส้นของ ฟุจิโกะ ฟุจิโอะ อันเป็นนามปากกาของ ฮิโรชิ ฟุจิโมะโตะ กับ โมะโตะ อะบิโกะ เรื่องของแมวทะลุมิติที่มาช่วยกระตุ้นมานะของ “โนบิตะ” นักเรียนประถมจอมขี้เกียจด้วยของวิเศษนานาชนิด
เริ่มวางแผงที่ญี่ปุ่นเมื่อปี 2512 ด้วยจำนวนพฤติการณ์ 1,344 ตอน พอถึงปี 2541 นิตยสาร “ไทม์” เอเชีย ก็เลือกให้เป็น 1 ในวีรบุรุษของทวีปเอเชีย จากประเทศญี่ปุ่น ทั้งต่อมายังได้รับเลือกเป็น “ทูตสันถวไมตรี” เพื่อประชาสัมพันธ์วัฒนธรรมญี่ปุ่นด้วย
คุณภาพคับเล่มจริงๆ
⦁ หนังสือสั่งจองล่วงหน้าซึ่งได้รับความสนใจอย่างมาก มีทั้ง พระเจ้าท้ายสระ ฉบับพรหม(ไม่)ลิขิต การเมืองการค้าอยุธยาก่อนเสียกรุงฯ ของอาจารย์ กำพล จำปาพันธ์ ให้ภาพอยุธยาในรัชกาลที่นักเรียนประวัติศาสตร์ไทยไม่คุ้นเคย
กับ ศาสตร์แห่งโหร 2567 งานชุมนุมโหราจารย์ในหนังสือซึ่งเป็นที่กล่าวขวัญประจำทุกปี ที่คนถามหาตั้งแต่เดือนตุลา พฤศจิกา ว่าจะวางแผงเมื่อไหร่ ทั้งเป็นหนังสือซึ่งมีผู้ซื้อคราวละหลายเล่ม เพื่อแจกจ่ายญาติมิตรทุกปีใหม่ด้วย
ครื้นเครงยิ่งกว่านั้นคือ ไม่ทันจะเข้าเดือนท้ายปี ผู้เคยได้รับเป็นของขวัญประจำจากเพื่อนฝูงหรือญาติพี่น้อง มักเอ่ยปากทวงล่วงหน้าก่อนแล้ว ว่าปีใหม่นี้อย่าลืมนะ – ฮา
⦁ และอีกเล่มที่เหมือนจะเรื่อยๆ มาเรียงๆ ไม่ต้องรอให้นกบินเฉียงไปทั้งหมู่ ก็มีผู้สนใจซื้อหาเป็นระยะไม่ขาดก็คือ ประวัติศาสตร์สังคมว่าด้วยส้วม และเครื่องสุขภัณฑ์ในประเทศไทย ของ มนฤทัย ไชยวิเศษ ที่ว่าด้วยองค์ประกอบของสาธารณสุขระบบขับถ่ายของคนไทย ที่ค้นคว้ามาให้ภาพจนสะอาดสิ้นสงสัย
⦁ ยุคสมัยซึ่งมนุษย์เจริญที่สุดทางวัตถุ แต่ทำไมผู้คนทั่วโลกถึงสิ้นหวังยิ่งกว่ายุคไหนๆ, ยุคสมัยที่ผู้คนตรวจสอบความจริงด้วยตัวเองได้ในเสี้ยววินาที แต่ทำไมโลกจึงล้นไปด้วยข่าวเท็จข่าวเทียม,
ยุคสมัยที่คนเราเชื่อมต่อกันได้ด้วยปลายนิ้ว แต่ทำไมผู้คนกลับแปลกแยก และห่างเหินกันอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน, ยุคสมัยที่ประเทศส่วนมากเป็นประชาธิปไตย แต่ทำไมคนรุ่นใหม่ไม่ศรัทธาสถาบันทางสังคมของตน ทั้งโน้มเอียงเข้าหาลัทธิสุดโต่งทางการเมือง ฯลฯ
นาดาฟ เอยัล นักข่าวและนักเขียนมือรางวัลชาวอิสราเอล จะชวนท่องประวัติศาสตร์อันมั่งคั่งล้นเหลือแต่เจ็บปวดของโลกาภิวัตน์ เพื่อเข้าใจรากเหง้าการปฏิวัติของยุคสมัย เพราะโลกาภิวัตน์คือเหรียญสองด้าน ทั้งนำพามนุษยชาติรุ่งเรืองและเสื่อมทราม โดยมิอาจประณามฝ่ายใดได้เพียงฝ่ายเดียว สำหรับความตกต่ำและความรุนแรงที่โยงใยเข้าด้วยกันระดับโลก
จะทำอย่างไรดี เลิกต้านทาน แล้วเข้าเป็นส่วนหนึ่งของกระแสลม จะเป็นหนทางเดียวที่ผันพลังงานแห่งการปฏิวัติสู่การปฏิรูปได้หรือ Revolt โลกาปฏิวัติ แปลโดย เขมลักขณ์ ดีประวัติ ให้เห็นประเด็น
⦁ บันทึกลับการเสพสังวาสในประวัติศาสตร์จีน ถอดหน้ากากกษัตริย์ในแต่ละราชวงศ์ ใครบ้ากาม ใครมั่วเซ็กซ์ ฮองเฮาสูงศักดิ์ทั้งวังหลวง วังในที่ฉาวโฉ่เรื่องเพศ เรื่องลึกลับของขันที เรื่องสะเทือนขวัญทางกามอันน่าประหวั่นใจ
แต่เป็นเรื่องจริงทางประวัติศาสตร์ ที่ค้นคว้ามาตีแผ่โดย ธานี ปิยสุข ใน ราคจริต พฤติกรรมกามารมณ์ในสังคมราชสำนักจีนที่น่าตื่นตะลึง
อ่านเรื่องสังคมบรรพกาล, วัฒนธรรมบูชาเครื่องเพศ, ประเพณีบูชาการสืบพันธุ์, ประเพณีบูชาการร่วมเพศ, มหาบุรุษยุคโบราณล้วนเป็นลูกไม่มีพ่อ, พี่น้องแต่งงานกัน, ทิ้งและฆ่าลูกคนโต, พ่ออยู่เดือน, สมรสหมู่, ข้อห้ามเกี่ยวกับการร่วมประเวณีในยุคบรรพกาล ฯลฯ
เรียนรู้วัฒนธรรมทางเพศของจีนโบราณ ทั้งน่าตระหนกและน่าสลดใจ
⦁ อ่านบทเรียนสำคัญที่จะช่วยให้เราใช้ชีวิตอย่างไม่ต้องเสียใจภายหลัง ทั้งเรื่องครอบครัว ความสัมพันธ์ ความฝัน งาน และเป้าหมาย ที่เราควรจะคิดใช้ชีวิตอย่างไรดีให้เหมาะสม
หากฟังชื่อหนังสือ ถ้าอีก 1 ปี ฉันจะต้องตาย ก็อาจคิดแค่ว่า เป็นการสมมุติที่จะหาเรื่องกระตุ้นเราเท่านั้นเอง แค่เรื่องสมมุติ จะไม่อ่านก็ได้
แต่หากรู้ว่า ผู้เขียนคือ โอซาวะ ทาเคโทชิ เป็นคุณหมอซึ่งคุ้นกับเรื่อง “ถ้า” นี้ดี เพราะได้รักษาผู้ป่วยระยะสุดท้ายของชีวิตมาแล้วกว่า 3,500 ราย ดังนั้น ที่คิดตอนแรกว่าเป็นคำถามสมมุติก็จะเปลี่ยนไป และเปลี่ยนไปแบบสิ้นเชิง
เราจะได้รู้ว่า ชีวิตที่ไม่รู้สึกเสียดายเป็นอย่างไร ชีวิตที่ดีเป็นอย่างไร จะได้รู้สึกอยากค้นหาสิ่งสำคัญซึ่งมีความหมายกับเราจริงๆ และใช้ชีวิตกับปัจจุบันให้ดีที่สุด ในวันเวลาที่เหลือน้อยลงเรื่อยๆ นั้น
เพราะเมื่อเวลาใกล้จะหมดลง เราจะเห็นสิ่งต่างๆ ได้ชัดเจนขึ้น และจะรู้ว่าอะไรคือสิ่งสำคัญสำหรับเราอย่างแท้จริง
ถ้าชีวิตเราเหลืออีกแค่ 1 ปี หรือ… น้อยกว่านั้น
⦁ นิยามของ “บ้าน” นั้นหลากหลาย “การกลับบ้าน” ของแต่ละรูปนามก็มีความหมายผิดแผกกัน ขึ้นอยู่กับเวลา สถานที่ ผู้คน ในแต่ละกาลเทศะเหล่านั้น ทั้งการกลับบ้านยังหมายถึงการเดินทางกลับสู่ตัวตนเดิม ที่อาจเคยสูญหายหรืออาจเคยกลายเป็นอื่นไปในบางช่วงบางห้วงชีวิต ติดบ้าน Daheim (2021) ของ ยูดิธ แฮร์มันน์ วรรณกรรมเยอรมันร่วมสมัยที่นันทนา อนันต์โกศล แปลจากภาษาต้นฉบับ งานซึ่งจะทำให้หัวใจประณีตลงด้วยสัมผัสละเอียดอ่อน ฉับไว ซึ่งเคยมีเมื่อนานเหลือเกินมาแล้ว
“เขาชอบความว่างเปล่าของบ้านฉัน เขารู้สึกว่าความว่างเปล่าในบ้านฉันอบอุ่นอย่างน่าประหลาด เขาไม่ได้แสดงความเห็นเกี่ยวกับกลอนประตูห้องนอนของฉัน และเขายังไม่พบสเปรย์พริกไทย ปืน กับมีดพกใต้เตียง ฉันชอบเวลาเขามาค้างที่บ้าน รู้สึกดีที่ได้นอนหลับ และไม่ได้อยู่คนเดียว
“ไม่ต้องนอนลืมตาโพลง คอยเงี่ยหูฟังเสียงค่ำคืน เฝ้ารอบางสิ่งบางอย่าง เวลาที่เขามาค้างบ้านฉัน สัตว์ตัวนั้น ถ้ามันยังอยู่ในบ้าน มันจะซ่อนตัว และฉันก็หลับไปเหมือนก้อนหินจมดิ่งลงสู่ก้นบึง การนอนหลับพาฉันไป และวางฉันลงตรงส่วนที่ลึกที่สุด”
น่าจะเป็นหนังสือซึ่งเหมาะกับคนเมืองทั้งหลาย หรือคนซึ่งไม่เคยรู้สึกสงบอย่างแท้จริงยามค่ำคืนมานานแสนนาน
⦁ ถึงวันนี้แล้ว วันที่โลกหมุนเคลื่อนมาไกล แต่ใครจะนึกว่า การเหยียดสีผิว การชังเชื้อชาติ การดูหมิ่นวัฒนธรรม หรือการย่ำหยามธรรมเนียมที่แตกต่าง ฯลฯ ยังจำหลักหนาแน่นอยู่ในใจผู้คน ที่แม้เปลี่ยนผ่านมานับพันนับหมื่นรุ่น ก็ยังสืบทอดความล้าหลังเกลียดชังกันและกันมาชนิดเหนียวหนับ ไม่ผ่อนคลาย
เราหล่อหลอมลูกหลานให้ห่างไกลความคิด ความรู้สึกเหล่านั้น ดีไหม
มีคนหลากหลายในโลกใบนี้ ของ คริสติน รูสชิฟเตอ นิทานที่จะส่งเสริมให้เด็กๆ เรียนรู้และยอมรับความแตกต่าง ความหลากหลาย กับความเท่าเทียมกันของบรรดาผู้คนรอบตัว เพื่อปรับตัวและอยู่ร่วมกันในความแตกต่างเหล่านั้นได้อย่างมีความสุข ไม่ว่าในสังคมตัวเองหรือต่างสังคม
มีเนื้อหาที่เด็กๆ วัย 4-7 ขวบขึ้นไป อ่านผ่านตัวละครนานาด้วยภาพวาดซึ่งมีรายละเอียดจำเป็นมากมาย และสนุกกับการค้นหาผู้คนเหล่านั้นที่ซ่อนอยู่ตามมุมต่างๆ โดยจำนวนตัวละครจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จาก 0 จนถึง 7.5 พันล้านคนบนโลก
นอกจากจะพัฒนาทักษะการนับจำนวน อันเป็นพื้นฐานคณิตศาสตร์แล้ว ยังเรียนรู้ที่จะเข้าอกเข้าใจ เห็นคุณค่าทางจิตใจ ของทั้งผู้อื่นและตนเองด้วย
⦁ นิตยสารการเมืองประจำครอบครัว มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับว่าด้วย “ไกลสุดสายตา ขอบฟ้าสีคราม แผ่นดินสยาม…” bird’s-eye view ท่านอ้น
อ่านการตรวจรายชื่อทีมขุนพล “ปฏิบัติการใหม่” ประยุทธ์ จากทำเนียบนรสิงห์สู่วังสราญรมย์ เดินตามรอยเท้า “ป๋า” ปกป้องสถาบันในบริบทใหม่
ติดตามมาดามเดียร์ ลุ้นเหนื่อย สู่การ “เป็นอันที่รัก” สตรีหมายเลข 1 ของพรรคประชาธิปัตย์ แล้วตามดูณัฐวุฒิแนะ “พท. กก.” จับมือดัน “นิรโทษกรรม” ย้ำจุดยืน ต้องล้าง “คดี 112” ด้วย
บทความพิเศษ สมชัย ศรีสุทธิยากร รับ – วันรัฐธรรมนูญ 10 ธันวาคม ร่างรัฐธรรมนูญใหม่ คล้ายเป็นเรื่องยากเย็น แล้วดูเรื่องสำคัญ ชนวนเด้งอธิบดี “ดีเอสไอ” สะพัด เจอพิษคดีหมูเถื่อน “คลำไม่ถึงตอ-ไม่ใช่เจอตอ”
ตะลึง – 3 ปีนำเข้าเป็นหมื่นตู้ (เรื่อง “ไทยๆ” แบบนี้ น่าจะหายตะลึงกันไปนานแล้วนะ)
มอเตอร์ เอ็กซ์โป 2023 สุดเดือด รถไฟฟ้าจีนแข่งดุ ค่ายญี่ปุ่นก็สู้ไม่ถอย
แล้วเปิดโผ “อรหันต์” ลูกหนังไทย ชิงเก้าอี้นายกสมาคมฟุตบอล
ก่อนจะดูซอฟต์เพาเวอร์จีน กำหนดทิศทางการเมืองในพม่า ส่วนเทศมองไทยชวนมองเรื่อง “นักท่องเที่ยวจีน กลัวอะไรที่เมืองไทย”
⦁ สงกรานต์กลายเป็นมรดกวัฒนธรรมโลกที่จับต้องไม่ได้ไปแล้ว แต่เป็นมรดกที่เปียกโชกได้ นอกเหนือจากเป็นมรดกที่ขายได้ซึ่งเพิ่มขึ้นมาเป็นทางการอีกอย่าง – ไม่ใช่ว่าจะให้สาดน้ำกันได้ทั้งเดือนนะ บรื้อออ… หนาววว…
แต่อย่างน้อยศึกษาสักหนึ่งปัญหาใหญ่ของบ้านเมืองไว้หน่อยก็ดี ยามที่รัฐบาลต้องแจกเงินเพื่อกระตุ้นไต้ฝุ่นการจับจ่ายให้เกิดขึ้นอยู่นี้ อ่าน “รัฐแบบไทยๆ กับปัญหาหนี้นอกระบบ” ของอาจารย์ พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์ ในมติชน ออนไลน์ 5 ธันวาคมที่ผ่านมา
กับ “เมื่อ เอไอ ถูกวัด ไอคิว” ของ ไพรัตน์ พงศ์พานิชย์ ไว้เป็นความรู้รอบตัวสักหน่อยด้วย น่าจะทันยุค เพราะแม้แต่หุ่นยนต์ก็ยังวัดไอคิวได้
ส่วนเราท่านไม่น้อย ไม่ว่าจะวัด ไอคิว หรือ อีคิว สูงต่ำแตกต่างกันขนาดไหน ก็คงจนเหมือนๆ กันอย่างเดิม หากไม่มี “เส้นสาย” หรือ “โอกาส” ที่เท่าเทียม
บรรณาลักษณ์
